45 Dywizja Piechoty (III Rzesza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 45 Dywizji Piechoty okresu III Rzeszy. Zobacz też: 45 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

45 Dywizja Piechoty - niemiecka dywizja z czasów II wojny światowej, sformowana na mocy rozkazu z dnia 1 kwietnia 1938 roku w XVII Okręgu Wojskowym. Miejscem stacjonowania sztabu był Linz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dywizja austriacka, została formalnie włączona do armii niemieckiej 1 kwietnia 1938 roku, po zajęciu przez Adolfa Hitlera Austrii. Powstała poprzez przemianowanie austriackiej 4 Dywizji Piechoty na 45 Dywizję Piechoty.

W 1939 r. 45 Dywizja Piechoty wzięła udział w zajęciu Czechosłowacji będąc w składzie IX korpusu 12 Armii.

W 1939 r. od 1 września dywizja walczyła w Polsce w składzie 14 Armii, Grupy Armii „Południe”. W ramach XVII korpusu atakowała pozycje obronne „Armii Kraków” w okolicach Cieszyna. W dniach 14-16 września starła się z 21 Dywizją Piechoty Górskiej w rejonie Dachowa i Oleszyc.

W 1940 r. dywizja nie wzięła czynnego udział w kampanii francuskiej. Natomiast, po zakończeniu działań wojennych pełniła funkcje okupacyjne w Belgii do maja 1941 r.

W początkowej fazie ataku na Związek Radziecki 45 DP wchodziła w skład XII korpusu Armii „Środek”. Na przełomie czerwca i lipca 1941 r. poniosła duże straty tocząc walki o twierdzę w Brześciu Litewskim. Następnie w składzie 2 Armii Pancernej walczyła o Pińsk, Homel i Tułę. Po ciężkich walkach w grudniu 1941 r. dywizja została zmuszona do prowadzenia walk odwrotowych. 12 grudnia część dywizji została okrążona i rozproszona. Na skutek odcięcia dróg zaopatrzeniowych 45 DP znalazła się w bardzo trudnym położeniu. Większość artylerii porzucono z powodu braku koni padających z zimna i głodu.

W sierpniu 1942 r. dywizja wchodziła w skład LV korpusu 2 Armii, Grupy Armii „B”. Walczyła na południowym odcinku frontu w rejonie Orła i Woroneża. W 1943 r. 45 DP toczyła walki w centralnej części frontu, a w lipcu tego roku poniosła znaczne straty w bitwie pancernej pod Kurskiem. Jesienią 1943 r. dywizja broniła się pod Sożem, Briańskiem i Homlem. W czerwcu 1944 r. weszła w skład XXXV korpusu 9 Armii. Prowadząc walki odwrotowe 45 DP wraz z GA Środek została w większości zniszczona latem 1944 r. pod Bobrujskiem. Pozostałości dywizji wycofano z frontu i użyto jako kadrę dla formującej się na poligonie w Dollersheim 45 Dywizji Grenadierów, którą połączono z 546 Dywizją Grenadierów, będącą dywizją zaporową.

Po przerzuceniu dywizji do Polski przemianowano ją na 45 Dywizję Grenadierów Ludowych (Volksgrenadierdivision).

6 sierpnia 1944 r. dywizja wchodząc w skład VIII KA wraz z dywizją Hermann Göring została skierowana do walki na przyczółku pomiędzy miejscowościami Magnuszew i Studzianki. Atak ten miał na celu wyrzucenie za Wisłę znajdujących się tam wojsk 8 Armii Gwardii i 1 Armii WP. Pomimo początkowych sukcesów strony niemieckiej, sowieci przegrupowali swe wojska i wprowadzili do walki dodatkowe siły. Ostatecznie 11 sierpnia ataki VII KA zostały przez sowietów powstrzymane i zmuszono siły niemieckie do wycofania się na pozycje wyjściowe. Z powodu niskich stanów osobowych 22 września 1944 r. włączono w skład 45 DGL dodatkowo 1132 Pułk Grenadierów.

12 stycznia 1945r., kiedy Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę początkowo na odcinku 45 DGL panował spokój. Sowiecki atak na odcinku VII korpusu rozpoczął się dopiero 14 stycznia. Walki odwrotowe z przeważającymi siłami Armii Czerwonej spowodowały ruch wojsk 9 Armii i 4 Armii Pancernej na zachód, a następnie okrążenie ich na północ od Końskich. Od 12 stycznia 45 DGL cofała się z okolic Magnuszewa drogą na Radom-Opoczno i znalazła się w kotle w okolicach Ruskiego Brodu wraz z ok. 60 000 żołnierzy niemieckich przemieszanych, pochodzących z różnych jednostek 9 i 4 Armii. Ciężkie walki o wydostanie się z kotła trwały od 19 do 21 stycznia, kiedy to udało się wojskom niemieckim przerwać pierścień okrążenia. Piechota 45 DGL podobnie jak i innych jednostek, po wydostaniu się z matni kierowała się drogami na Białaczów-Paradyż, a następnie w kierunku Sulejowa, gdzie dotarła 23 stycznia. W kolejnych dniach, po dramatycznej przeprawie przez Pilicę, żołnierze z 45 DGL dołączyli do "Kampfgruppe Nehring" i z nią wycofywali się dalej na zachód.

Po dotarciu do Głogowa niedobitków 45 DGL oraz resztek innych cofających się dywizji i grup bojowych, rozpoczęto formowane z nich batalionów Wehrmachtu. Powstały w sumie 22 bataliony, które trafiły do odtwarzanego systemu obrony Śląska. 20 kwietnia 1945 r. wokół 130 Pułku Grenadierów (jedynego w pełni sprawnego pułku 45 DGL) stworzono Dywizyjną Grupę Bojową, którą podporządkowano dowódcy Führergrenadierdivision.

45 DGL skapitulowała w maju 1945 r. w Königgrätz (Hradec Kralove) w Czechosłowacji.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

  • Struktura organizacyjna w sierpniu 1939 roku:
    • 130. pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I. i II. batalionu – Czeski Krumlow, III. batalionu – Freistadt;
    • 133. pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I., II., III. batalionu oraz I. rezerwowego batalionu – Linz, II. rezerwowego batalionu – Wels;
    • 135. pułk piechoty: miejsce postoju sztabu i I. batalionu – Ried, II. batalionu – Braunau, III. batalionu – Gmunden;
    • 98. pułk artylerii: miejsce postoju sztabu, I. i II. dywizjonu – Wels, III. dywizjonu – Czeski Krumlow;
    • I. dywizjon 99. pułku artylerii ciężkiej: miejsce postoju – Linz;
    • 81. batalion pionierów: miejsce postoju – Ottensheim;
    • 45. oddział przeciwpancerny: miejsce postoju – nie został wystawiony;
    • 65. oddział łączności: miejsce postoju – Linz;
  • Struktura organizacyjna w styczniu 1940 roku:

130., 133. i 135. pułk piechoty, 98. pułk artylerii, I./99. pułk artylerii ciężkiej, 81. batalion pionierów, 45. oddział rozpoznawczy, 45. oddział przeciwpancerny, 65. oddział łączności, 45. polowy batalion zapasowy;

  • Struktura organizacyjna w maju 1944 roku:

130., 133., 135. pułk grenadierów, 98. pułk artylerii, I./99. pułk artylerii ciężkiej, 81. batalion pionierów, 45. dywizyjny batalion fizylierów, 45. oddział przeciwpancerny, 65. oddział łączności, 45. polowy batalion zapasowy;

  • Struktura organizacyjna w lipcu 1944 roku:

130., 133. i 135. pułk grenadierów, 98. pułk artylerii, 81. batalion pionierów, 45. dywizyjny batalion fizylierów, 45. oddział przeciwpancerny, 45. oddział łączności, 98. polowy batalion zapasowy;

  • Struktura organizacyjna w marcu 1945 roku:

130., 133. pułk grenadierów i sztab 10. pułku grenadierów, 98. pułk artylerii, 81. batalion pionierów, 45. dywizyjny batalion fizylierów, 45. oddział przeciwpancerny, 45. oddział łączności, 98. polowy batalion zapasowy;

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Generalleutnant Friedrich Materna 1.IV.1938 – 1.X.1940;
Generalmajor Gerhard Körner 25.X.1940 – 27.IV.1941;
Generalmajor Fritz Schlieper 27.IV.1941 – 27.II.1942;
Generalleutnant Fritz Kühlwein 27.II.1942 – 25.IV.1943;
Generalmajor Hans Freiherr von Falkenstein 25.IV.1943 – 30.XI.1943;
Generalmajor Joachim Engel 30.XI.1943 – 27.II.1944;
Generalmajor Gustav Gihr 27.II.1944 – 9.IV.1944;
Generalmajor Joachim Engel 9.IV.1944 – .VI.1944;
Generalmajor Richard Daniel 19.VII.1944 – 8.V.1945;

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Grzelak Czesław, Stańczyk Henryk Kampania polska 1939 roku; Warszawa 2005; ISBN 83-7399-169-7;

  • Haupt Werner, Die deutchen Infanterie Division b.m.w i b.d.w; ISBN 3-89555-274-7;
  • Jurga Tadeusz, Obrona Polski 1939, Warszawa 1990; ISBN 83-211-1096-7;
  • Stahl Friedrich, Heereseinteilung 1939. Gliderung, Standorte und Kommandeure sämtlicher Einheiten des Friedensheeres am 3.1.1939 und die Kriegsliederung vom 1.9.1939; ISBN 978-3-89555-338-7, ISBN 3-89555-338-7;
  • Schramm Percy Ernst, Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht 8 vol.; ISBN 3-8289-0525-0;
  • Apoloniusz Zawilski, Bitwy polskiego września wyd. Znak 2009
  • Chris Bishop, Niemiecka piechota w II Wojnie Światowej wyd. Bellona Warszawa 2009
  • Samuel W. Mitcham jr, Niemieckie siły zbrojne 1939-1945. Wojska lądowe Wyd. Bellona