Port lotniczy Lublin
| Port lotniczy Lublin Lotnisko Świdnik |
|
Zabudowania Lotniska Świdnik |
|
| Kod IATA | nie istnieje |
| Kod ICAO | EPSW |
| Miasto | Świdnik k. Lublina |
| Strefa czasowa | UTC +1 |
| Współrzędne | |
| Wysokość | 203 m n.p.m. |
| Drogi startowe | |
| Kierunek 06/24: | trawa (usuwana), 1200 x 50 m |
| Kierunek 08/26: | asfaltobeton (budowana), 2520 x 60 m |
| Strona internetowa | |
Port lotniczy Lublin – powstający port lotniczy w Świdniku k. Lublina, znajdujący się obok przyfabrycznego trawiastego Lotniska Świdnik (kod lotniska: EPSW), obsługującego wytwórnię śmigłowców PZL Świdnik. Budowa komunikacyjnego portu lotniczego w tym miejscu otrzymała fundusze Komisji Europejskiej i rozpoczęła się jesienią 2010 roku, z planami ukończenia w roku 2012. Obecne lotnisko ma trawiaste pole wzlotów ze stosunkowo wąskim pasem startowym wytyczonym na kierunku 06/24 o wymiarach 1200 × 50 m. Docelowo ma powstać tu pas startowy, obejmujący asfaltobetonową drogę startową na kierunku 08/26 o wymiarach 2520 × 60 m[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia lotniska
[edytuj] Lotnisko przedwojenne i szkoła pilotów
Ze względu na potrzebę rozwoju lotnictwa na tym terenie, już w roku 1934 zapadła decyzja o budowie lotniska w Świdniku. Stało się to po zwycięstwie kpt. pil. Jerzego Bajana w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych – Challenge 1934 – na samolocie RWD-9 kupionym z dobrowolnych składek zebranych przez mieszkańców Lubelszczyzny. W roku 1935 rozpoczęto budowę lotniska, które docelowo miało zajmować powierzchnię 146 ha. W tym celu sprowadzono mieszkańców wsi z Wołynia, którzy przy użyciu koni zniwelowali teren pod przyszłe lotnisko. Inwestycję sfinansował w całości Zarząd Główny Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP)[2]. Jesienią 1937 roku rozpoczęto budowę dwóch hangarów, obiektów technicznych z podziemną bazą paliwową i budynku administracyjno-internatowego, gdyż w założeniu w Świdniku miała powstać cywilna szkoła pilotów LOPP[3].
|
|
4 czerwca 1939 roku podczas Dni Lublina, Zamościa i Lubelszczyzny Naczelny Wódz marszałek Edward Śmigły-Rydz przybył na oficjalne otwarcie i poświęcenie szkoły pilotów LOPP, ufundowanej przez pracowników KKO z całej Polski. Na lotnisku stawili się także: generał Schally i major Hartman, minister komunikacji pułkownik Ulrych, wiceministrowie Korsak i Piasecki, wojewoda lubelski de Tramecourt, prezes zarządu głównego LOPP generał broni inż. Leon Berbecki, dowódca Okręgu Korpusu Nr II generał Smorawiński, przedstawiciele zarządu Lublina, KKO, związków, instytucji i organizacji społecznych[5].
Trzy miesiące później, po wybuchu II wojny światowej, szkoła została zbombardowana przez niemieckie lotnictwo bombowe Luftwaffe w ramach działań wojennych. Następnie, w okresie przypadającym na okupację Lublina, lotnisko oraz jego infrastruktura były wykorzystywane do lipca 1944 roku. Tuż przed odbiciem Lublina przez wojska sowieckie, w przeddzień wkroczenia Armii Czerwonej na te tereny, budynek szkoły oraz znajdujące się w pobliżu hangary zostały przez Niemców wysadzone w powietrze.
[edytuj] Czasy powojenne
W czasie II wojny światowej ze świdnickiego lotniska korzystało lotnictwo niemieckie. Ze względu na lotniczą przeszłość Świdnika powojenne Ministerstwo Przemysłu i Handlu zdecydowało się na budowę w tym miejscu zakładu przemysłowego i przyfabrycznego osiedla. Lotnisko wykorzystywane było przez zakład WSK "PZL-Świdnik oraz powstały w 1953 r. Aeroklub Robotniczy w Świdniku. Pierwszy śmigłowiec Mi-1 wystartował z fabrycznego lotniska latem 1956 roku. W kolejnych latach produkowano tu Mi-2, PZL Kania, PZL Sokół, PZL SW-4 oraz szybowce SZD-30 Pirat, PW-5 i PW-6.
Od lat rozgrywane są na nim Zawody w Akrobacji Samolotowej im. Janusza Kasperka oraz Lubelskie Zimowe Zawody Samolotowe, o przedwojennej tradycji, jedyne na świecie zimowe zawody samolotowe[6].
[edytuj] Cywilny port lotniczy
Po wieloletnich staraniach na rzecz budowy lotniska dla Lublina właśnie w Świdniku oraz po kontrowersyjnej rezygnacji władz województwa z perspektywicznej (o większych możliwościach rozbudowy) lokalizacji lotniska dla Lublina w Niedźwiadzie k. Lubartowa 21 grudnia 2007 roku prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego RP Grzegorz Kruszyński podpisał promesę zezwolenia na utworzenie lotniska komunikacyjnego w Świdniku[7]. W marcu 2008 roku firma Port Lotniczy Lublin SA kupiła pierwszą nieruchomość w gminie Wólka pod budowę regionalnego lotniska cywilnego, a w maju głoszono konkurs na wykonanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej planowanego aeroportu[8].
Całe lotnisko razem z infrastrukturą może kosztować nawet pół miliarda złotych. 4 czerwca 2008 roku Komisja Europejska zgodziła się na przeznaczenie 296,6 mln zł ze środków publicznych na budowę lotniska Lublin-Świdnik[9]. Oprócz unijnych środków na rozwój regionalny na budowę lotniska Lublin-Świdnik mają być przekazane środki z budżetu państwa i funduszy samorządów. Udział własny portu lotniczego wynosi 24% całkowitych kosztów inwestycji, natomiast pomoc państwa ma być przeznaczona na zakup terenu pod lotnisko, budowę terminalu, pasa startowego i dróg kołowania samolotów. W budżecie województwa lubelskiego na rok 2009 przeznaczono na ten cel 12 mln zł[10], natomiast w następnych latach lubelski ratusz będzie przekazywał na budowę lotniska po 15 mln zł rocznie[11]. W połowie 2009 roku zostanie ogłoszony przetarg na budowę lotniska w Świdniku. Obecnie trwa wykonywanie projektu lotniska[12].
Planowany port lotniczy będzie pośrednim bądź celowym miejscem ruchu samolotów. Ponadto, jeżeli zajdzie taka potrzeba, istnieć będzie możliwość dokonywania załadunku i rozładunku przewożonych towarów, załogi lub pasażerów[13]. Lotnisko, które ma być gotowe do 2011 roku, zajmować będzie 250 ha, pas startowy ma mieć 2,5 km długości.
Prognoza ruchu lotniczego dla aeroportu Lublin-Świdnik zakłada 500 tys. pasażerów w pierwszym roku funkcjonowania lotniska, około 1 mln w prognozie sięgającej 2016 roku i około 2,4 mln pod koniec 2035 roku[14]. Według brytyjskiej firmy ASM, która przygotowała prognozę ruchu lotniczego dla Świdnika, pracę w porcie na początku jego istnienia ma znaleźć około 200 osób[15]. Lubelskie kuratorium oświaty planuje w związku z tym otworzyć w szkołach zawodowych nowe kierunki, m.in. związane z obsługą ruchu lotniczego, a ich absolwenci mieliby szansę pracować w świdnickim porcie lotniczym[16]. Do programu planuje się przyłączyć między innymi I liceum ogólnokształcące im. W. Broniewskiego w Świdniku, które chce utworzyć klasę przygotowującą młodzież do wykonywania zawodu stewardesy[17].
[edytuj] Kapitał akcyjny i struktura własności
Spółkę Port Lotniczy Lublin SA tworzy obecnie grono dziewięciu akcjonariuszy. W jej skład wchodzą samorządy miasta Lublina i Świdnika i regionu lubelskiego oraz firmy prywatne (np. największy w Polsce operator cargo – firma EXIN) i państwowe (Przedsiębiorstwo Państwowe FS Holding oraz zakłady lotnicze WSK „PZL-Świdnik”), a także instytucje (np. Lubelska Fundacja Rozwoju)[18].
