Zespół metaboliczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zespół metaboliczny (zespół polimetaboliczny, zespół X, zespół insulinooporności, zespół Raevena) – zbiór wzajemnie powiązanych czynników zwiększających istotnie ryzyko rozwoju miażdżycy i cukrzycy typu 2 oraz ich powikłań naczyniowych[1].

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Z przeprowadzonego w 2002 roku w Akademii Medycznej w Gdańsku badania NATPOL PLUS wynika, że kryteria rozpoznania zespołu metabolicznego wg IDF (patrz niżej) spełniało w Polsce 26,2% społeczeństwa czyli około 10 milionów Polaków[2].

Kryteria rozpoznania[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie za obowiązujące i równolegle funkcjonujące w piśmiennictwie uważa się wyszczególnione poniżej kryteria IDF (International Diabetes Federation) oraz zmodyfikowane kryteria NCEP-ATPIII (National Cholesterol Education Program-Adult Treatment Panel III). Definicja WHO ma obecnie znaczenie raczej historyczne.

Kryteria według IDF z 2005 roku[edytuj | edytuj kod]

Otyłość brzuszna (centralna)

Do rozpoznania konieczne jest stwierdzenie co najmniej trzech z pięciu poniższych nieprawidłowości:

Kryteria według NCEP-ATP III z 2001 roku z późniejszą modyfikacją (2004)[3][4][edytuj | edytuj kod]

Do rozpoznania konieczne jest stwierdzenie co najmniej trzech z pięciu poniższych nieprawidłowości:

  • otyłość brzuszna określana jako obwód talii
    • ≥ 88 cm u kobiet
    • ≥ 102 cm u mężczyzn
  • glikemia na czczo ≥ 100 mg/dl lub terapia hipoglikemizująca
  • ciśnienie tętnicze
    • ≥ 130 mmHg skurczowe
    • lub ≥ 85 mmHg rozkurczowe
    • lub terapia hipotensyjna u chorych na nadciśnienie tętnicze
  • trójglicerydy ≥ 150 mg/dl lub terapia hipertrójglicerydemii
  • cholesterol HDL
    • < 40 mg/dl u mężczyzn
    • < 50 mg/dl u kobiet
    • lub odpowiednia terapia

Kryteria rozpoznania według WHO z 1999 roku (nieaktualne)[edytuj | edytuj kod]

  • insulinooporność i (lub) występowanie cukrzycy, nieprawidłowej tolerancji glukozy lub hiperglikemii na czczo oraz współistnienie co najmniej 2 z poniższych odchyleń:
    • nadciśnienie tętnicze ≥ 140/90 mm Hg i (lub) stosowanie leków hipotensyjnych
    • otyłość
      • BMI powyżej 30
      • WHR (wskaźnik talia-biodro)
        • > 0,85 u kobiet
        • > 0,90 u mężczyzn
    • mikroalbuminuria
      • wydalanie albumin z moczem > 20 μg/min
      • lub stosunek albuminuria: kreatyninuria ≥ 30 mg/g
    • poziom trójglicerydów > 150 mg/dl
    • poziom cholesterolu HDL
      • < 35 mg/dl u mężczyzn
      • < 40 mg/dl u kobiet

Prewencja i terapia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wyrzykowski B. Zespół metaboliczny – rozpoznawanie i leczenie. α-medica press 2006; 27
  2. Zdrojewski T, Bandosz P, Szpakowski P, Konarski R, Manikowski A, Wołkiewicz E, Jakubowski Z, Łysiak-Szydłowska W, Bautembach S, Wyrzykowski B. Rozpowszechnienie głównych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego w Polsce. Wyniki badania NATPOL PLUS Kardiol. Pol 2004; 61 (supl. IV): IV1-IV26
  3. Executive Summary of The Third Report of The National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, And Treatment of High Blood Cholesterol In Adults (Adult Treatment Panel III).. „JAMA : the journal of the American Medical Association”. 19 (285), s. 2486–97, maj 2001. PMID 11368702. 
  4. Grundy SM., Brewer HB., Cleeman JI., Smith SC., Lenfant C. Definition of metabolic syndrome: report of the National Heart, Lung, and Blood Institute/American Heart Association conference on scientific issues related to definition.. „Arteriosclerosis, thrombosis, and vascular biology”. 2 (24), s. e13–8, luty 2004. doi:10.1161/01.ATV.0000111245.75752.C6. PMID 14766739. 
  5. Longer duration of breastfeeding reduces risk of metabolic syndrome for the mom

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.