Państwowe Zakłady Inżynierii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Państwowe Zakłady Inżynierii, w skrócie PZInż – nazwa, jaką nadano Centralnym Warsztatom Samochodowym w 1928 roku.

Znak firmowy PZInż

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwa państwowe utworzone 19 marca 1928 r. przez ministra przemysłu i handlu, Eugeniusza Kwiatkowskiego, na bazie Centralnych Warsztatów Samochodowych (CWS), którego zadaniem, oprócz kontynuowania produkcji samochodów i motocykli na rynek cywilny, co czyniono w CWS, była produkcja na potrzeby Wojska Polskiego.

W 1930 roku przedsiębiorstwo Ursus ogłosiło bankructwo, po czym została upaństwowione i włączone do Państwowych Zakładów Inżynierii, w których jego głównym zadaniem była produkcja na potrzeby wojska.

PZInż. zachował markę CWS dla samochodów i Sokół dla motocykli. Dotychczasowa produkcja motocykli Sokół została utrzymana aż do wybuchu drugiej wojny światowej, zaś produkcję samochodu CWS T-1 przerwano w 1932 roku.

Fiat 508 III Junak
Polski Fiat 508 I z kielecką rejestracją

Na mocy umowy licencyjnej, podpisanej 21 września 1932 roku z włoskim przedsiębiorstwem FIAT, rozpoczęto montaż, a później produkcję małego samochodu osobowego Fiata 508 Balilla. Do września 1939 roku wyprodukowano około 10 tys. sztuk tego pojazdu w różnych wersjach, m.in. dla wojska jako łazik.

W latach 1933-1934, na terenie PZlnż przy ul. Terespolskiej 34/36 (obecnie ul. Chodakowska) wybudowano nowoczesną fabrykę samochodów licencyjnych, znaną pod nazwą Fabryka Samochodów Osobowych i Półciężarowych.

W 1933 r. nastąpiła reorganizacja Państwowych Zakładów Inżynierii i od tego momentu składały się one z następujących jednostek organizacyjnych:

  • Dyrekcja naczelna i Biuro Studiów w Warszawie
  • F 1 – Fabryka Samochodów Ciężarowych Ursus w Ursusie
  • F 2 – Fabryki Samochodów Osobowych i Półciężarowych w Warszawie
  • F 3 – Fabryki Silników i Armatur Ursus w Warszawie
  • F 4 – Odlewni Żeliwa i Metali Nieżelaznych w Ursusie
  • F 5 – Stoczni w Modlinie (w latach 1934-1936 zbudowano dwa minowce morskie Rybitwa i Czajka)
  • F 6 – Stacji Obsługi w Warszawie
Lekki czołg 7TP z PZInż
Ciężki motocykl Sokół 1000 z przyczepką z PZInż

Pojazdy produkowane i montowane w PZInż[edytuj | edytuj kod]

  • C2P - gąsienicowy ciągnik artyleryjski,
  • C4P - półgąsienicowy ciągnik artyleryjski,
  • C7P - gąsienicowy ciągnik artyleryjski,
  • CWS T-1 (1925 - 1928 w CWS; 1928 - 1932 w PZInż) - samochód osobowy średniej wielkości,
  • Polski Fiat 508 (1932 - 1939) - mały samochód osobowy,
  • Polski Fiat 518 - samochód osobowy,
  • Polski Fiat 524 - duży samochód osobowy,
  • Polski Fiat 618 Grom (1937 - 1939) - samochód ciężarowy,
  • Polski Fiat 621 (1935 - 1939) - samochód ciężarowy,
  • Polski Fiat 621 C4P (1937) - ciągnik kołowo-gąsienicowy,
  • PZInż 7TP - lekki czołg,
  • PZInż 222 - samochód ciężarowy kołowo-gąsienicowy,
  • PZInż 302 (znany też jako Fiat 508/518) (1937 - 1938) - samochód terenowy dla wojska,
  • PZInż 703 (1939) - terenowy samochód ciężarowy,
  • Sokół 200 (M 411) (1939) - motocykl popularny, powstało około 78 sztuk,
  • Sokół 600 RT (M 211) (1935 - 1939) - motocykl turystyczny,
  • Sokół 1000 (M 111) (1933 - 1939) - ciężki motocykl,
  • Ursus Typ A (1928 - 1931) - samochód ciężarowy,
  • Ursus wz.29 (1929 - 1931) - samochód pancerny,
  • Ursus wz.34 (1933 - 1938) - lekki samochód pancerny,
  • Zawrat - autobus produkowany na licencji Saurer w zakładach w Ursusie.
Prototyp czołgu 10TP z PZInż

Prototypy stworzone w PZInż[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons