Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1796 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1796 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia listopad 1796 (głosowanie powszechne)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
1792
następne:
1800
Portal Portal Stany Zjednoczone
Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1796 roku. Liczba na mapie określa liczbę przedstawicieli stanu w Kolegium Elektorów

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1796 roku – trzecie wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Mimo że Konstytucja Stanów Zjednoczonych nie zabraniała mu tego, urzędujący prezydent, George Washington, odmówił ubiegania się o trzecią kadencję. Zwycięstwo odniósł John Adams, a na wiceprezydenta wybrano Thomasa Jeffersona.

Tło historyczne[edytuj kod]

Wybory prezydenckie w 1796 roku rządziły się tymi samymi zasadami co wybory w 1792[1]. Partie polityczne były już wówczas ukształtowane: Alexander Hamilton przewodził Partii Federalistycznej, natomiast Thomas Jefferson – Partii Demokratyczno-Republikańskiej[2]. Gdy George Washington ogłosił w 1796 roku, że nie będzie ubiegać się o trzecią kadencję, naturalnym kandydatem federalistów stał się dotychczasowy wiceprezydent John Adams[3]. Lider federalistów, Hamilton, który nie darzył sympatią Adamsa, starał się przeforsować kandydaturę Thomasa Pinckneya, który został ostatecznie kandydatem na wiceprezydenta[1]. Ten ruch spowodował rozbicie obozu federalistów i zignorowanie Pinckneya przez część ich wyborców[3]. Kandydatem republikanów został Thomas Jefferson wraz z Aaronem Burrem jako kandydatem na wiceprezydenta[1].

Kandydaci[edytuj kod]

Federaliści[edytuj kod]

Demokratyczni Republikanie[edytuj kod]

Przebieg głosowania[edytuj kod]

Głosowanie powszechne odbyło się w listopadzie 1796 roku i wzięło w nim udział ok. 67 tys. osób[4]. John Adams uzyskał 53,5% poparcia, wobec 48,5% dla Jeffersona[4]. W głosowaniu Kolegium Elektorów (zatwierdzonym 8 lutego 1797[5]) Adams uzyskał 71 głosów, przy 69 wymaganych do zwycięstwa[6]. Głosowanie na wiceprezydenta nie było oddzielone (każdy elektor oddawał dwa głosy – na prezydenta i wiceprezydenta, jednak bez rozróżnienia[1]), dlatego drugie miejsce zajął republikanin Thomas Jefferson, uzyskując 68 głosów[6]. Była to sytuacja precedensowa, gdyż po raz pierwszy i jedyny w historii urzędy prezydenta i wiceprezydenta zostały obsadzone przez kandydatów z dwóch przeciwnych stronnictw politycznych[1]. Zignorowany przez wyborców federalistycznych, Thomas Pinckney otrzymał 58 głosów[7]. Współkandydat Jeffersona, Aaron Burr otrzymał 30 głosów[6]. Kolejne miejsca zajęli: Samuel Adams (15 głosów), Oliver Ellsworth (11 głosów), George Clinton (7 głosów), John Jay (5 głosów), James Iredell (3 głosy)[7]. Pozostali kandydaci otrzymali 1 lub 2 głosy[7].

Zwycięstwo Adams zawdzięczał głównie elektorom pochodzącym ze stanów północnych, podczas gdy stany południowe i zachodnie: Kentucky i Tennessee poparły w większości Jeffersona[1].

Stan \ Kandydat John Adams Thomas Jefferson Thomas Pinckney Aaron Burr Samuel Adams Oliver Ellsworth George Clinton John Jay James Iredell George Washington John Henry Samuel Johnston Charles Cotesworth Pinckney Razem
Connecticut 9 4 5 9
Delaware 3 3 3
Georgia 4 4 4
Karolina Południowa 8 8 8
Karolina Północna 1 11 1 6 3 1 1 12
Kentucky 4 4 4
Maryland 7 4 4 3 2 10
Massachusetts 16 13 1 2 16
New Hampshire 6 6 6
New Jersey 7 7 7
Nowy Jork 12 12 12
Pensylwania 1 14 2 13 15
Rhode Island 4 4 4
Tennessee 3 3 3
Vermont 4 4 4
Wirginia 1 20 1 1 15 3 1 21
Łącznie 71 68 59 30 15 11 7 5 3 2 2 2 1 138

Przypisy[edytuj kod]

  1. a b c d e f M. Jones: Historia USA. s. 100.
  2. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 66.
  3. a b A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 81.
  4. a b US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-05-02].
  5. Presidential Election of 1796 (ang.). Biblioteka Kongresu. [dostęp 2017-05-02].
  6. a b c Electoral College Box – 1796 (ang.). NARA. [dostęp 2017-05-02].
  7. a b c 1796 election (ang.). NARA. [dostęp 2017-05-02].

Bibliografia[edytuj kod]