- Kapitał akcyjny:
- Województwo Lubelskie – 148 565 akcji (38,1%)
- Gmina Miasto Lublin – 209 324 akcje (53,7%)
- Gmina Miejska Świdnik – 27 163 akcje (6,97%)
- Powiat Świdnicki – 153 akcje (0,04%)
- WSK „PZL-Swidnik” SA – 399 akcji (0,10%)
- PP „FS-Holding Korp. Finansowo-Przemysłowa” – 2997 akcji (0,76%)
- Lubelska Fundacja Rozwoju – 66 akcji (0,02%)
- E&K Sp. z o.o. – 32 akcje (0,01%)
- Exin Sp. z o.o. – 1166 akcji (0,3%)
[edytuj] Problemy ekologiczne
Planowana rozbudowa lotniska zagrażała susłom perełkowanym, których największa kolonia (ok. 11 tys. osobników) znajduje na trawiastym terenie obecnego lotniska w Świdniku. Dzięki porozumieniu ekologów i władz lokalnych przesunięto lokalizację nowego pasa startowego. Natomiast kolonia susłów została objęta dodatkową ochroną: w tym celu powołana została Fundacja Ochrony Susła Perełkowanego, stan kolonii susłów jest stale monitorowany. Miejsce ich zamieszkania będzie ogrodzone, tak żeby nie zagrażały im koty i psy z okolicznych domów[19].
[edytuj] Projekt lotniska
W wyniku konkursu, przeprowadzonego jeszcze w 2008 roku, zadecydowano, że port lotniczy Lublin-Świdnik zostanie wybudowany według projektu polsko-hiszpańskiego konsorcjum Sener-ARE-Polconsult. Polconsult, firma, która brała udział w projektowaniu każdego rozbudowywanego lotniska w Polsce, zaprojektowała płytę lotniska i pas startowy. Nad stroną architektoniczną przedsięwzięcia czuwała warszawska pracownia ARE[20]. W roku 2009 hiszpańska firma Sener zajęła się przygotowaniem dokładnej dokumentacji, według której budynek będzie budowany. Hiszpanie dostali 11 mln 610 tys. zł za projekt, natomiast dodatkowy 1 mln 290 tys. zł został przeznaczony na nadzór autorski.
25 sierpnia 2008 roku sąd konkursowy, któremu przewodniczył architekt Stefan Kuryłowicz, ogłosił swoją decyzję w lubelskim Trybunale Koronnym. Odczytując wyniki sąd stwierdził, że będzie to najpiękniejsze lotnisko w Europie. Sąd docenił projekt za sprawne połączenie terminalu z zabudową portową – według tego pomysłu szynobusy mają wjeżdżać wprost do terminalu lotniska[21]. Zgodnie z projektem, duża biała hala lotniska ze świetlikami w dachu miała przypominać elektroniczny budzik, a wewnątrz terminalu miało znaleźć się dziewięć stanowisk do odpraw klasy ekonomicznej, trzy dla biznesowej i osobna strefa VIP. W każdej chwili będzie można zwiększyć liczbę punktów odpraw. W sali przylotów będą trzy taśmociągi do wydawania bagażu.
Halę odlotów będzie można podzielić ruchomą szklaną ścianą, która oddzieli obywateli strefy Schengen od reszty pasażerów. Planowano, że cała hala będzie miała 160 m długości. Na piętrze miała powstać antresola z kawiarnią i restauracją – miejsce byłoby jednocześnie punktem widokowym na płytę lotniska i halę główną. W podziemiach zostaną wybudowane magazyny, pomieszczenia techniczne i urządzenia obsługujące wydawanie i przewożenie bagażu[22].
W roku 2011 zdecydowano ostatecznie o pomniejszeniu terminala lubelskiego lotniska z 24 tys. m. kw. powierzchni do 11 tys. metrów. Zmniejszenie budynków zasugerowali eksperci unijni[23].
Gotowy jest już projekt dróg dojazdowych do lotniska. Wokół aeroportu znajdą się cztery ronda, estakady nad torami kolejowymi i wiadukty nad ul. Lotników Polskich w Świdniku. Według planu ul. Żwirki i Wigury ma być czteropasmowa, a z każdej z ulic zapewniony będzie łatwy dojazd do drogi ekspresowej S-17 Warszawa – Hrebenne.
