Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1804 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1804 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia listopad 1804 (głosowanie powszechne)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
1800
następne:
1808
Portal Portal Stany Zjednoczone
Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1804 roku. Liczba na mapie określa liczbę przedstawicieli stanu w Kolegium Elektorów

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1804 roku – piąte wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych i pierwsze po uchwaleniu 12. poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która zmodyfikowała ordynację wyborczą na obowiązującą obecnie. Na prezydenta ponownie wybrano Thomasa Jeffersona, a na wiceprezydenta George‘a Clintona.

Kampania wyborcza[edytuj]

Wybory prezydenckie w 1804 roku po raz pierwszy rządziły się prawem różniącym od poprzednich wyborów. Aby uniknąć doświadczeń z wyborów w 1796 i 1800 roku, Kongres wprowadził XII poprawkę do Konstytucji, która weszła w życie w 1804[1]. Poprawka wprowadza nowy system wyboru prezydenta i wiceprezydenta przez Kolegium Elektorów (m.in. wymusza dwa osobne głosowania)[2]. Działania Jeffersona w pierwszej kadencji prezydenckiej, jak choćby zakup Luizjany, unieważnienie decyzji podjętych przez rządy federalistów spowodowały wzrost jego popularności[3]. Z tego powodu został nominowany przez Partię Demokratyczno-Republikańską do ubiegania się o reelekcję[4]. Kandydatem na wiceprezydenta został gubernator Nowego Jorku George Clinton[1]. Sytuacja w obozie Partii Federalistycznej była znacznie gorsza niż u republikanów – po śmierci ich lidera, Alexandra Hamiltona, który zginął w pojedynku z Aaronem Burrem, stronnictwo wystawiło kandydaturę Charlesa Pinckneya i Rufusa Kinga[4]. Jednak popularność Jeffersona była tak duża, że kampania propagandowa była niepotrzebna[4].

Kandydaci[edytuj]

Demokratyczni Republikanie[edytuj]

Federaliści[edytuj]

Przebieg głosowania[edytuj]

Głosowanie powszechne odbyło się w listopadzie 1804 i wzięło w nim udział 143 tys. osób[5]. Jefferson uzyskał ok. 72,8% poparcia, wobec 27,2% Pinckneya[5]. W głosowaniu Kolegium Elektorów (zatwierdzonym 13 lutego 1805[6]) Thomas Jefferson zdobył 162 głosy, przy 89 wymaganych do zwycięstwa[7]. Jego kontrkandydat, Charles Pinckney zdobył 14 głosów. W głosowaniu na wiceprezydenta George Clinton pokonał Rufusa Kinga identycznym stosunkiem głosów[8]. Duet Jefferson-Clinton odniósł znaczne zwycięstwo, pokonując swoich rywali we wszystkich stanach, z wyjątkiem Delaware i Connecticut[3].

Stan \ Kandydat na prezydenta Thomas Jefferson Charles Cotesworth Pinckney Razem
Connecticut - 9 9
Delaware - 3 3
Georgia 6 - 6
Karolina Południowa 10 - 10
Karolina Północna 14 - 14
Kentucky 8 - 8
Maryland 9 2 11
Massachusetts 19 - 19
New Hampshire 7 - 7
New Jersey 8 - 8
Nowy Jork 19 - 19
Ohio 3 - 3
Pensylwania 20 - 20
Rhode Island 4 - 4
Tennessee 5 - 5
Vermont 6 - 6
Wirginia 24 - 24
Łącznie 162 14 176
Stan \ Kandydat na wiceprezydenta George Clinton Rufus King Razem
Connecticut - 9 9
Delaware - 3 3
Georgia 6 - 6
Karolina Południowa 10 - 10
Karolina Północna 14 - 14
Kentucky 8 - 8
Maryland 9 2 11
Massachusetts 19 - 19
New Hampshire 7 - 7
New Jersey 8 - 8
Nowy Jork 19 - 19
Ohio 3 - 3
Pensylwania 20 - 20
Rhode Island 4 - 4
Tennessee 5 - 5
Vermont 6 - 6
Wirginia 24 - 24
Łącznie 162 14 176

Przypisy[edytuj]

  1. a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 94.
  2. M. Jones: Historia USA. s. 105.
  3. a b M. Jones: Historia USA. s. 113.
  4. a b c A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 105.
  5. a b US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-05-04].
  6. Presidential Election of 1804 (ang.). Biblioteka Kongresu. [dostęp 2017-05-04].
  7. Electoral College Box – 1804 (ang.). NARA. [dostęp 2017-05-04].
  8. 1804 election (ang.). NARA. [dostęp 2017-05-04].

Bibliografia[edytuj]