Mielno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Mielno.
Mielno
Mielno
Mielno
Herb
Herb Mielna
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat koszaliński
Gmina Mielno
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 2017
Burmistrz Olga Roszak-Pezała
Powierzchnia 33,45 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

2937
87,8 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 94
Kod pocztowy 76-032
Tablice rejestracyjne ZKO
Położenie na mapie gminy Mielno
Mapa lokalizacyjna gminy Mielno
Mielno
Mielno
Położenie na mapie powiatu koszalińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu koszalińskiego
Mielno
Mielno
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Mielno
Mielno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mielno
Mielno
Ziemia54°15′36″N 16°03′39″E/54,260000 16,060833
TERC
(TERYT)
3209054
SIMC 0308353
Urząd miejski
ul. B. Chrobrego 10
76-032 Mielno
Strona internetowa

Mielno (niem. Großmöllen lub Groß Möllen) – miasto w północno-zachodniej Polsce w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy Mielno. Położone nad Morzem Bałtyckim i jeziorem Jamno, na Wybrzeżu Słowińskim. Miasto z dwoma letnimi kąpieliskami morskimi i przystanią morską Unieście dla rybaków. Według danych z 31 grudnia 2016 r. miasto miało 2937 mieszkańców[1].

Mielno wraz z Mielenkiem stanowi jeden z wielu kompleksów wypoczynkowych polskiego wybrzeża.

Położenie[edytuj]

Mielno znajduje się na Wybrzeżu Słowińskim, nad Morzem Bałtyckim, a także nad zachodnim brzegiem jeziora Jamno. Północna część miasta leży na mierzei między jeziorem Jamno a Morze Bałtyckie. Mierzeję przecina kanał Jamieński Nurt, który stanowi także granicę miasta. Miasto posiada także dwie integralne części miejscowości: Barnowo i Unieście.

Według danych z 1 stycznia 2017 r. powierzchnia miasta wynosiła 33,45 km², co stanowiło 53,8% powierzchni gminy Mielno[1]. Do obszaru miasta włączony jest obszar całego jeziora Jamno o powierzchni 22,40 km², co stanowi 67% powierzchni miasta.

W latach 1975–1998 miejscowość należała do woj. koszalińskiego.

Demografia[edytuj]

Według danych z 31 grudnia 2016 r. miasto miało 2937 mieszkańców, co stanowiło 59,0% ludności gminy[1]. Gęstość zaludnienia wynosiła 87,8 osoby na km². Wyłączając obszar jeziora Jamno (22,40 km²) gęstość zaludnienia na lądzie wynosiła 265,8 osoby na km².

Mielno (bez Unieścia) według danych z 31 grudnia 2006 r. zamieszkiwało 2184 mieszkańców[2]. Według danych z 31 grudnia 2009 r. w Mielnie (bez Unieścia) zameldowanych na stałe były 2190 osoby[3].

Turystyka i rekreacja[edytuj]

Plaża w Mielnie
Promenada w Mielnie

Nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko „Mielno 216” o długości 100 m, przy wejściu od ul. Kościuszki[4]. W 2012 r. kąpielisko Mielno spełniało wytyczne wymogi jakościowe dla wody w kąpielisku Unii Europejskiej[5]. W 2013 r. okres sezonu kąpielowego określono od 1 lipca do 31 sierpnia[4].

Drugie kąpielisko „Unieście 221”.

Historia[edytuj]

Do 1945 r. stosowano niemiecką nazwę Großmöllen[6]. W 1947 r. ustalono urzędowo nazwę Mielno[7]. Komisja Ustalania Nazw Miejscowości przyjmując nazwę nawiązała do wyrazu „mielizna” oraz kaszubskiego słowa „miałki”, czyli „płytki”[8].

W latach 70. XX wieku rozważano budowę w Mielnie portu morskiego z wykorzystaniem jeziora Jamno. Wielkością miał przewyższać port kołobrzeski. Do realizacji tych zamierzeń ostatecznie nie doszło[9].

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rybackie Mielno[10].

Mielno (wraz z Unieściem) otrzymało status miasta 1 stycznia 2017[11][12].

Zabudowa[edytuj]

Rejon ul. Kościelnej, pozostałość gródka z IX–X wieku
Zabudowa ul. Nadbrzeżnej w Mielnie

Główną ulicą Mielna jest ulica Bolesława Chrobrego.

W miejscowości znajdują się cztery zabytki[13]:

  • kościół pw. Przemienienia Pańskiego z XV wieku, przebudowany w XIX wieku,
  • park dworski z przełomu XVIII/XIX wieku,
  • willa przy ul. T. Kościuszki 11, budynek szachulcowy z początku XX wieku,

Do 2013 r. w Mielnie przy ul. 1 Maja 13, znajdował pensjonat budynek drewniany z początku XX wieku, jednak spłonął w nocy z 1 na 2 stycznia 2013 r.[14].

10 maja 1999 przed budynkiem Urzędu Gminy przy ul. Chrobrego 10 stanęła rzeźba jelenia. Ufundowana w okresie międzywojennym, pierwotnie znajdowała się na placu przed muszlą koncertową, następnie została przeniesiona na ul. Parkową, by ostatecznie znaleźć się w obecnym miejscu.

Przy ul. Piastów 10 (dojście od ul. Cichej) na niewysokim cokole znajduje się pomnik Syreny z tarczą i mieczem, wykonany z metalizowanego betonu.

13 lutego 2010 r. przy głównym wejściu na plażę w Mielnie odsłonięto Pomnik Morsa autorstwa Roberta Sobocińskiego, mający być symbolem amatorów kąpieli w zimnej wodzie[15].

Zwyczajowo Mielno podzielone jest na trzy części: osiedle przykościelne, Stare Mielno i Osiedle Lechitów, jednak tylko to ostatnie jest oficjalną jednostką administracyjną miasta[16].

Osiedle przykościelne jest historycznie najstarszą częścią Mielna. Mieszczą się tam relikty grodziska wczesnosłowiańskiego z przełomu IX i X wieku oraz kościół parafialny z XV wieku. Część ta ma obecnie charakter peryferyjny, oddzielona jest od plaży lasem. Jej centralną część stanowi plac Kościelny i okolice ulicy Spokojnej. Północną częścią osiedla przykościelnego, przez las nadmorski przebiega międzynarodowy szlak rowerowy dookoła Bałtyku.

Stare Mielno to największa, granicząca z Unieściem część miasta. Powstała ona w połowie XIX wieku jako typowo turystyczna.[potrzebny przypis] Licznie występują w niej domy i pensjonaty z przełomu XIX i XX wieku (Willa Millenium, Willa Amber) oraz duże ośrodki wczasowe powstałe po 1945 roku (FWP Albatros). W Starym Mielnie toczy się życie kulturalne i towarzyskie miasta, odbywają się w nim wydarzenia. Istnieją tu budynki użyteczności publicznej, sklepy i sezonowe kramy oraz park, deptak Kościuszki i Promenada Nadmorska (dawniej Przyjaźni Polsko-Radzieckiej).

Infrastruktura[edytuj]

W Mielnie mieści się Szkoła Podstawowa im. Leonida Teligi i Gimnazjum im. Marka Kotańskiego, które są włączone w zespół szkół. W mieście działa także przedszkole publiczne.

W mieście znajduje się także biuro promocji i informacji turystycznej, biblioteka gminna, ośrodek sportu i rekreacji, gminny ośrodek pomocy społecznej, urząd pocztowy, a także posterunek policji[17].

Transport[edytuj]

Mielno jest połączone z drogą krajową nr 11 poprzez drogę wojewódzką nr 165.

Połączenie z centrum Koszalina umożliwiają przewoźnicy prywatni, a także w sezonie letnim pociągi Przewozów Regionalnych (kursy skomunikowane z połączeniami dalekobieżnymi, średnio co godzinę), odjazdy z przystanku osobowego Mielno Koszalińskie. Do końca września 1938 r. docierał do Mielna tramwaj regionalny.

Alternatywnym połączeniem z Koszalinem (Jamno) jest rejs statkiem Koszałek po jeziorze Jamno do przystani Unieście II. Kursy statku w sezonie wakacyjnym są co 2 godziny.

Kultura i sport[edytuj]

W mieście siedzibę ma Klub Sportowy „Saturn” Mielno, który powstał 1957 roku. Zespół piłki nożnej w sezonie 2010/2011 grał w klasie okręgowej, grupie koszalińskiej północnej[18].

Od 1996 r. w Mielnie działa Młodzieżowy Klub Regatowy „Tramp”, który zajmuje się szkoleniem młodzieży w wieku od 7 do 19 lat w klasach regatowych: Optimist, Cadet, OKD, Europa.[potrzebny przypis]

Od 2004 r. w Mielnie w styczniu bądź lutym odbywa się Międzynarodowy Zlot Morsów[19]. W miejscowości funkcjonuje także Mieleński Klub Morsów „Eskimos”[20].

Samorządy pomocnicze[edytuj]

Gmina Mielno dla terenu miasta utworzyła 2 sołectwa (jednostki pomocnicze). Sołectwo Mielno obejmuje zachodnią część miasta wraz z częścią Barnowo (lecz bez jeziora Jamno), a Sołectwo Unieście obejmuje wschodnią część miasta Unieście (także bez jeziora Jamno). Mieszkańcy każdego sołectwa wybierają sołtysa oraz radę sołecką, która składa się z 3 do 7 osób[21].

Religia[edytuj]

Kościół parafialny Przemienienia Pańskiego

Teren miasta obejmują 2 parafie rzymskokatolickie: parafia Matki Bożej Gwiazdy Morza i parafia Przemienienia Pańskiego. Na terenie miasta znajduje się zbór Świadków Jehowy[22].

Przypisy

  1. a b c Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2017-07-19. ISSN 1505-5507.
  2. Plan odnowy miejscowości Mielno. Urząd Gminy Mielno, 2007-09-14, s. 7.
  3. Plan Odnowy Miejscowości Mielno. 2010-08 (Załącznik do Uchwały nr 1/2010 Zebrania Wiejskiego w Mielnie z dnia 3 sierpnia 2010 r.)
  4. a b Uchwała Nr XXXIX/418/13 Rady Gminy Mielno z dnia 23 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 2405).
  5. Bathing water quality – data viewer (ang.). European Environment Agency. [dostęp 2013-06-22].
  6. Arkusz 1762 Großmöllen. W: Topografische Karten (Meßtischblätter) 1:25 000. Reichsamt für Landesaufnahme, 1934.
  7. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1947 r. Nr 37, poz. 297, s. 4)
  8. Małgorzata Żuchowska, Nazwy miejscowości nadbałtyckich, w: Poznaj swój kraj, nr 4/1986, s. 13, ISSN 0832-6151.
  9. Witold Frączek, Port gwiaździsty, w: Poznaj Świat, nr 9/1979, s. 41, ISSN 0032-6143.
  10. M.P. z 1974 r. Nr 28, poz. 172
  11. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy (Dz.U. z 2016 r. poz. 1134)
  12. Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta (2016-07-11).
  13. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo zachodniopomorskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu.
  14. g, Pożar w Mielnie. Zabytek stanął w płomieniach [zdjęcia], „gk24.pl” [dostęp 2017-01-16].
  15. „Pomnik Morsa” [dostęp 2013-08-22].
  16. Olga Roszak-Pezała: Plan Odnowy Miejscowości Mielno na lata 2010–2017. Rada Gminy Mielno.
  17. Komisariat Policji I w Koszalinie. Komenda Miejska Policji w Koszalinie. [dostęp 2009-08-09].
  18. Klub Sportowy Saturn Mielno. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-16].
  19. Kroniki zjazdów. Biuro Promocji i Informacji Turystycznej Mieleńskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. [dostęp 2010-08-16].
  20. Eskimos Mielno. [dostęp 2010-08-16].
  21. Uchwała Nr XIX/96/2004 Rady Gminy Mielno z dnia 21 maja 2004 r. ws. uchwalenia statutów sołectw Gminy Mielno (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 r. Nr 50, poz. 933)
  22. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 7 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]