Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku odbyły się we wtorek 4 listopada 2008[1]. Oficjalne dane ze 100% lokali wyborczych, ogłoszone 22 stycznia 2009, potwierdziły, że przeprowadzone głosowanie przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sary Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska[2].

2004← 4 XI 2008 →2012
Mapa z wynikami
  • Kandydat na prezydenta
  • Partia polityczna
  • Stan macierzysty
  • Kandydat na wiceprezydenta
  • Głosy elektorskie
  • Stany
  • Głosy powszechne
  • Wyniki procentowe
Barack Obama.jpg
John McCain official photo portrait-cropped-background edit.JPG

Sytuacja[edytuj]

George W. Bush – Ustępujący 43. prezydent Stanów Zjednoczonych

Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).

Rozkład głosów elektorskich do zdobycia wedle stanów

Główni kandydaci[4][edytuj]

Lp. Kandydat na prezydenta Kandydat na wiceprezydenta Partia
1.
John McCain official photo portrait-cropped-background edit.JPG
John McCain
Palin In Carson City On 13 September 2008.jpg
Sarah Palin
Partia Republikańska
2.
Obama portrait crop.jpg
Barack Obama
Joe Biden official portrait crop.jpg
Joe Biden
Partia Demokratyczna

Kandydaci w prawyborach[edytuj]

Partia Demokratyczna[edytuj]

Zwycięzca prawyborów w Partii Demokratycznej[edytuj]

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Demokratycznej[edytuj]

Partia Republikańska[edytuj]

Zwycięzca prawyborów w Partii Republikańskiej[edytuj]

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Republikańskiej[edytuj]

Kandydaci mniejszych partii[edytuj]

Lp. Kandydat na
prezydenta
Kandydat na
wiceprezydenta
Partia Liczba stanów Wyniki[5]
3.
Naderspeak.JPG
Ralph Nader

radca prawny ze stanu Connecticut

Matt gonzalez.png
Matt Gonzalez
Peace and Freedom 45+DC 738 475, tj. 0,56%
4.
Bob Barr-2008.jpg
Bob Barr

były kongresmen ze stanu Georgia

WayneAllynRoot Head.jpg
Wayne A. Root
Partia Libertariańska 45 523 686, tj. 0,40%
5.
CBaldwin08.jpg
Chuck Baldwin

były pastor z Florydy

Darrell Castle Partia Konstytucyjna 37 199 314, tj. 0,15%
6.
CynthiaAnnMcKinney.jpg
Cynthia McKinney

była kongresmenka ze stanu Georgia

Rosa Clemente Partia Zielonych 31+DC 161 603, tj. 0,12%
7.
Alan Keyes.jpg
Alan Keyes

były ambasador USA przy ONZ
ze stanu Maryland

Wiley Drake, Senior American Independent 3 47 694, tj. 0,04%
8.
Ron Paul, official Congressional photo portrait, 2007.jpg
Ron Paul

kongresmen z Teksasu

Barry Goldwater, Junior Louisiana Taxpayers 2 42 426, tj. 0,03%
9-24. 16 pozostałych kandydatów łącznie 33 598, tj. 0,03%
dopisani przez wyborców łącznie 112 554, tj. 0,09%
głosy skreślające wszystkich kandydatów 6 267, tj. 0,00%
wszystkie głosy ważne łącznie 131 257 328, tj. 100%

Pozostali kandydaci:

  • Jonathan E. Allen (HeartQuake ‘08 Party)
  • Gene C. Amondson (Prohibition Party)
  • Jeffrey Boss (Vote Here Party)
  • Roger Calero (Socialist Workers Party)
  • Richard Duncan (niezależny)
  • James Harris (Florida Socialist Workers Party)
  • Charles Jay (Boston Tea Party)
  • Gloria La Riva (Party for Socialism and Liberation)
  • Bradford Lyttle (U.S. Pacificist Party)
  • Frank E. McEnulty (niezależny)
  • Brian Moore (Socialist Party USA)
  • George Phillies (Libertarian Party of New Hampshire)
  • John J. Polachek (New Party)
  • Thomas R. Stevens (Objectivist Party)
  • Jeffrey J. Wamboldt (niezależny)
  • Ted Weill (Reform Party)

Rozstrzygnięcie wyborów[edytuj]

Około 21.05 czasu lokalnego w Phoenix, w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w Kalifornii, największym stanie wygranym przez Obamę. Barack Obama wygrał wcześniej m.in. w kluczowych miejscach, tj. w dwóch dużych (Floryda, Ohio), trzech średnich (Karolina Północna, Wirginia, Indiana) i trzech małych stanach (Kolorado, Iowa, New Hampshire), co przeważyło szalę całych wyborów.

Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów[6].

Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosował pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostały do Senatu, po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządził ich przeliczenie i ogłosił wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji. Warunkiem koniecznym było uzyskanie bezwzględniej większości, tj. przynajmniej 270 głosów. W innym przypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonaliby wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).

Głosowanie elektorów jest swego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.

Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.


Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]