Psychoza (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Psychoza
Psycho
Gatunek thriller
Data premiery 16 czerwca 1960
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język  angielski
Czas trwania 109 min
Reżyseria Alfred Hitchcock
Scenariusz Joseph Stefano
Główne role Anthony Perkins, Janet Leigh, Vera Miles, Martin Balsam
Muzyka Bernard Herrmann
Zdjęcia John L. Russell
Scenografia Robert Clatworthy, Joseph Hurley, George Milo
Kostiumy Rita Riggs
Montaż George Tomasini
Produkcja Alfred Hitchcock
Wytwórnia Shamley Productions
Dystrybucja Paramount Pictures
Budżet 800 tys. $
Nagrody 1961: Alfred Hitchcock (I) – nominacja do Oscara: najlepszy reżyser,
Janet Leigh nominacja do Oscara: najlepsza aktorka drugoplanowa,
George Milo – nominacja do Oscar: najlepsza scenografia,
John L. Russell – nominacja do Oscara: najlepsze zdjęcia,
Janet Leigh – nominacja do Złotego Globu: najlepsza drugoplanowa rola kobieca
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Motel i rezydencja Normana Batesa
Inscenizacja w muzeum Madame Tussaud

Psychoza (ang. Psycho) – amerykański film fabularny (dreszczowiec), oparty na podstawie powieści Roberta Blocha, wyreżyserowany przez znanego i cenionego Alfreda Hitchcocka w 1960 roku. Film został wyprodukowany za osiemset tysięcy, a zarobił czterdzieści milionów dolarów.

Psychoza okrzyknięta została klasykiem wśród filmowych thrillerów, a także ugruntowała Hitchcocka jako mistrza suspensu. Doczekała się czterech kontynuacji oraz remake'u, zrealizowanego przez Gusa Van Santa w 1998 roku. Scena morderstwa pod prysznicem przeszła do historii kina i była wielokrotnie parodiowana.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Marion Crane (Janet Leigh) kradnie szefowi czterdzieści tysięcy dolarów, aby rozpocząć nowe życie ze swoim chłopakiem. Po dwóch dniach podróży samochodem, zatrzymuje się w hotelu sympatycznego Normana Batesa (Anthony Perkins), który mieszka z chorobliwie zazdrosną matką. Tej samej nocy Marion ginie, zamordowana pod prysznicem... Zaczyna jej poszukiwać siostra i prywatny detektyw Arbogast. Arbogast przyjeżdża do motelu Normana. Kiedy w nocy wchodzi do domu i chce przesłuchać matkę Batesa zostaje zamordowany. Widz widzi mordercę od tyłu, ma on sukienkę i włosy staruszki. W końcu do motelu przyjeżdżają siostra i chłopak Marion. Chłopak odwraca uwagę Normana, a siostra idzie do domu, by zbadać co się stało. Jednak Bates ogłusza chłopaka i biegnie za dziewczyną. Ta chowa się w piwnicy. Znajduje tam wysuszone zwłoki. matki Normana. Nagle zjawia się sam Norman, w przebraniu matki i z nożem w ręce i próbuje ją zabić, lecz zostaje uratowana przez chłopaka Marion. Wtedy akcja przenosi się na komendę policji, gdzie od psychiatry dowiadujemy się, że Bates zamordował matkę 10 lat temu. Wykradł jej zwłoki i żył z nią w domu. Nastąpiła u niego psychoza, rozszczepienie umysłu. Nigdy nie był w pełni Normanem, ale czasem był w pełni matką.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Role w filmie wypromowały Anthony'ego Perkinsa i Janet Leigh jako aktorów, lecz także zaszufladkowały ich i wpisały się w ich filmografię jako role charakterystyczne. Perkins wcielił się w postać psychopatycznego Normana Batesa w swojej karierze jeszcze trzykrotnie – w trzech kolejnie zrealizowanych na przestrzeni lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych sequelach, był też reżyserem trzeciej odsłony serii – Psychozy III. Leigh wywarła jeszcze większy wpływ na otoczenie – za swoją pamiętną rolę była, aż do momentu swej śmierci, prześladowana przez fanatyków, którzy zakłócali jej spokój listami, głuchymi telefonami, a nawet taśmami wideo, którymi zainteresowało się FBI. Vera Miles powtórzyła swoją rolę Lily Crane (następnie Loomis) w pierwszej kontynuacji, Psychozie II.

W filmie wystąpili:

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]