Barlinek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Barlinek – przedsiębiorstwo.
Barlinek
Barlinek
Herb
Herb Barlinka
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat myśliborski
Gmina Barlinek
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1278
Burmistrz Dariusz Zieliński
Powierzchnia 17,55 km²
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

14 162
807,0 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 95
Kod pocztowy 74-320
Tablice rejestracyjne ZMY
Położenie na mapie powiatu myśliborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu myśliborskiego
Barlinek
Barlinek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Barlinek
Barlinek
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Barlinek
Barlinek
Ziemia 52°59′32″N 15°12′59″E/52,992222 15,216389
TERC
(TERYT)
4324310014
SIMC 0935268
Urząd miejski
Niepodległości 20
74-320 Barlinek
Strona internetowa

Barlinek (niem. Berlinchen) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barlinek. Najludniejsze miasto powiatu myśliborskiego.

Według danych z 30 czerwca 2009 r. miasto miało 14 162 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj]

Zabytkowy pomost (1927 r.) nad Jeziorem Barlineckim

Miasto położone jest nad rzeką Młynówką i jeziorami: Barlineckim, Chmielowym i Uklejno.

Według danych z 1 stycznia 2013 powierzchnia miasta wynosi 17,55 km²[2].

Nazwa[edytuj]

Dawniej nazwą miasta było Nova Berlyn i Klein Berlin. Przed 1945 rokiem miało niemiecką nazwę Berlinchen.

Nazwa Barlinek została urzędowo wprowadzona rozporządzeniem ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r.[3] Wcześniej przez krótki okres powojenny funkcjonowała nazwa Berlinek[4][5], mająca jeszcze przedwojenną tradycję[6].

Historia[edytuj]

Miasto zostało założone przez Brandenburczyków w 1278 r. jako nadgraniczny gród obronny. W połowie XIV w. Barlinek otrzymał mury obronne z dwoma bramami – Myśliborską (Soldiner Tor) i Młyńską (Mühlentor). Miasto doznawało licznych klęsk żywiołowych, jak zarazy i pożary (te ostatnie aż siedmiokrotnie). Podstawowe zajęcia mieszkańców stanowiły rolnictwo i hodowla bydła.

W latach 1402-1454 należało do państwa krzyżackiego, by ostatecznie powrócić do Brandenburgii. Od tego czasu miasto nieprzerwanie pozostawało pod władzą dynastii Hohenzollernów aż do 1918 r., wchodząc od 1701 r. w skład Prus, a od 1871 r. – Niemiec.

Z rzemiosł poważniej rozwinęło się tkactwo, sukiennictwo, lniarstwo, podupadłe w połowie XIX w. Na przełomie XVIII i XIX w. czynna była tu papiernia. Pomyślna dla rozwoju gospodarczego miasta była druga połowa XIX w. Miasto stało się wówczas znacznym ośrodkiem gospodarczym. Rozwinęły swoją produkcję: garbarnia, fabryka pługów. W 1898 r. Barlinek uzyskał połączenie kolejowe z Choszcznem i Myśliborzem.

31 stycznia 1945 r. miasto zdobyte zostało przez oddziały radzieckie (XII Korpus Pancerny Armii Czerwonej); w wyniku walk oraz umyślnych podpaleń zniszczeniu uległo wówczas ponad 50% zabudowy. W następstwie II wojny światowej miasto znalazło się w granicach Polski. Miejscową ludność która pozostała w mieście przesiedlono za Odrę, a do Barlinka sprowadzono polskich osadników. W rezultacie częściowej, powojennej odbudowy Barlinek stał się uprzemysłowionym miasteczkiem Pomorza Zachodniego.