[edytuj] Przygotowania do budowy 2008–2010
W listopadzie 2008 roku rozpoczęło się wyburzanie zabudowań na terenie przyszłego cywilnego portu lotniczego, koniec prac przewidziano na marzec 2009. Na ich miejscu znajdzie się pas startowy lotniska. Żeby powstał pas startowy, trzeba było wyburzyć 15 domów i wyciąć las na powierzchni ponad stu hektarów. Z terenu przyszłego lotniska musiały także zostać przeniesione mogiły wojskowe, znajdujące się na cmentarzu wojennym. Spoczywali na nim żołnierze polegli w czasie pierwszej i drugiej wojny światowej – obywatele Austro-Węgier i Imperium Rosyjskiego, ale także polscy żołnierze zabici w kampanii wrześniowej oraz Rosjanie, którzy zginęli w 1944 roku[24]. Ciała żołnierzy polskich, rosyjskich i austriackich spoczęły na cmentarzu komunalnym w Świdniku[25].
13 lutego 2009 roku do Urzędu Marszałkowskiego w Lublinie wpłynęła decyzja ministra, zezwalająca na wycięcie 142 hektarów tzw. lasu szpitalnego wokół przyszłego lotniska. Spółka Port Lotniczy Lublin musiałaby zapłacić za to ok. 100 mln złotych, ale dopiero po tym jak zakończyłyby się procedury wylesiania gruntów. Dzięki zapisom w specustawie lotniskowej nie trzeba płacić za wycięcie. Z tak uzyskanych gruntów 118 hektarów będzie przeznaczone na pas startowy i budynki infrastruktury lotniskowej, natomiast na 23 hektarach powstaną drogi dojazdowe[26].
20 marca 2009 kolejne 125 ha gruntów położonych w Świdniku lubelski ratusz wniósł do spółki Port Lotniczy Lublin. Wartość ziemi sięgnęła 33 mln zł, co oznacza, że miasto objęło ponad 70 procent akcji w przedsięwzięciu. Przekazane parcele samorząd Lublina odkupił w ostatnich latach od banku Pekao oraz prywatnych właścicieli – powstanie na nich zielone lotnisko, a część gruntów trafi prawdopodobnie w ręce Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej[11].
18 października 2010 wojewoda lubelska Genowefa Tokarska podpisała zgodę na wybudowanie lotniska o rygorze natychmiastowej wykonalności, potwierdzając jednocześnie, że inwestycja zostanie zakończona wiosną 2012 r[27]. Dokument ten oficjalnie zatwierdził projekt budowlany, dokonał podziału nieruchomości, zezwolił na pełną wycinkę lasu i umożliwił fizyczne rozpoczęcie budowy portu lotniczego. Krzysztof Grabczuk, marszałek województwa, potwierdził też wcześniejsze rozstrzygnięcie 4 pierwszych przetargów na budowę[28]. Decyzja środowiskowa pozwoliła tym samym na rozpoczęcie pełnych prac budowlanych w październiku 2010 roku[29].
[edytuj] Prace budowlane 2010–2011
Oficjalnie budowa lubelskiego portu lotniczego rozpoczęła się w dniu 10 listopada 2010. W pierwszych dniach budowy spychacze wyrównywały teren tzw. górek motocyklowych, jednocześnie prowadzona była wycinka drzew i niwelacja terenu. W tym miejscu znajdzie się początek pasa startowego[30].
Prace budowlane oraz przetargi przebiegały sprawnie, w związku z czym już w październiku 2011 ukończono płytę postoju samolotów[31]. W tym samym miesiącu przetarg na budowę terminala wygrała firma Budimex. Zgodnie z ustaleniami ma on postawić budynek w dziewięć miesięcy, a za pracę otrzyma blisko 67 milionów złotych. W ramach tych prac powstanie także budynek lotniskowej straży pożarnej oraz budynek techniczny[32]. Budimex rozpoczął prace jeszcze w październiku 2011[33].
[edytuj] Otwarcie
Pod koniec września 2012 roku lotnisko zostanie oficjalnie otwarte wraz z nowoczesnym węzłem drogowym. Do samego terminalu będzie można dojechać pociągiem z centrum Lublina i Świdnika.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Umowa na budowę drogi startowej podpisana. Port Lotniczy Lublin, strona oficjalna. [dostęp 11 sierpnia 2011].
- ↑ Świdnik na kartach historii – Przedwojenne lotnisko w Świdniku
- ↑ Oficjalna strona Aeroklubu Świdnik – Historia
- ↑ "Działalność Komitetu Żwirki i Wigury", Zygmunt Kozak. Biuletyn Nr 22 Wojskowej Służby Archiwalnej (1999)
- ↑ Świdnik na kartach historii – Wielki dzień Lublina!
