Operacja Keelhaul

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Operacja Keelhaul (1945–1947) była wynikiem porozumień jałtańskich, przewidujących między innymi, że zachodni alianci przekazywać będą władzom Związku Radzieckiego wszystkich jego obywateli.

Wiele osób było "przekazywanych" na siłę; Sowieci nie tylko otrzymali wszystkich byłych obywateli – m.in. kolaborantów radzieckich (Rosyjska Armia Wyzwoleńcza, Andriej Własow) – ale także ukraińskich i innych, mimo ich próśb o azyl na zachodzie. W ramach operacji doprowadzono m.in. do rozbrojenia uformowanych jednostek wojskowych na terenie Włoch i terenów okupowanych w południowej części III Rzeszy (w Austrii)[1].

Wśród przekazanych Sowietom byli m.in. żołnierze Ukraińskiej dywizji SS, Kozackiego Korpusu Kawalerii, Kozackiego Stanu, Dywizji Kaukaskiej oraz wysokiej rangi oficerowie: Andriej Szkuro, Piotr Krasnow, Timofiej Domanow i Sułtan Girej-Kłycz.[1] Sowietom przekazywano także obywateli carskiej Rosji, którzy wyemigrowali w trakcie rewolucji i nigdy nie byli obywatelami sowieckimi.[1]

Wielu zwykłych jeńców czy robotników przymusowych zamknięto w Gułagach, gdyż Stalin uważał poddanie się za zdradę, a wszystkich, którzy mieli styczność z "Zachodem", za prawdopodobnie "skażonych" zachodnimi ideałami.

Operacja była uznana za tajną i utrzymywana także w sekrecie na zachodzie do lat 70., przez co Aleksander Sołżenicyn nazwał ją "ostatnim sekretem Drugiej Wojny Światowej".

Nazwa operacji pochodzi od ang. keelhaulprzeciąganie pod kilem.

W 1973 roku w Stanach Zjednoczonych ukazała się książka poświęcona operacji Keelhaul: Operation Keelhaul: The Story of Forced Repatriation from 1944 to the Present, napisana przez Juliusa Epsteina i oparta na badaniach amerykańskich dokumentów archiwalnych. Wcześniej, w 1955 roku elementy operacji opisał i opublikował w Londynie Józef Mackiewicz[1].

Przypisy

  1. a b c d Józef Mackiewicz, Zbrodnia w dolinie rzeki Drawy, "Wiadomości", Rok 10, Nr 43 (499) z 23.10.1955; reedycja: Zbrodnia w dolinie rzeki Drawy, retropress.pl [dostęp: 23.09.2016]