Zabytki[edytuj]

  • fragmenty murów obronnych z XIV i XV w.;
  • kościół Niepokalanego Serca NMP z XIII i XIV w. (przebudowany w XIX w.);
  • domy mieszczańskie z XIX w.;
  • rynek miejski z „Gęsiarką” – fontanną wykonaną w 1912 r. przedstawiającą dziewczynkę z gęsiorem;
  • kościół św. Bonifacego z 1923 r.;
  • Młyn Papiernia – była fabryka papieru czerpanego, obecnie muzeum i siedziba Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Dziedzictwa „Młyn Papiernia”;
  • Plaża Miejska – wybudowana 1927 r. nad Jeziorem Barlineckim w unikalnym na Pomorzu stylu alpejskim
  • Szkoła Podstawowa nr 1 w Barlinku im.Tadeusza Kościuszki – została wybudowana jako klasztor, podczas II wojny światowej była szpitalem wojskowym;
  • parafialna cerkiew prawosławna Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny, wzniesiona jako kościół ewangelicki w XIX w.;
  • hala sportowa, jedna z pierwszych w Niemczech, wzniesiona w początkach XX w., 12 listopada 2010 r. na terenie hali wybuchł pożar;
  • Pałacyk Cebulowy – przedwojenna willa położona nad Jeziorem Barlineckim, później mieściła się w nim szkoła i Komenda Hufca ZHP Barlinek;

Demografia[edytuj]

Piramida wieku mieszkańców Barlinka w 2014 r.:[7].
Piramida wieku Barlinek.png

Kultura[edytuj]

Pomnik gęsiarki na barlineckim rynku

Głównym animatorem działalności kulturalnej w mieście jest Barlinecki Ośrodek Kultury. Mieszczą się tutaj pracownie ceramiki unikatowej, teatralna i plastyczna, a także sekcja szachowa, krótkofalarska oraz działają zespoły taneczne. BOK jest organizatorem cyklicznych imprez: Lata Teatralnego, Ogólnopolskiego Pleneru Plastycznego i polsko-niemieckich warsztatów ceramicznych, plastycznych i teatralnych.

W Barlinku znajduje się Muzeum Regionalne.

Lokalnym czasopismem jest Echo Barlinka, wydawane przez Towarzystwo Miłośników Barlinka. Towarzystwo Miłośników Barlinka (TMB), działające w mieście od początku lat dziewięćdziesiątych, organizuje koncerty muzyki poważnej, bierze udział w festynach i interpeluje u władz samorządowych w sprawach mieszkańców dotyczących życia w Barlinku.

Oprócz Echa Barlinka, wydawane jest także czasopismo Puls Barlinka.

Edukacja[edytuj]

Szkoły podstawowe[edytuj]

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. Henryka Sienkiewicza

Gimnazja[edytuj]

  • Gimnazjum nr 1 im. Bohaterów Westerplatte
  • Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika

Szkoły ponadgimnazjalne[edytuj]

  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. kpt. hm. Andrzeja Romockiego „Morro”

Inne[edytuj]

  • Centrum Edukacyjne „Dydaktyk”
  • Centrum Edukacyjne „Konsul”

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Kościół katolicki[edytuj]

Trzy parafie:

Kościół ewangelicko-augsburski[edytuj]

Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa[edytuj]

Jeden zbór:

  • zbór w Barlinku

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny[edytuj]

Jedna parafia:

Świadkowie Jehowy[edytuj]

Trzy zbory[8][9]:

  • Barlinek-Centrum
  • Barlinek-Wschód
  • Barlinek-Zachód

Gospodarka[edytuj]

Drobny przemysł: odzieżowy i materiałów budowlanych. Duża fabryka sprzętu okrętowego ZUO Bomet-Caparo, notowane na giełdzie zakłady przemysłu drzewnego Barlinek S. A., GBS Bank (dawniej GBS w Barlinku), fabryka drzwi Klaus Borne, rozlewnia gazu firmy Gaspol, Nadleśnictwo Barlinek.

Na terenie Barlinka utworzono podstrefę Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomiczna, obejmującą wyznaczonych 5 kompleksów[10].

Sport[edytuj]

Barlinek jest promowany jako „Europejska Stolica Nordic Walking”. Wokół miasta zostało wytyczonych 7 tras o zróżnicowanym stopniu trudności, łącznie 54 km[11].

Dla wszystkich amatorów aktywnego wypoczynku Barlinek oferuje wiele atrakcji sportowo-rekreacyjnych: rejsy pod żaglami, pływanie łódkami, kajakami, przejażdżki konne, biegi leśne, kręgle, bogate łowiska ryb oraz leśne ostępy pełne łownej zwierzyny i owoców runa leśnego. Wydarzeniami sportowymi dużej rangi są Żeglarskie Mistrzostwa Polski w klasie Omega oraz Festiwal Szachowy im. Emanuela Laskera.

Liga piłki nożnej halowej w Barlinku – cykliczny turniej „dzikich” drużyn piłkarskich.

Organizacje sportowe działające w mieście:

  • Klub Żeglarski SZTORM Barlinek
  • MKS Pogoń Barlinek – klub sportowy (A-klasa)
  • Barlinecki Klub Tenisowy
  • MLKS „Lubusz” Barlinek – filia klubu LKS „Lubusz” Słubice
  • Polski Związek Wędkarski Barlinek Koło nr 1
  • Klub Szachowy „Lasker”
  • Klub Karate „Shotokan”
  • KS Boran Barlinek - MMA, Muay Thai
  • Berserker's Team Barlinek - MMA, Brazilian Jiu Jitsu, Muay Thai

W 2011 r. Barlinek wzbogacił się o nowy stadion sportowy przeznaczony dla piłkarzy i lekkoatletów. Po wielu trudnościach został on oficjalnie otwarty 2 października (modernizacji uległ stadion MKS Pogoń Barlinek, która występuje w III lidze). Obiekt wzbogacił się o bieżnię tartanową długości 400 metrów wraz z 6 torami na prostej i 4 na łukach. Przy stadionie mieszczą się także trybuny, mogące pomieścić 960 osób.

W dniach 29 maja - 1 czerwca 2014 r. miasto było gospodarzem finału XLII Ogólnopolskiego Młodzieżowego Turnieju Turystyczno - Krajoznawczego, pod patronatem PTTK.

Transport[edytuj]

Barlinek na planie gminy

W mieście krzyżują się dwie drogi wojewódzkie:

Przez Barlinek przebiega też nieczynna linia kolejowa MyślibórzChoszczno.

Polityka[edytuj]

Mieszkańcy Barlinka wybierają do swojej rady miejskiej 11 radnych (11 z 15). Pozostałych 4 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Barlinek. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest budynek przy ul. Niepodległości 12.

Burmistrzowie Barlinka (po 1990 r.):

  • Józef Wawrzyniak (1990-1994)
  • Józef Jerzy Faliński (SLD) (1994-2000)
  • Zygmunt Siarkiewicz (SLD) (2000-2014)
  • Dariusz Zieliński (od 2014)

Barlinek jest siedzibą Nadleśnictwa Barlinek zlokalizowanego przy ul. Tunelowej, które wchodzi w skład Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinie.

Mieszkańcy Barlinka wybierają posłów na Sejm z okręgu wyborczego nr 41, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Miasta partnerskie[edytuj]

Lista gmin partnerskich gminy Barlinek[12]:

Postaci[edytuj]

Znaczące postaci wywodzące się z Barlinka:

Tablica w Barlinku, przy ul. Chmielnej 7, upamiętniająca Emanuela Laskera

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-11-24. ISSN 1734-6118.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262, s. 6)
  4. Mapa Polski 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1945 [1]
  5. Koleje Pomorza Przyodrzańskiego 1:1 000 000 Dyr. Okręg. Kolei Państw. w Szczecinie, 1946 [2]
  6. S. Kozierowski, 1934. Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Poznań: Nauka i Praca. mapa
  7. http://www.polskawliczbach.pl/Barlinek, w oparciu o dane GUS.
  8. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 7 czerwca 2014.
  9. Sala Królestwa ul. Podwale 6 Barlinek
  10. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 232, poz. 1551, s. 13062-4)
  11. CIT Barlinek - Centrum Nordic Walking. [dostęp 2012-01-14].
  12. Gminy partnerskie (pol.). Urząd Miejski w Barlinku. [dostęp 2009-09-28].

Linki zewnętrzne[edytuj]