Egzorcyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Św. Franciszek z Asyżu „wypędza demony” w Arezzo (fresk Giotta) - przykład egzorcyzmu

Egzorcyzm (gr. ἐξορκισμός, exorkismós - zaprzysiężenie, zaklęcie) – obrzęd poświęcenia mający na celu uwolnienie człowieka, zwierzęcia, miejsca lub przedmiotu od „wpływu złego ducha”.

W Kościele katolickim egzorcyzmem nazywany jest obrzęd liturgiczny mający na celu usunięcie bezpośredniego wpływu Szatana na osobę, ewentualnie (rzadziej) zwierzę, miejsce lub przedmiot w formie opętania, dręczenia lub zniewolenia. Egzorcyzmy w Kościele katolickim należą do sakramentaliów[1].

Naukowy wymiar egzorcyzmu[edytuj | edytuj kod]

Zaburzenie transowe i opętaniowe występują w klasyfikacjach takich jak psychiatryczna DSM-IV, czy klasyfikacja Światowej Organizacji Zdrowia ICD-10. Można wywołać je w sposób sztuczny[2].

W przeszłości wiele chorób psychicznych jak schizofrenia, czy choroba afektywna, z ich objawami wytwórczymi traktowano jako zawładnięcie chorego przez demona, a osoby nimi dotknięte poddawano egzorcyzmowaniu nie udzielając im właściwej pomocy lub zabijano podejrzewając o trudnienie się czarami[2]. W urojeniach stosunkowo często występują treści religijne, również o charakterze demonicznym, mogące budzić podejrzenie u osoby nieobeznanej, opętania w jego klasycznym religijnym rozumieniu, np. w przypadku dysocjacyjnego zaburzenia tożsamości, u 29% badanych, alternatywna osobowość identyfikuje siebie jako demona[3]. Leczenie polega na likwidacji lub zmniejszeniu występowania objawów wytwórczych tj. urojeń, wizji, myśli nadwartościowych poprzez zastosowanie odpowiedniej terapii farmakologicznej (leków przeciwpsychotycznych, stabilizatorów nastroju) oraz poprzez ewentualne oddziaływanie psychoterapeutyczne.

Udokumentowane są próby leczenia przy pomocy egzorcyzmów także innych schorzeń, na przykład infekcji cewki moczowej, zarówno u osób świeckich jak i duchowieństwa[4].

Wrażenie, że egzorcyzm oddziałuje na ludzi doświadczających symptomów opętania jest czasami przypisywane efektowi placebo oraz sile sugestii[5]. Istnieje grupa pacjentów symulujących to zaburzenie, hipotetycznie opętani mogą być osobowościami narcystycznymi lub o niskiej samoocenie demonstrującymi opętanie w celu zwrócenia na siebie uwagi lub poszukiwania pomocy w innych obszarach życia[6].

Kontrowersje wzbudził przypadek opętania Anneliese Michel[7], ze względu na to, że egzorcyzmy nie zakończyły się powodzeniem, a opętana osoba zmarła. Winy dopatrywano się w działaniach księdza egzorcysty, który miał zniechęcić Anneliese Michel do zażywania leków psychotropowych. Osoby odpowiedzialne za opiekę nad dziewczyną zostały postawione w stan oskarżenia za znęcanie się nad nią i nieudzielenie jej fachowej pomocy. Z perspektywy czasu część środowisk podważa wyniki śledztwa podkreślając, że to właśnie przedawkowanie leków doprowadziło do skrajnego wyczerpania organizmu dziewczyny[potrzebne źródło].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o egzorcyzmie

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Fr. Gabriele Amorth: An Exorcist Tells His Story. San Francisco, Stany Zjednoczone: Ignatius Press, 1999, s. 43. (ang.)
  2. 2,0 2,1 Marek Jarema, Jolanta Rabe-Jabłońska: Psychiatria Podręcznik dla studentów medycyny.
  3. http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/erlendsson_01_jun_03.pdf
  4. A. Diamandopoulos. Exorcisms used for treatment of urinary tract diseases in Greece during the middle ages and Renaissance. „AMERICAN JOURNAL OF NEPHROLOGY”. 19 (2), s. 114, 1998-10-04. doi:10.1159/000013437. ISSN 0250-8095. 
  5. Głos Rozsądku: Egzorcyzm, Fikcja i Śmierć | LiveScience
  6. HowStuffWorks "Exorcism Controversy"
  7. Nagrania z egzorcyzmów Anneliese Michel