Edward Bernard Raczyński

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej
Edward Bernard Raczyński
Edward Raczynski.jpg
ur. 19 grudnia 1891 w Zakopanem,
zm. 30 lipca 1993 w Londynie
Partia polityczna bezpartyjny
Poprzednik Stanisław Ostrowski
Okres urzędowania od 8 kwietnia 1979
do 8 kwietnia 1986
(Prezydent RP na uchodźstwie)
Następca Kazimierz Sabbat
Odznaczenia
Order Orła Białego
Minister spraw zagranicznych
Okres urzędowania od 22 sierpnia 1941 (do czerwca 1942 jako p.o.)
do 18 lipca 1943
Poprzednik August Zaleski
Następca Tadeusz Romer
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Obelisk przez Pałacem Ursynowskim

Edward Bernard Raczyński (ur. 19 grudnia 1891 w Zakopanem, zm. 30 lipca 1993 w Londynie) – polski dyplomata, polityk i pisarz, prezydent RP na uchodźstwie w latach 1979–1986.

Był zarówno najstarszym (złożył urząd w wieku 95 lat), jak i najdłużej żyjącym prezydentem RP (nieomal 102 lata).

Spis treści

[edytuj] Życiorys

Hrabia, pochodził ze znanego wielkopolskiego rodu Raczyńskich herbu Nałęcz. Jego ojcem był Edward Aleksander Raczyński, a matką Róża z Potockich 1 voto Władysławowa Krasińska. Był bratem Rogera Adama Raczyńskiego oraz przyrodnim bratem Karola Rogera Raczyńskiego oraz Adama Krasińskiego, IV ordynata na Opinogórze.

Lata szkolne spędził w Krakowie, gdzie mieszkał w rezydencji "pod Baranami" w domu babci Adamowej Potockiej. Po jej śmierci wraz z rodziną przeprowadził się na ulicę Szpitalną nieopodal teatru. Początkowe lata edukacji odbywał wraz z bratem Rogerem w domu, co było powszechnie praktykowane w sferach ziemiańskich w Polsce. Następnie (od piątej klasy) uczęszczał do II LO im. króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

Odbył studia prawnicze w Lipsku, studiował również w londyńskiej Szkole Nauk Politycznych, doktorat z prawa uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 1919 rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Przebywał na placówkach dyplomatycznych w Kopenhadze, Londynie i Genewie.

Od 1932 reprezentował Rzeczpospolitą jako stały delegat przy Lidze Narodów w Genewie (na tym stanowisku niespełna trzy lata).

Przez dwie kadencje od 1934 aż do cofnięcia uznania rządowi RP na uchodźstwie przez rząd brytyjski (5 lipca 1945) pełnił funkcję ambasadora RP w Londynie. W imieniu rządu polskiego podpisywał polsko-brytyjski układ sojuszniczy. W latach 1941–1943 był ministrem spraw zagranicznych. Przed wojną był zwolennikiem sanacji.

Organizator, oraz wspólnie z Władysławem Andersem i Tomaszem Arciszewskim członek Rady Trzech. Powstała ona w 1954 na skutek opozycji wobec Augusta Zaleskiego, który nie chciał ustąpić z funkcji prezydenta. Jej skład zmieniał się sześciokrotnie, jednak stałym jej członkiem był Edward Raczyński.

Po upływie 7-letniej kadencji prezydenckiej 1979–1986 ustąpił – zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią, tak jak jego poprzednik ze stanowiska głowy państwa.

Autor wspomnień "W sojuszniczym Londynie" (Londyn 1974) oraz książki "Czas wielkich zmian. Rozmowy przeprowadzone przez Krzysztofa Muszkowskiego" (ISBN 2-85316-064-5, Paryż 1990).

Założył pod koniec 1990 Fundację im.Raczyńskich w Poznaniu i przekazał jej galerię rogalińską przy Muzeum Narodowym, której pozostawał faktycznym właścicielem. W skład galerii weszły m.in przeszło 300 obrazów, rzeźby, różne przedmioty artystyczne oraz pałac i park w Rogalinie.

Z racji pełnienia urzędu Prezydenta RP był kawalerem Orderu Orła Białego.

Pochowany w Rogalinie.

[edytuj] Rodzina

Był trzykrotnie żonaty. Pierwszą jego żoną była poślubiona w Londynie w 1925 Lady Joyuse Markham (1902–1931), ale małżeństwo to było bezpotomne.

Drugą żoną była poślubiona w 1932 w Rogalinie Cecylia Jaroszyńska (1906–1962), z którą doczekał się trzech córek:

  • 1. Wandy (ur. 1933) zamężnej z Ryszardem Dembińskim
  • 2. Viridianny (ur. 1935) zamężnej z Ksawerym hr. Reyem
  • 3. Katarzyny (ur. 1939)

W 1991 w Londynie poślubił Anielę z Lilpopów (ur. 1910), córkę znanego warszawskiego architekta Franciszka Lilpopa.

Ponieważ ani jego bratankowie, ani on nie zostawili męskich potomków, był ostatnim męskim przedstawicielem polskiej linii Raczyńskich.

[edytuj] Ciekawostki

Osobiście redagował oświadczenie rządu po odkryciu w 1943 grobów w Katyniu oraz wysłał prośbę do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o wyjaśnienie zbrodni.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne