Powszechna Spółdzielnia Spożywców „Społem”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Klub Sportowy „Społem”.
Zastawa stołowa „Społem” z wczesnych lat 80.
SDH „Kokos” w Gorzowie Wlkp. (1985)
Społem. Brynów, Katowice
Społem w Sandomierzu

Powszechna Spółdzielnia Spożywców „Społem” (PSS „Społem”) – polska spółdzielnia spożywców założona w 1868 r.

W każdym z zaborów na powstanie i rozwój spółdzielczości miały wpływ odmienne uwarunkowania prawne, polityczne i gospodarcze. Wspólny był patriotyczny charakter ruchu spółdzielczego, dający możliwości samoobrony gospodarczej i politycznej przed uciskiem administracji każdego z państw zaborczych. W 1869 roku zostały założone pierwsze stowarzyszenia spożywcze: „Merkury” w Warszawie, „Oszczędność” w Radomiu, i „Zgoda” w Płocku. Pomysłodawcą nazwy był Stefan Żeromski, który nazwą „Społem” zatytułował pierwszy dwutygodnik propagujący ideę spółdzielczości, wydany w 1906r.

W dobie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej PSS „Społem” wybudowała szereg wielkich modernistycznych domów towarowych, m.in. Spółdzielczy Dom Handlowy „Zenit” w Katowicach (1962), Spółdzielczy Dom Handlowy „Central” w Łodzi (1972), Spółdzielczy Dom Handlowy „Skarbek” w Katowicach (1975).

Sklepy „Społem” w Poznaniu[edytuj]

Pierwszą siecią sklepów w Poznaniu były sklepy „Społem”. Ich historia zaczyna się 29 sierpnia 1919 roku po powstaniu Spółdzielni Spożywców „Zgoda”. Została ona zawiązana przez 105 poznaniaków chcących stworzyć dobrze prosperującą sieć sklepów. Początkowo spółdzielnia dysponowała tylko dwiema placówkami handlowymi, zlokalizowanymi przy ulicach Górna Wilda i Łazarskiej[1].

Dwadzieścia lat później (w 1939 roku) sieć ta liczyła już 56 sklepów i blisko 40 tysięcy członków[1].

W I połowie 1948 roku połączono 6 działających w Poznaniu spółdzielni w Powszechną Spółdzielnię Spożywców, a w 1957 roku zmieniono jej nazwę na Poznańską Spółdzielnię Spożywców[1].

W 1959 roku powstały w Poznaniu pierwsze spółdzielcze sklepy samoobsługowe (samy, supersamy i megasamy)[1].

W grudniu 1975 roku spółdzielnia uruchomiła megasam „Meteor”, który był największym sklepem w mieście (2 850 m² powierzchni). Placówka ta spłonęła w pożarze we wrześniu 1997 roku[1].

W 1983 roku sieć handlowa zmieniła nazwę na „Społem” Poznańską Spółdzielnię Spożywców. Zrzeszała ona wówczas 61 860 członków i dysponowała 676 sklepami. Była monopolistą na poznańskim rynku (jedynym konkurentem były państwowe sklepy Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Spożywczymi). Spółdzielnia miała wyłączność na handel takimi artykułami, jak Pepsi-Cola, kubańskie pomarańcze, ocet, czy pasta BHP do rąk[1].

W ciągu dziewięciu lat (1984−1993) liczba placówek sieci spadła do 166, a liczba członków – do 3 329[1].

W lutym 2010 roku spółdzielnia posiadała 69 sklepów i zrzeszała 1 024 udziałowców. Wśród placówek handlowych sieci było 8 supermarketów funkcjonujących w miejscu dawnych super- i megasamów: Bartek, Beta, Iwa, Jowisz, Kasia, Kącik, Newa i Słowianin[1].

20 sklepów PSS "Społem" w Tomaszowie Mazowieckim[edytuj]

Willa Dawida Bornsteina, dziś siedziba zarządu regionalnego PSS Społem i Hestii

W szęśćdziesięciotysięcznym Tomaszowie Mazowieckim (woj.łódzkie), istnieje nadal 20 sklepów spożywczych Społem. Stosunkowo liczna sieć obiektów spowodowała utworzenie regionalnego zarządu, którego siedziba mieści się w centrum miasta w willi Dawida Bornstaina przy Warszawskiej 10/14[2]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]