- ↑ www.aeroklub.lublin.pl (pol.). [dostęp 2011-09-14].
- ↑ Port Lotniczy Lublin w Świdniku i jego dostępność komunikacyjna (pdf)
- ↑ Kurier Lubelski – Lotnisko, nowe ulice, boiska, mieszkania [dostęp: 2 stycznia 2009]
- ↑ Rzeczpospolita – Prawie 300 mln zł na lotnisko Lublin-Świdnik [dostęp: 5 czerwca 2008]
- ↑ Kurier Lubelski – Województwo ma budżet na 2009 rok [dostęp: 30 grudnia 2008]
- ↑ 11,0 11,1 Jurkowski, Artur: Działki wleciały do portu lotniczego (pol.). [dostęp 21 marca 2009].
- ↑ Port Lotniczy Lublin: Zawarto umowę na wykonanie projektu lotniska (pol.). [dostęp 11 października 2008].
- ↑ ECOPLAN – Raport oddziaływania na środowisko lotniska "Lublin-Świdnik" w Świdniku
- ↑ Gazeta Prawna – Zielone światło KE dla budowy lotniska w Lublinie [dostęp: 4 czerwca 2008]
- ↑ Koziolek.pl Zawód kontroler lotu. Nabór już od września. [dostęp: 29 grudnia 2008]
- ↑ Kurier Lubelski – Kuratorium stawia na fachowców [dostęp: 30 grudnia 2008]
- ↑ Kurier Lubelski: Będą stewardesy ze Świdnika (pol.). [dostęp 9 kwietnia 2009].
- ↑ Port Lotniczy Lublin – Firma
- ↑ Gazeta Wyborcza: Raport o lotnisku. Najpierw drzewa, ptaki, saperzy... (pol.). [dostęp 2011-01-31].
- ↑ Sławomir Skomra: Airport Świdnik 2012. Jest projektant lotniska (pol.). [dostęp 21 lutego 2009].
- ↑ Gazeta Lublin – Lotnisko w Świdniku polsko-hiszpańskie [dostęp: 25 sierpnia 2008]
- ↑ Najpiękniejsze lotnisko w Europie (pol.). [dostęp 21 lutego 2009].
- ↑ Gazeta Wyborcza: Lotnisko w Świdniku. Wojewoda pozwoliła na terminal (pol.). [dostęp 2011-08-19].
- ↑ Gazeta.pl – Samoloty nie będą lądować obok mogił [dostęp: 22 sierpnia 2008]
- ↑ Koziolek.pl – Nowe domy idą do wyburzenia. Powstaje lotnisko. [dostęp: 22 listopada 2008]
- ↑ Koziolek.pl – Specustawa przyspieszy budowę lotniska [dostęp: 14 lutego 2008]
- ↑ Jest pozwolenie na budowę lotniska Lublin – Świdnik (pol.). YouTube. [dostęp 2010-10-18].
- ↑ Lotnisko w Świdniku: Za kilka dni rusza budowa (wideo) (pol.). Dziennik Wschodni. [dostęp 2010-10-18].
- ↑ Jest decyzja wojewody dla lotniska w Świdniku (pol.). Kurier Lubelski. [dostęp 2010-10-18].
- ↑ Lotnisko w Świdniku: Ruszyła budowa portu lotniczego (wideo) (pol.). Dziennik Wschodni. [dostęp 2010-11-10].
- ↑ Jesteś tu: Strona główna Wiadomości Świdnik Lotnisko w Świdniku: Płyta gotowa, czas na terminal (pol.). Dziennik Wschodni. [dostęp 2011-10-21].
- ↑ Lotnisko. Budimex zbuduje terminal. Za 67 mln zł. (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostęp 2011-10-06].
- ↑ Lotnisko w Świdniku: Ruszyła budowa terminalu (pol.). Kurier Lubelski. [dostęp 2011-11-01].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona portu lotniczego
- Kamery z budowy lotniska
- Forum Rozwoju Lublina – Lotnisko Lublin-Świdnik
- YouTube – Uroczystość nadania imienia Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza Szkole Pilotów L.O.P.P. w Świdniku 4 czerwca 1939 roku.
- LublinForum.com – Budowa lotniska w Świdniku (zdjęcia)