Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1876 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1876 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 7 listopada 1876 (głosowanie powszechne)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
1872
następne:
1880
Portal Portal Stany Zjednoczone
Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1876 roku. Liczba na mapie określa liczbę przedstawicieli stanu w Kolegium Elektorów

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1876 roku – dwudzieste trzecie wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Na urząd prezydenta wybrano Rutherforda Hayesa, a wiceprezydentem został William Wheeler.

Kampania wyborcza[edytuj]

Wybory prezydenckie w 1876 roku były ostatnimi, przypadającymi na okres rekonstrukcji kraju[1]. Społeczeństwo rozczarowane nadużyciami w administracji publicznej, podczas drugiej kadencji Granta, coraz częściej powierzało władzę demokratom w wyborach do Kongresu i władz stanowych[1]. Republikanie zachowali władzę jedynie w Karolinie Południowej, Luizjanie i Florydzie[1]. W wyborach z 1876 roku w tych trzech stanach powstały dwa osobne samorządy: republikański i demokratyczny, wzajemnie oskarżające się o sfałszowanie wyborów[2]. W czerwcu tego roku, delegaci republikańscy zebrali się na konwencji w Cincinnati i w siódmym głosowaniu nominowali na prezydenta Rutherforda Hayesa[3]. Nominację wiceprezydencką uzyskał William Wheeler[3]. Demokraci wystawili kandydaturę nowojorskiego gubernatora Samuela Tildena[3]. Kandydatem Greenback Party został Peter Cooper[4].

W czasie zliczania głosów z poszczególnych stanów, szacowano że Tilden ma zapewnione 184 głosy elektorskie, podczas gdy Hayesowi przypadało 166[5]. Sytuacja ta oznaczała, że do elekcji demokracie brakowało jednego głosu[5]. Jednakże z Karoliny Południowej, Luizjany i Florydy napłynęły dwa różne komplety wyników, od dwóch samorządów[5]. Czarnoskórzy wyborcy z tych stanów byli zastraszani przez rasistów i Ku Klux Klan[6]. Komisje wyborcze natomiast były kontrolowane przez republikańskie władze federalne[6]. Aby rozstrzygnąć spór przewodniczący pro tempore Senatu miał przeliczyć głosy w obecności obu Izb Kongresu[7]. Powołał on zatem komisję składającą się z pięciu kongresmanów, pięciu senatorów i pięciu członków Sądu Najwyższego (w piętnastoosobowy skład wchodziło 7 demokratów, 7 republikanów i jeden niezależny)[7]. Jedyny niezależny członek komisji, sędzia David Davis został jednak wybrany do legislatury stanowej i ustąpił z komisji[7]. Ponieważ demokraci nie mieli więcej reprezentantów w Sądzie Najwyższym, miejsce Davisa zajął republikanin Joseph P. Bradley[7]. Komisja przegłosowała sporne głosy na korzyść Hayesa stosunkiem głosów 8:7[7]. Kontrowersje budził także jeden głos elektorski z Oregonu, który komisja także przyznała republikańskiemu kandydatowi[7]. Rozzłoszczeni demokraci usiłowali opóźnić przeliczanie głosów, tak by Hayes nie mógł objąć urzędu w konstytucyjnym terminie 4 marca[7]. Aby zapobiec paraliżowi egzekutywy, republikanie doprowadzili do kompromisu, poprzez obietnicę wycofania wojsk z Południa, mianowania Południowca poczmistrzem generalnym i poparcia żądań dofinansowania dla rozwoju kolejnictwa[8]. Badacze historii amerykańskiej uznali, że Hayesowi słusznie przyznano głosy Karoliny Południowej i Luizjany, lecz niesłusznie otrzymał głosy Florydy, zatem prezydentem powinien zostać Samuel J. Tilden[9][5].

Kandydaci[edytuj]

Greenback Party[edytuj]

Partia Demokratyczna[edytuj]

Partia Republikańska[edytuj]

Wyniki głosowania[edytuj]

Głosowanie powszechne odbyło się 7 listopada 1876[4]. Tilden uzyskał 51% poparcia, wobec 48% dla Hayesa i 0,9% dla Petera Coopera[4]. Ponadto, nieco ponad 14000 głosów oddano na niezależnych elektorów, głosujących na innych kandydatów[4]. Frekwencja wyniosła 81,8%[10]. W głosowaniu Kolegium Elektorów Hayes uzyskał 185 głosów, czyli wymagane minimum[11]. Tilden otrzymał 1 głos elektorski mniej[11]. W głosowaniu wiceprezydenckim zwyciężył William Wheeler, uzyskując 185 głosów przy 184 głosach dla Thomasa Hendricksa[11].

Rutherford Hayes został zaprzysiężony 3 marca 1877 roku[9].

Kandydat na prezydenta Partia Głosowanie powszechne Kolegium Elektorów
Głosy Procent
Rutherford Hayes Republikanie 4 034 311 50,1% 185
Samuel J. Tilden Demokraci 4 288 546 49,9% 184
Peter Cooper Greenback 75 973 0,9% 0
Łącznie 369
Kandydat na wiceprezydenta Partia Kolegium Elektorów
William Wheeler Republikanie 185
Thomas Hendricks Demokraci 184
Łącznie 369

Przypisy[edytuj]

  1. a b c A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 88.
  2. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 89.
  3. a b c L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 399.
  4. a b c d US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-10-02].
  5. a b c d M. Jones: Historia USA. s. 295.
  6. a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 400.
  7. a b c d e f g L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 401.
  8. M. Jones: Historia USA. s. 296.
  9. a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 402.
  10. Election of 1876 (ang.). CountingTheVotes. [dostęp 2017-10-02].
  11. a b c Electoral College Box – 1876 (ang.). NARA. [dostęp 2017-10-02].

Bibliografia[edytuj]