Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Церква святої Параскеви П'ятниці у Львові
cerkiew parafialna
Ilustracja
Cerkiew św. Paraskewy
Państwo  Ukraina
Obwód  obwód lwowski
Miejscowość Lwów
Wyznanie prawosławne
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego
Wezwanie św. Paraskewa
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie
Ziemia49°51′06,48″N 24°01′50,30″E/49,851800 24,030639

Cerkiew św. Paraskewy we Lwowie (ukr. Церква святої Параскеви П'ятниці) – zabytkowa świątynia chrześcijańska położona przy ul. Chmielnickiego 77 B (ukr. вул. Богдана Хмельницького, 77В; przed 1945 – ul. Żółkiewska) u podnóża Wysokiego Zamku.

Historia i architektura[edytuj]

Cerkiew św. Paraskewy (lub Piatnyci) została zbudowana z inicjatywy hospodara mołdawskiego Bazylego Lupu w 1645 na miejscu wcześniejszej budowli. Budulcem był ociosany piaskowiec. Jednonawowa cerkiew ma charakter obronny – jej mury są grube a okna małe; świadczą też o tym otwory strzelnicze w górnej kondygnacji wieży. Zamknięta jest ośmioboczną apsydą. Na murze widnieje herb hospodara – łeb bawołu ze słońcem, księżycem i koroną.

W 1885 dokonano zasadniczego remontu całej budowli.

Wysoka, czworoboczna wieża jest związana organicznie z właściwym korpusem świątyni. W 1908 została nakryta nowym, kopulastym hełmem, zaprojektowanym przez architekta Michała Łużeckiego i umieszczonym w miejscu dotychczasowego hełmu namiotowego; wtedy też dodano na rogach mniejsze wieżyczki. Elementem dekoracyjnym wieży jest attyka ze ślepą arkadą łuków romańskich i pilastrów renesansowych.

W latach 1987-1990 na dziedzińcu od strony fasady zbudowano nową dzwonnicę, która miała nawiązywać do architektury starej świątyni.

Wyposażenie[edytuj]

Najcenniejszym artystycznie elementem wyposażenia cerkwi jest wspaniały, staroruski ikonostas w stylu bizantyjskim z początku XVIIw., pozłacany, bogato rzeźbiony, zawierający ponad 70 ikon. Poziom wykonawczy i zastosowana technika wskazują na autorstwo lwowskiego malarza i portrecisty F. Seńkowicza lub jego uczniów. W 1870, podczas renowacji dolną część ikonostasu uzupełniono nowymi obrazami namalowanymi przez A. Kaczmarskiego. W trakcie konserwacji ikonostasu w 1982 przywrócono mu pierwotny wygląd.

Sklepienie nawy i prezbiterium pokryte jest freskami Łukasza Dolińskiego z końca XVIII w.

Bibliografia[edytuj]

  1. Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński: Lwów, Przewodnik turystyczny. Wrocław: Ossolineum, 1992. ISBN 83-04-03913-3.
  2. Bartłomiej Kaczorowski: Zabytki starego Lwowa. Warszawa: Oficyna Wydawnicza INTERIM, 1990. ISBN 83-85083-02-2.
  3. Aleksander Medyński: Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto. Lwów: wyd. nakładem autora, 1937.

Linki zewnętrzne[edytuj]