Ewa Dałkowska
| |
| Data i miejsce urodzenia |
10 kwietnia 1947 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 czerwca 2025 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Tomasz Miernowski |
| Lata aktywności |
1971–2025 |
| Odznaczenia | |
     
| |
Ewa Małgorzata Dałkowska (ur. 10 kwietnia 1947 we Wrocławiu, zm. 8 czerwca 2025 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, radiowa i filmowa.
W latach 2008–2025 aktorka Nowego Teatru w Warszawie.
Dwukrotna zdobywczyni głównej nagrody na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych: nagroda aktorska (1977) i nagroda zespołowa (1980)[1][2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1970 roku ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, w 1972 roku studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. W latach 1972–1974 występowała w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, w latach 1974–2008 była aktorką Teatru Powszechnego im. Zygmunta Hübnera w Warszawie, a w latach 2008–2025 Nowego Teatru w Warszawie.
Od 2001 roku wspierała Prawo i Sprawiedliwość; była m.in. członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w czasie wyborów prezydenckich w 2005; została członkiem Warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010[3]. Weszła w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025[4].
Była wykładowcą Akademii Dobrych Obyczajów w Warszawie[5].
4 sierpnia 2016 roku została powołana w skład Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[6].
Zmarła po ciężkiej chorobie 8 czerwca 2025 roku w wieku 78 lat[7]. Jeszcze w kwietniu 2025 roku pracowała nad nową rolą[8]. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 13 czerwca w kościele św. Huberta w Zalesiu Górnym. Spoczęła na tamtejszym cmentarzu parafialnym[9].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jej pierwsze małżeństwo zakończyło się rozwodem[10]. Następnie wyszła za Tomasza Miernowskiego, szefa produkcji Zespołu Twórców Filmowych „Dom”[11], z którym miała syna Ksawerego[12].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]- Niebieskie jak Morze Czarne (1971) – uczestniczka obozu
- Beniamiszek (1975) – Hanka
- Noce i dnie (1975) – Olesia Chrobotówna
- Strach (1975) – kobieta tańcząca w lokalu
- 07 zgłoś się (serial telewizyjny) (1976) – prostytutka „Markiza” (odc. 2 – Wisior)
- Sprawa Gorgonowej (1977) – Rita Gorgonowa
- Warszawianka pieśń z roku 1831 (spektakl telewizyjny wg sztuki Stanisława Wyspiańskiego „Warszawianka”) (1978) – Maria
- Aktorzy prowincjonalni (1978) – Krystyna Gazda, przyjaciółka Ani z lat szkolnych
- Bez znieczulenia (1978) – Ewa Michałowska, żona Jerzego
- Biały mazur (1978) – Wiera Zasulicz
- Szpital Przemienienia (1978) – doktor Nosilewska
- Lekcja martwego języka (1979) – Olga Diana, medium
- Obok (1979) – kochanka Artura
- Terrarium (1979) – aktorka, przyjaciółka Marii
- Głosy (1980) – Ewa Domańska
- Ukryty w słońcu (1980) – Maria
- Spokojne lata (1981) – Flora
- Nadzór (1983) – Maria Gabrysiakowa
- Toccata (1983) – Zofia
- Życie Kamila Kuranta (1983) – Anna Kurant, matka Kamila
- Wir (1983) – Róża
- 111 dni letargu (1984) – Krystyna, tłumaczka „rewidenta”
- Kobieta z prowincji (1984) – Andzia Cichalska-Solska z d. Głowacka
- Rok spokojnego słońca (1984) – prostytutka Stella
- Trzy młyny (1984) – Jadwiga Łowiecka (odc. 1)
- Medium (1985) – Greta Wagner
- …jestem przeciw (1985) – doktor Krystyna
- Królewskie sny (1988) – księżna Julianna, żona Witolda
- Nocny gość (1989) – matka Villona
- Korczak (1990) – Stefa Wilczyńska
- Cynga (1991) – pielęgniarka Lucienne
- Panny i wdowy (1991) – Susanne, córka Eweliny
- Czarne słońca (1992) – Celina
- Gorący czwartek (1993) – Godyszowa, żona właściciela okradzionego mercedesa
- Komedia małżeńska (1993) – Wanda, przyjaciółka Marii
- Córy szczęścia (1999) – Elka, właścicielka łodzi-hotelu
- Torowisko (1999) – matka Marii
- Trędowata (1999–2000) – Idalia Elzonowska
- Przedwiośnie (2001) – księżna Szczerbatow-Mamujew
- Szpital na perypetiach (2001) – siostra Gerlach
- Oficer (2004) – matka Aldony Ginko
- Skazany na bluesa (2005) – dyrektor technikum
- Okazja (2005) – bezdomna (odc. 7)
- Kawałek nieba (2006) – Róża
- Stary człowiek i pies (2008) – Ewa Kulczyńska, żona Marka
- Mistyfikacja (2010) – Jadwiga Witkiewicz, żona Witkacego
- Prawo Agaty (2012) – Izabela Grabowska (odc. 13)
- Głęboka woda (2013) – matka Bolka (odc. 21)
- Body/Ciało (2015) – Ewa, przyjaciółka prokuratora
- Smoleńsk (2016) – Maria Kaczyńska
- Artyści (2016) – Helena, sprzątaczka-medium
- Dziura w głowie (2018) – matka aktora
- Ojciec Mateusz (2019) – Helena
- Śniegu już nigdy nie będzie (2021) – matka Żeni w późnym wieku; rola dubbingowana przez Wiktorię Gorodeckają
- Teściowie (2021) – matka Małgorzaty
- Przejście (2021) – ciotka
- Teściowie 2 (2023) – matka Małgorzaty
Dubbing
[edytuj | edytuj kod]- 2018: Mary Poppins powraca – kuzynka Topsy
- 2010: Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I – Petunia Dursley
- 2007: Harry Potter i Zakon Feniksa – Petunia Dursley
- 2004: Rogate ranczo – Pearl
- 2004: Harry Potter i więzień Azkabanu – Petunia Dursley
- 2002: Harry Potter i Komnata Tajemnic – Petunia Dursley
- 2001: Harry Potter i Kamień Filozoficzny – Petunia Dursley
Role teatralne
[edytuj | edytuj kod]- 2008: Przyjacielowi, który nie uratował mi życia, reż. Michał Sieczkowski, Przestrzeń Wymiany Działań Arteria
- 2009: (A)pollonia, reż. Krzysztof Warlikowski w Nowym Teatrze w Warszawie
- 2010: Prymas w Komańczy Scena Faktu, reż. Paweł Woldan, jako Julia Brystygier
- 2019: Wieczernik, Teatr Telewizji TVP, reż. Krzysztof Tchórzewski, jako Maria Magdalena[13]
Odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2025)[14][15]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2015)[16][17]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2007)[18][19]
- Brązowy Krzyż Zasługi (1979)
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007)[20]
- Medal „Pro Patria” (2023)[21]
- Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (2011)[22]
- Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2021)[23]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ewa Dałkowska nie żyje. Polska aktorka teatralna miała 78 lat [online], Kultura Onet, 8 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Kaliskie Spotkania Teatralne : 1961–1985 : wydarzenia, zjawiska, idee. Ryszard Bieniecki (red.). Kalisz: Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, 1985, s. 88.
