Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1860 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1860 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 6 listopada 1860 (głosowanie powszechne)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
1856
następne:
1864
Portal Portal Stany Zjednoczone
Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1860 roku. Liczba na mapie określa liczbę przedstawicieli stanu w Kolegium Elektorów

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1860 roku – dziewiętnaste wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Na urząd prezydenta wybrano Abrahama Lincolna, a wiceprezydentem został Hannibal Hamlin.

Kampania wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Wybory prezydenckie w 1860 roku odbywały się w atmosferze napięcia i groźby secesji stanów południowych[1]. Wydarzenia z 1859 roku, jak insurekcja Johna Browna i debaty Lincoln–Douglas ukształtowały politykę głównych partii[2]. Początkowo najpoważniejszym kandydatem Partii Republikańskiej był William H. Seward, lecz jego kontrowersyjne wypowiedzi, w których zapowiadał rozpad kraju, w przypadku nierozwiązania kwestii niewolniczej, pozbawiły go nominacji[1]. Kandydatem republikanów został inny dawny wig, Abraham Lincoln, który w wielu kwestiach zajmował dużo bardziej stonowane stanowisko[1]. W kampanii popierał interesy rolnictwa i przemysłu z Północy oraz budowę kolejowej linii transkontynentalnej[3]. Sprzeciwił się rozszerzaniu niewolnictwa, konstytucji z Lecompton, ale potępił najazd Browna[3]. W Partii Demokratycznej istniał rozłam, który uwidocznił się 23 kwietnia 1860 na konwencji w Charleston[4]. Stephen A. Douglas miał poparcie większości delegatów, ale niewystarczające do uzyskania nominacji[4]. Jego program opierał się na zasadzie „suwerenności ludu”, jednak delegaci z Południa wycofali swoje poparcie i zażądali by terytoria południowe zostały objęte federalną ochroną niewolnictwa[5]. Wobec braku zgody, na ten postulat i powstałego impasu, konwencja została odroczona do czerwcowego zjazdu w Baltimore[3]. Konwencja w Baltimore została szybko zerwana przez delegatów południowych, którzy nominowali swoim kandydatem urzędującego wiceprezydenta Johna Breckinridge’a (28 czerwca)[6]. Pięć dni wcześniej delegaci z Północy poparli Douglasa[6]. Rozłam w Partii Demokratycznej znacznie ułatwił zwycięstwo republikanom[3]. Czwartą siłą startującą w wyborach była Partia Unii Konstytucyjnej, składająca się z konserwatystów i dawnych wigów[7]. Ich majowa konwencja w Baltimore nominowała Johna Bella kandydatem na prezydenta i Edwarda Everetta na wiceprezydenta[8].

Kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna z Południa[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna z Północy[edytuj | edytuj kod]

Partia Republikańska[edytuj | edytuj kod]

Konstytucyjna Partia Unii[edytuj | edytuj kod]

Wyniki głosowania[edytuj | edytuj kod]

Głosowanie powszechne odbyło się 6 listopada 1860[9]. Lincoln uzyskał 39,9% poparcia, wobec 29,4% dla Douglasa, 18,1% dla Breckinridge’a i 12,6% dla Bella[9]. Ponadto, nieco ponad 500 głosów oddano na niezależnych elektorów, głosujących na innych kandydatów[9]. Frekwencja wyniosła 81,2%[10]. W głosowaniu Kolegium Elektorów (zatwierdzonym 13 lutego 1861[11]) Lincoln uzyskał 180 głosów, przy wymaganej większości 152 głosów[12]. Na Breckinridge’a zagłosowało 72 elektorów, na Bella – 39, a na Douglasa – 12[12]. W głosowaniu wiceprezydenckim zwyciężył Hannibal Hamlin, uzyskując 180 głosów[12]. Joseph Lane uzyskał 72 głosy, Edward Everett – 39, a Herschel Johnson – 12[12].

Abraham Lincoln został zaprzysiężony 4 marca 1860 roku[13].

Kandydat na prezydenta Partia Głosowanie powszechne Kolegium Elektorów
Głosy Procent
Abraham Lincoln Republikanie 1 866 452 39.9% 180
John Breckinridge Demokraci z Północy 847 953 18.1% 72
John Bell Konstytucyjna Partia Unii 590 631 12.6% 39
Stephen A. Douglas Demokraci z Południa 1 375 157 29.4% 12
Łącznie 303
Kandydat na wiceprezydenta Partia Kolegium Elektorów
Hannibal Hamlin Republikanie 180
Joseph Lane Demokraci z Północy 72
Edward Everett Konstytucyjna Partia Unii 39
Herschel Johnson Demokraci z Południa 12
Łącznie 303

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 29.
  2. M. Jones: Historia USA. s. 240.
  3. a b c d M. Jones: Historia USA. s. 242.
  4. a b M. Jones: Historia USA. s. 241.
  5. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 31.
  6. a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 315.
  7. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 32.
  8. M. Jones: Historia USA. s. 243.
  9. a b c US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-09-28].
  10. Election of 1860 (ang.). CountingTheVotes. [dostęp 2017-09-28].
  11. Presidential Election of 1860 (ang.). Biblioteka Kongresu. [dostęp 2017-09-28].
  12. a b c d Electoral College Box – 1860 (ang.). NARA. [dostęp 2017-09-28].
  13. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 316.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]