Brusy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Brusy
Ulica 2 Lutego
Ulica 2 Lutego
Herb
Herb Brus
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat chojnicki
Gmina Brusy
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 1988[1]
Burmistrz Witold Ossowski
Powierzchnia 5,2 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

5 154[2]
991,2 os./km²
Strefa numeracyjna
52
Kod pocztowy 89-632
Tablice rejestracyjne GCH
Położenie na mapie powiatu chojnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chojnickiego
Brusy
Brusy
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Brusy
Brusy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brusy
Brusy
Ziemia53°53′08″N 17°43′19″E/53,885556 17,721944
TERC
(TERYT)
2202024
SIMC 0928848
Urząd miejski
ul. Na Zaborach 1
89-632 Brusy
Strona internetowa
BIP

Brusy (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Brusë, niem. Bruß, dawniej Bruski)[3]miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brusy. Brusy są położone w Borach Tucholskich na południowych Kaszubach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała województwa bydgoskiego.

Wedle danych z 31 grudnia 2012 r. w Brusach mieszkało 4985 osób[4].

Historia[edytuj]

W 1351 r. wieś Brusy była lokowana na prawie chełmińskim. Po wojnie trzynastoletniej Brusy były wsią królewską, należącą do klucza kosobudzkiego w starostwie tucholskim.

W latach okupacji hitlerowskiej na terenach przylegających działała Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski. Z tego też powodu w sąsiednich miejscowościach Małe Chełmy i Wielkie Chełmy stacjonowały jednostki SS i Wehrmachtu, przeznaczone do walki z partyzantką. Filią obozu koncentracyjnego Stutthof były Dziemiany, a nie jak podaje się w nazwach z podziału administracyjnego z czasów okupacji Bruss-Sophienwalde (Brusy-Dziemiany), powiat Konitz, Westpreußen (Prusy Zachodnie) 24 sierpnia 1944…31 marca 1945. Na części powierzchni zajmowanej przez Zakłady Spożywcze „Las” mieściły się baraki więzienne (zmodernizowane w latach 50. XX wieku) oraz podziemny zbiornik po oddziale szpitalnym. Wśród więźniów było wielu powstańców warszawskich.

1 stycznia 1988 r. Brusy uzyskały prawa miejskie[1]. W 2007 r. w Brusach odbył się IX Zjazd Kaszubów. 17 października 2010 r. jedyne rondo w Brusach nazwano Rondem Macieja Płażyńskiego Marszałka Sejmu RP, który zginął w katastrofie lotniczej w Smoleńsku[5]. W marcu 2012 r. w Brusach odbył się VIII Dzień Jedności Kaszubów.

Charakterystyka[edytuj]

Brusy są położone na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 235 z drogą wojewódzką nr 236, z bezpośrednim połączeniem kolejowym z Chojnicami i Kościerzyną ze stacji w Brusach.

W Brusach funkcjonuje m.in. jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona w 1995 r. do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru zabytków NID[6] na listę zabytków wpisane są: kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych oraz cmentarz przykościelny, 1876-1879, nr rej.: A-1220 z 3.07.2001.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Brus w 2014 roku [2].


Piramida wieku Brusy.png

Sport[edytuj]

W mieście swą siedzibę ma klub piłkarski Tęcza Brusy. Aktualnie występuje w Klasa A (grupa Gdańsk III).

  • Pełna nazwa: Miejski Ludowy Klub Sportowy Tęcza Brusy
  • Rok założenia: 1946
  • Adres: ul. Armii Krajowej 1, 89-632 Brusy
  • Stadion: Stadion w Brusach
pojemność: 500
oświetlenie: brak
  • Najwyższa klasa rozgrywkowa: Klasa okręgowa (grupa Gdańsk II)

Przypisy

  1. a b Uchwała Rady Państwa z dnia 18 grudnia 1987 r. w sprawie utworzenia miasta Brusy w województwie bydgoskim (M.P. z 1987 r. Nr 38, poz. 326).
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Brusy, w oparciu o dane GUS.
  3. F. Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem, ISBN 83-60437-22-X, ISBN 978-83-60437-22-3.
  4. Ireneusz Budzyński, Ewa Kacperczyk, Krystyna Korczak-Żydaczewska, Magdalena Milusz i inni. „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.”, 2014-07-24. Główny Urząd Statystyczny. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 (pol.). [dostęp 2014-11-07]. 
  5. Maria Sowisło: Powiat chojnicki. Rondo w Brusach nosi imię Macieja Płażyńskiego (pol.). Polskapresse Sp. z o.o., 2010-10-18. [dostęp 2013-08-09].
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 31 marca 2017; 7 miesięcy temu. [dostęp 2016-12-19]. s. 7.

Bibliografia[edytuj]

Borzyszkowski Józef (red.), Historia Brus i okolicy; Instytut Kaszubski, Gdańsk 2006

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]