Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1792 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1792 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 2 – 13 listopada 1792 (głosowanie powszechne)
5 grudnia 1792 (Kolegium Elektorów)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
1788/1789
następne:
1796
Portal Portal Stany Zjednoczone
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1792 roku – drugie wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych, w wyniku których prezydent George Washington i wiceprezydent John Adams uzyskali reelekcję.

Były to pierwsze wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, w których urzędujący prezydent ubiegał się o reelekcję i pierwsze, w których udział brały stany Nowy Jork, Karolina Północna, Rhode Island, Vermont i Kentucky. Były to również jedyne wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, które nie odbyły się cztery lata po poprzednich.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

Urzędujący prezydent Stanów Zjednoczonych George Washington był przez całą swoją pierwszą kadencję darzony szacunkiem przez ówczesnych polityków i traktowany jak bohater narodowy[1]. zaczęły się krystalizować antagonizmy pomiędzy członkami gabinetu: sekretarzem skarbu Alexandrem Hamiltonem i sekretarzem stanu Thomasem Jeffersonem[2]. Konflikt pomiędzy tymi politykami stał się podstawą do utworzenia w przyszłości partii politycznych[3]. Zwolennicy Hamiltona byli zwani federalistami, natomiast zwolennicy Jeffersona – republikanami[4]. Jednym z głównych tematów spornych było utworzenie Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych[1]. Stronnictwa nie miały jednak wówczas żadnych struktur i nie mogły wystawić konkretnego kandydata w wyborach[2]. Dzięki sojuszowi z maja 1791 roku Jeffersona i Madisona z Wirginii z George’em Clintonem i Aaronem Burrem z Nowego Jorku, republikanie byli w stanie forsować kandydaturę Clintona na wiceprezydenta[5].

Ordynacja wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Wybory prezydenckie w 1792 roku rządziły się tymi samymi zasadami, co wybory w 1789[2]. Zgodnie z ordynacją wyborczą ustaloną 13 września 1788 przez Kongres Konfederacyjny każdy uprawniony stan nominował elektorów zgodnie z własną ordynacją wyborczą, a następnie każdy elektor w czasie posiedzenia Kolegium Elektorów oddawał dwa głosy – na prezydenta i wiceprezydenta, jednak bez rozróżnienia[6]. Osoba, która otrzymałaby w sumie najwięcej głosów, miała zostać prezydentem, a druga w kolejności wiceprezydentem[7]. Elektorom nie wolno było oddawać głosów na dwóch kandydatów pochodzących z tego samego stanu, z którego pochodzi głosujący na nich elektor[8]. Większość stanów, która przeprowadziła wybory powszechne stosowała ordynację opartą na tej pochodzącej z okresu kolonialnego, która uprawniała do głosowania tylko wolnych białych mężczyzn wyznania protestanckiego, którzy płacili podatki, posiadali ziemię i ukończyli 21 lat[9].

W marcu 1972 uchwalono prawo, zgodnie z którym posiedzenie Kolegium Elektorów miało odbyć się w pierwszą środę grudnia[10].

Kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w poprzednich wyborach prezydenckich, George Washington uchodził za pewnego zwycięzcę wyborów[1]. Rozważał przejście na emeryturę po pierwszej kadencji, ale zarówno przywódcy Partii Federalistycznej, jak i Demokratyczno-Republikańskiej nakłaniali go, by ubiegał się o reelekcję[1]. Uważali jego prezydenturę za gwarant stabilizacji pomimo podziałów na scenie politycznej[1][10].

Urzędujący wiceprezydent John Adams ubiegał się o reelekcję wspierany przez Partię Federalistyczną[10].

Partia Demokratyczno-Republikańska, choć popierała prezydenta Washingtona, była opozycyjna wobec Johna Adamsa, który w Senacie wspierał w czasie głosowań Partię Federalistyczną i sekretarza skarbu Alexandra Hamiltona[10]. O urząd wiceprezydenta z ramienia Partii Demokratyczno-Republikańskiej chcieli ubiegać się senator z Nowego Jorku Aaron Burr i gubernator Nowego Jorku George Clinton[10]. Ostatecznie partia zdecydowała się nominować Clintona[2]. O braku nominacji dla partyjnego lidera, Thomasa Jeffersona, przesądziło to, że pochodził z Wirginii – tego samego stanu, z którego pochodził Washington[11]. W związku z tym, zgodnie z ordynacją wyborczą, elektorzy z Wirginii nie mogli głosować jednocześnie na Washingtona i Jeffersona[11].

