Debrzno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Debrzno
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Fragment rynku
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat człuchowski
Gmina Debrzno
Prawa miejskie 1354
Burmistrz Wojciech Kallas
Powierzchnia 7,52[1] km²
Wysokość 130,4 - 173,3 m n.p.m.
Populacja (31.12.2017)
• liczba ludności
• gęstość

5152[2][3]
685,8 os./km²
Strefa numeracyjna +48 59
Kod pocztowy 77-310
Tablice rejestracyjne GCZ
Położenie na mapie gminy Debrzno
Mapa lokalizacyjna gminy Debrzno
Debrzno
Debrzno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Debrzno
Debrzno
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Debrzno
Debrzno
Położenie na mapie powiatu człuchowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu człuchowskiego
Debrzno
Debrzno
Ziemia53°32′17″N 17°14′10″E/53,538056 17,236111
TERC (TERYT) 2203044
SIMC 0977338
Urząd miejski
ul. Traugutta 2
77-310 Debrzno
Strona internetowa

Debrzno (tuż po wojnie Frydląd Pomorski[4], niem. Preußisch Friedland[5], kaszub. Frédląd) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Debrzno.

Według danych z 1 stycznia 2018 Debrzno liczyło 5 152 mieszkańców[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto położone jest nad jeziorami: Żuczek oraz Staw Miejski, nad rzeką Debrzynką, w północnej części Krajny, w pasie Pojezierza Południowopomorskiego (w tym Pojezierza Krajeńskiego) Od północy graniczy z gminami Czarne i Człuchów, od wschodu z gminami Kamień Krajeński i Sępólno Krajeńskie i od południa z Okonkiem i Lipką[6].Debrzno znajduje się odległości 152 na południowy zachód od Gdańska, oraz 166 km na północ od Poznania

Przy zachodnich granicach miasta znajduje się florystyczno-stepowy Rezerwat przyrody Miłachowo o powierzchni 3,7 ha

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fragment murów miejskich z pomnikiem upamiętniającym odzyskanie miasta przez króla Kazimierza Jagiellończyka

Pierwsze wzmianki dotyczące Debrzna pochodzą z XII w. Osada leżała w granicach średniowiecznej Polski, następnie w XIV w. została zajęta przez Krzyżaków[7]. W 1354 roku miasto otrzymało prawa miejskie z nadania wielkiego mistrza krzyżackiego Winricha von Kniprode[7]. Po wybuchu powstania przeciw Krzyżakom, w 1454 miasto uznało władzę króla Polski. Podczas wojny trzynastoletniej obronione przed Krzyżakami w 1455, jednakże z czasem ponownie utracone. W 1461 miasto zdobył Kazimierz IV Jagiellończyk, a w 1462 roku Debrzno zostało zajęte przez wojska krzyżackie i było oblegane przez wojska Korony Polskiej przez 8 dni, ale nie zostało zdobyte. W 1464 Krzyżacy opuścili miasto, uprzednio je grabiąc i paląc. W wyniku zapisów II pokoju toruńskiego zostało włączone w granice Polski, a po dwunastu latach król Polski potwierdził prawa miejskie Debrzna. Miasto leżało w granicach województwa pomorskiego Korony Polskiej. W 1587, 1620 i 1648 miały miejsce pożary miasta.

W 1738 roku stanowisko proboszcza frydlandzkiego objął kanonik poznański Jan Jerzy Kostka Węsierski (ok. 1680 - po 1746), który piastował to stanowisko w latach 1743-1744 w czasie wizytacji wizytacji Archidiakonatu Kamieńskiego[8].

Widokówka z czasów zaborów, z 1917

W pracy dra Schwitza "Biały Bór i jego historia" Wyd. w Pile 1932 roku znajduje się informacja iż w latach 1531–1553 proboszczem był ks. Georg Sabat, a od 1698 roku ks. Godszalski.

W wyniku I rozbioru Polski w 1772 miasto znalazło się w zaborze pruskim.

W końcu stycznia 1945 miejscowość została zajęta przez Armię Czerwoną, którą wkrótce wyparli żołnierze niemieckiej 32 DP. W doniesieniu dowództwa 2 Armii z 14 lutego 1945 stwierdzono: W Preussisch Friedland oraz we wsi Zisskau 29 i 30 stycznia rozstrzelano po poddaniu potwornym torturom większość znajdujących się tam mężczyzn. Domy i mieszkania zostały rozgrabione, zniszczone i podpalone. Do kobiet i dzieci, które chciały ratować się ucieczką, bolszewiccy mordercy strzelali z karabinów maszynowych. W znajdującym się dwa kilometry od szosy folwarku we wszystkich pokojach znaleziono ciała dzieci, starców, zgwałconych i zastrzelonych kobiet[9].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obwarowania miejskie

Według rejestru zabytków NID[10] na listę zabytków wpisane są:

Stare kamieniczki w Debrznie
Dawne seminarium nauczycielskie

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Na południe od miasta w odległości 2–3 km już na terenie województwa wielkopolskiego znajduje się dawne lotnisko wojskowe Debrzno. Obecnie mieści się tam ośrodek "Rallyland" z torami wyścigowymi i bazą hotelową[11], którego właścicielem jest Tomasz Kuchar.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Debrzna w 2014 roku[12].


Piramida wieku Debrzno.png

Debrzno ma dodatni przyrost naturalny wynoszący 9. Odpowiada to przyrostowi naturalnemu 1,75 na 1000 mieszkańców Debrzna. W 2017 roku urodziło się 53 dzieci, w tym 45,3% dziewczynek i 54,7% chłopców.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Od 1945 roku istniał w Debrznie Ludowy Klub Sportowy „Żagiel". Najpopularniejszą sekcją klubu była piłka nożna. Największym sukcesem piłkarzy był tytuł mistrza okręgu juniorów, oraz awans do ligi międzywojewódzkiej w 1986 roku. Sukcesy odnosili również bokserzy którzy byli powoływani do kadry narodowej juniorów. Klub został zlikwidowany w 1992 roku z powodów finansowych. Na miejsce „Żagla” został założony Miejski Klub Sportowy (MKS) W roku 2014 do użytku klubu został oddany zmodernizowany stadion[13].

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Gminy partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Ludzie urodzeni w Debrznie[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Debrznem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Debrzno, w oparciu o dane GUS.
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018r.
  4. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945.
  5. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  6. Dzieje miasta i gminy Debrzno Wydawnictwo Jasne; 2014 rok; str 559
  7. a b Debrzno, pomorskie.eu [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  8. Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa. Wyd.Z.P. POLIMER Koszalin 2010, s. 46 i 54. ​ISBN 978-83-89976-40-6
  9. Mark Sołonin: Nic dobrego na wojnie. Poznań: Rebis, 2011, s. 246-247. ISBN 978-83-7510-714-2.
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. s. 11. [dostęp 2017-01-08].
  11. Rallyland
  12. Debrzno polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  13. Serwis Internetowy Miejskiego Klubu Sportowego Debrzno, mksdebrzno.pl [dostęp 2017-11-22].
  14. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]