Debata kuchenna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Debata kuchenna (ros. Кухонные дебаты, ang. Kitchen Debate) – seria napiętej wymiany zdań pomiędzy ówczesnym wiceprezydentem USA Richardem Nixonem a pierwszym sekretarzem ZSRR Nikitą Chruszczowem, podczas otwarcia Amerykańskiej Wystawy Narodowej w parku Sokolniki w Moskwie 24 lipca 1959 roku.

Richard Nixon i Nikita Chruszczow
Kuchnia z debatą Nixona-Chruszczowa. Leonid Breżniew, przyszły przywódca Związku Radzieckiego, znajduje się na prawo od Nixona
Pierwszy sekretarz ZSRR, Nikita Chruszczow, i wiceprezydent Stanów Zjednoczonych, Richard Nixon, dyskutują na temat komunizmu i kapitalizmu w przeciętnej kuchni amerykańskiej na Amerykańskiej Wystawie Narodowej w Moskwie (lipiec 1959)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1958 roku Związek Radziecki i Stany Zjednoczone zdecydowały się na zorganizowanie wystaw narodowych, które miały być przejawem zintensyfikowania współpracy w obszarze wymiany kulturowej pomiędzy oboma państwami. Miesiąc po uruchomieniu radzieckiej wystawy w Nowym Jorku, 24 lipca w Moskwie, w Parku Sokolniki, otwarto wystawę poświęconą kulturze amerykańskiej. Jej gospodarzem był wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Richard Nixon. Oprowadził on po wystawie radzieckiego pierwszego sekretarza Nikitę Chruszczowa. Na wystawie znajdowało się wiele towarów konsumpcyjnych oraz artykułów AGD, dostarczonych przez ponad 450 amerykańskich firm[1].

W trakcie zwiedzania wystawy Chruszczow, znany ze swojego gwałtownego temperamentu, rozpoczął ostrą wymianę zdań. Przywódcy zatrzymali się przed makietą amerykańskiej kuchni, gdzie znajdowały się najnowsze amerykańskie gadżety technologiczne. Pierwszy sekretarz powiedział „Wszystkie te rzeczy mamy w naszych nowych mieszkaniach”, „Wy, Amerykanie myślicie, że my, Sowieci będziemy tym zaskoczeni. Wcale tak nie jest”. Wiceprezydent odpowiedział „Nie uważamy, że zadziwiamy Sowietów. Chcemy jedynie pokazać nasze prawo wolnego wyboru. My nie chcemy, aby decyzje podejmowali za nas urzędnicy państwowi, którzy mówią, że wszystkie domy powinny być zbudowane w taki sam sposób”.

Gdy Nixon pokazywał nowe telewizory kolorowe, Chruszczow rozpoczął atak na tzw. Rezolucję Narodów Zniewolonych, uchwaloną przez Kongres Stanów Zjednoczonych w sprawie narodów Europy Wschodniej na kilka dni przed wystawą. Po zaprotestowaniu przeciwko działaniom kongresu, wyśmiał nową technologię Stanów Zjednoczonych. Dodał, iż ZSRR w ciągu kilku lat będzie mieć tę samą technologię co USA, a następnie powie „Pa pa”, przeganiając Stany Zjednoczone[2]. Nixon chcący uniknąć konfliktu i wstrzymać dalszą dyskusję stwierdził, że „ta rozmowa nauczy pewnych rzeczy nas i was. Przecież nie wiecie wszystkiego”. Chruszczow zripostował „Jeśli ja nie wiem wszystkiego, wtedy wy nie wiecie nic na temat komunizmu – z wyjątkiem strachu przed nim”.

Chruszczow skrytykował także amerykańskie gadżety. Sarkastycznie spytał „Czy nie macie maszyny, która wkłada jedzenie do ust?”, nawiązując do filmu Dzisiejsze czasy Charliego Chaplina z 1936 roku. Nixon odpowiedział, że przynajmniej wystawa ma charakter technologiczny, a nie militarny. Dwaj przywódcy zgodzili się, iż Stany Zjednoczone i Związek Radziecki powinny ze sobą współpracować, aby utrzymać pokój.

Na koniec Chruszczow stwierdził, iż „wszystko, co powiedział w ich debacie, powinno zostać przetłumaczone na angielski i wyemitowane w Stanach”. Nixon odpowiedział „Z pewnością tak będzie, a wszystko, co powiem, ma zostać przetłumaczone na język rosyjski i transmitowane w całym Związku Radzieckim. To uczciwa wymiana”. Chruszczow energicznie uścisnął dłoń wiceprezydentowi[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Richmond, Yale (July 2009). „The 1959 Kitchen Debate”. Montpelier. 54, 4: 42–47.
  2. a b Nixon in USSR Opening US Fair, Clashes with Mr. K [dostęp 2020-10-01].