Federaliści[edytuj | edytuj kod]

Antyfederaliści[edytuj | edytuj kod]

Przebieg wyborów[edytuj | edytuj kod]

Kampania wyborcza była prowadzona w dużym stopniu za pomocą pamfletów, drukowanych przez gazety National Gazette, wspierającą Partię Demokratyczno-Republikańską, i Gazette of the United States, wspierającą Partię Federalistyczną[10].

Wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1792 roku. Liczba na mapie określa liczbę głosów stanu w Kolegium Elektorów

Po raz pierwszy w wyborach wzięło udział każde spośród 13 oryginalnych stanów. Swoich elektorów po raz pierwszy nominowały Nowy Jork, Karolina Północna i Rhode Island, a także dwa nowe stany: Vermont i Kentucky[10].

Głosowania powszechne[edytuj | edytuj kod]

Głosowanie powszechne odbyło się w dniach 2 – 13 listopada 1792 i wzięło w nim udział 28,5 tysiąca osób[12], czyli 0,88% ówczesnej populacji Stanów Zjednoczonych[13].

Poniższa tabela przedstawia rozkład głosów oddanych na elektorów federalistycznych, popierających George’a Washingtona, i antyfederalistycznych[13].

Frakcja Głosy %
Elektorzy federalistyczni 26 088 91,28
Elektorzy antyfederalistyczni 2 491 8,72
Razem 28 579 100

Kolegium Elektorów[edytuj | edytuj kod]

Głosowanie w Kolegium Elektorów odbyło się 5 grudnia 1792[10].

Podobnie jak w poprzednich wyborach prezydenckich, George Washington wygrał, zdobywając głos każdego spośród 132 elektorów[14]. Drugie miejsce zajął federalista John Adams, otrzymując 77 głosów[14]. Jego główny rywal George Clinton otrzymał 50 głosów[15]. Kolejne miejsca zajęli: Thomas Jefferson (4 głosy) i Aaron Burr (1 głos)[15].

George Washington został ponownie jednogłośnie wybrany na drugą kadencję i został zaprzysiężony 4 marca 1793 w ówczesnej stolicy – Filadelfii[16].

Stan \ Kandydat George Washington John Adams George Clinton Thomas Jefferson Aaron Burr Razem
Connecticut 9 9 - - - 9
Delaware 3 3 - - - 3
Georgia 4 - 4 - - 4
Karolina Południowa 8 7 - - 1 8
Karolina Północna 12 - 12 - - 12
Kentucky 4 - - 4 - 4
Maryland 8 8 - - - 8
Massachusetts 16 16 - - - 16
New Hampshire 6 6 - - - 6
New Jersey 7 7 - - - 7
Nowy Jork 12 - 12 - - 12
Pensylwania 15 14 1 - - 15
Rhode Island 4 4 - - - 4
Vermont 3 3 - - - 3
Wirginia 21 - 21 - - 21
Łącznie 132 77 50 4 1 132
Źródło: Election Results - Dave Leip's Atlas of US Presidential Elections[17]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e D. Jason Berggren, Presidential Election of 1792, George Washington's Mount Vernon [dostęp 2019-11-09] (ang.).
  2. a b c d M. Jones: Historia USA. s. 97.
  3. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 74.
  4. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 75.
  5. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 76.
  6. M. Jones: Historia USA. s. 100.
  7. Presidential Elections, History [dostęp 2019-10-21] (ang.).
  8. Jon Greenberg, Can the president and the vice president be from the same state?, PolitiFact, 16 kwietnia 2015 [dostęp 2019-10-24] (ang.).
  9. Grace Panetta, Olivia Reaney, Today is National Voter Registration Day. The evolution of American voting rights in 242 years shows how far we've come — and how far we still have to go, Business Insider, wrzesień 2019 [dostęp 2019-11-04] (pol.).
  10. a b c d e f g h 1792 [w:] Gil Troy, Arthur Meier Schlesinger (Jr.), Fred L. Israel, History of American Presidential Elections, 1789-2008, Facts On File, 2012, s. 10-14, ISBN 978-0-8160-8220-9 [dostęp 2019-11-04] (ang.).
  11. a b James Roger Sharp, American Politics in the Early Republic: The New Nation in Crisis, Yale University Press, 1993, s. 57-58, ISBN 978-0-300-06519-0 [dostęp 2019-11-10] (ang.).
  12. US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-04-30].
  13. a b US President - National Vote Race - Dec 08, 1788, Our Campaigns [dostęp 2019-11-07] (ang.).
  14. a b Electoral College Box – 1792 (ang.). NARA. [dostęp 2017-04-30].
  15. a b 1792 election (ang.). NARA. [dostęp 2017-04-30].
  16. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 37.
  17. 1789 Presidential Electoral Vote Count, Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections [dostęp 2019-11-07] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]