- ↑ Warszawski Społeczny Komitet Poparcia Jarosława Kaczyńskiego [online], jaroslawkaczynski.info [dostęp 2017-09-19].
- ↑ Komitet poparcia Karola Nawrockiego [online], wszystkoconajwazniejsze.pl, 6 grudnia 2024 [dostęp 2025-04-26].
- ↑ Kadra [online], ado.warszawa.prv.pl [dostęp 2023-08-24] [zarchiwizowane z adresu 2023-08-24].
- ↑ Prezydent powołał członków Kapituły Orderu Orła Białego oraz Kapituły Orderu Odrodzenia Polski [online], prezydent.pl [dostęp 2016-08-12].
- ↑ Nie żyje Ewa Dałkowska. Legendarna aktorka zmarła po ciężkiej chorobie. Miała 78 lat [online], Medonet, 8 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Nie żyje Ewa Dałkowska [online], warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Pogrzeb Ewy Dałkowskiej. Kto przyszedł pożegnać legendarną polską aktorkę? [online], film.interia.pl, 13 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-14].
- ↑ Tygodnik „Rewia” nr 40, 5 października 2016, s. 44–45
- ↑ Tomasz Miernowski w bazie filmpolski.pl
- ↑ Magdalena Pawlicka: Zacisze gwiazd. Wydawnictwo Picaresque, Telewizja Polska SA, 2009, s. 89. ISBN 978-83-926413-8-4.
- ↑ Wieczernik, reż. K. Tchórzewski [online], teatrtv.vod.tvp.pl [dostęp 2024-03-21] [zarchiwizowane z adresu 2024-03-21].
- ↑ Prezydent Duda odznaczył pośmiertnie Ewę Dałkowską [online], wpolityce.pl, 13 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-14].
- ↑ M.P. z 2025 r. poz. 840
- ↑ M.P. z 2016 r. poz. 21.
- ↑ Odznaczenia z okazji Narodowego Święta Niepodległości [online], prezydent.pl, 11 listopada 2015 [dostęp 2015-11-11].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 grudnia 2007 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2008 r. Nr 31, poz. 273).
- ↑ Prezydent RP odznaczył bohaterów stanu wojennego oraz działaczy ruchu „Polsko-Czesko-Słowackiej Solidarności” [online], prezydent.pl, 10 grudnia 2007 [dostęp 2012-12-06].
- ↑ Medale Gloria Artis dla internowanych twórców [online], e-teatr.pl, 26 marca 2007 [dostęp 2012-12-06].
- ↑ Wręczenie odznaczeń państwowych oraz medali „Stulecia Odzyskanej Niepodległości”, „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria” [online], Biuletyn Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, nr 11 (395), listopad 2023, s. 5–6 [dostęp 2025-06-14].
- ↑ Nagrody m.st. Warszawy przyznane w 2011 roku [online], Urząd m. st. Warszawy, 16 czerwca 2011 [dostęp 2012-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-26].
- ↑ Poznaliśmy laureatów Dorocznej Nagrody Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu [online], instytutksiazki.pl, 15 października 2021 [dostęp 2021-10-15] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-15].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Ewa Dałkowska w bazie filmpolski.pl
- Ewa Dałkowska (autor), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2021-04-09].
- Ewa Dałkowska w bazie IMDb (ang.)
- Ewa Dałkowska w bazie Filmweb
- Ewa Dałkowska na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
- Ewa Dałkowska w bazie Akademia Polskiego Filmu
Kontrola autorytatywna (osoba):
Identyfikatory zewnętrzne:
Kategorie:
- Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego
- Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza
- Aktorzy i aktorki Nowego Teatru w Warszawie
- Aktorzy i aktorki Teatru Powszechnego w Warszawie
- Aktorzy i aktorki Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach
- Członkowie Kapituły Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Laureaci Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego
- Ludzie urodzeni we Wrocławiu
- Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Pro Patria
- Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Pochowani na cmentarzu parafialnym w Zalesiu Górnym
- Polskie aktorki dubbingowe
- Polskie aktorki filmowe
- Polskie aktorki teatralne
- Polskie aktorki telewizyjne
- Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy
- Urodzeni w 1947
- Zmarli w 2025