Contras

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Contrasprawicowa partyzantka walcząca przeciwko rządowi Sandinistowskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego (FSLN) w Nikaragui. Contras wspierana była przez Stany Zjednoczone - CIA prowadziło program szkolenia oddziałów contras a rząd amerykański udzielał im wsparcia militarnego i finansowego. Partyzanci złożyli broń w 1990 roku po wyborczej porażce FSLN w wyborach. Nazwa Contras jest skrótem hiszpańskiego słowa contrarevolucionario[1][2][3].

Wsparcie amerykańskie[edytuj]

 Osobny artykuł: afera Iran-Contras.

Partyzantka wspierana była na różne sposoby przez amerykańską administrację Ronalda Reagana niechętną FSLN[2][3]. Oddziały partyzanckie był szkolone przez amerykańskie służby na terenie sąsiedniego Hondurasu a oddziały stale utrzymywały pomoc finansową od amerykańskiego rządu[2][3]. Administracja Reagana nielegalnie i potajemnie kontynuowała finansowanie Contras także po tym gdy w 1984 roku Kongres Stanów Zjednoczonych zabronił finansowania partyzantów. Od 1984 roku pieniądze na wspomaganie rebeliantów rząd USA przekazywał z nielegalnej sprzedaży broni Iranowi (afera Iran-Contras)[4][5][6].

Kontrowersje wokół funduszy pochodzących z narkotyków[edytuj]

Contras zajęli się przemytem kokainy dostarczanej poprzez Panamę. Narkotyki przewozili samolotami do Kalifornii gdzie trwała wówczas wojna między gangami narkotykowymi[7].

W 1988 roku amerykański senator John Kerry opublikował raport, ujawniający powiązania między contras a szmuglem narkotyków[8]. Dochodzenie Narodowego Archiwum Bezpieczeństwa odkryło dokumenty wykazujące, że Biały Dom, wiedział o szmuglu narkotyków i finansowaniu sił contras z funduszy pochodzących z narkotyków. W sierpniu 1996 roku reporter Gary Webb z San Jose Mercury News opublikował serię artykułów zatytułowaną Dark Alliance, w której połączył sojusz między contras a CIA z początkami przemytu kokainy do Kalifornii[9]. Według Webba administracja amerykańska w celu pozyskania funduszy dla Contras zaoferowała azyl kilku znanym handlarzom narkotyków[10].

Łamanie praw człowieka przez Contras[edytuj]

Zwolennicy FSLN, jak i niezależne organizacje zajmujące się prawami człowieka i ich ochroną oskarżają Contras o łamanie praw człowieka na masową skalę i podejmowanie działań zbrojnych przeciwko ludności cywilnej popierającej sandinistów. Strona amerykańska oraz zwolennicy Contras stanowczo te twierdzenia odrzucają. Mimo tego według raportu Katolickiego Instytutu Stosunków Międzynarodowych Right to Survive: Human Rights in Nicaragua z 1987 roku partyzanci Contras winni byli morderstw, tortur, gwałtów, podpaleń oraz porwań na wielką skalę, zaś głoszone przez nich demokratyczne hasła stanowiły niewiele wartą przykrywkę[11]. Również obserwatorzy z Americas Watch wielokrotnie alarmowali o popełnianych przez partyzantkę okrucieństwach wobec sandinistów, jeńców oraz cywilów, uwzględniających niszczenie obiektów niemilitarnych (ośrodki pomocy medycznej, szkoły, magazyny z żywnością), mordowanie cywilów, pastwienie się nad jeńcami oraz palenie całych wiosek nikaraguańskich[12][13].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rewolucja nikaraguańska.
  2. a b c Contras.
  3. a b c Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, str. 239.
  4. Iran-Contras Afera (pol.). W: onet.wiem [on-line]. Grupa Onet.pl SA. [dostęp 2014-08-30].
  5. Krzysztof Korzeniewski: Irak (Polish Edition). Wydawn. Akademickie "Dialog", s. 55. ISBN 83-88938-66-5.
  6. Baker, Dean (2007).The United States since 1980 (The World Since 1980). Cambridge, UK: Cambridge University Press. s. 101. ISBN 0-521-86017-2.
  7. Roderick Batson Full Circle: Africaamerica s. 281
  8. "The Oliver North File". National Security Archive. 2004-12-26.
  9. Restored version of the original "Dark Alliance" web page, San Jose Mercury News, now hosted by narconews.com
  10. Webb, Gary (1999). Dark Alliance. Seven Stories Press. s. 177. ISBN 978-1-888363-93-7.
  11. The Catholic Institute for International Relations. "Right to Survive: Human Rights in Nicaragua", The Catholic Institute for International Relations, 1987
  12. Odpowiedź na zaprzeczenia prezydenta Reagana w sprawie terroru Contras
  13. William Blum o wydarzeniach w Nikaragui