Pruszcz (powiat świecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pruszcz
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Pruszcz – widok z lotu ptaka
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

świecki

Gmina

Pruszcz

Data założenia

1309

Prawa miejskie

1367-1867 i od 2022

Burmistrz

Dariusz Wądołowski

Powierzchnia

7,05[1] km²

Wysokość

95 m n.p.m.

Populacja (2021[2])
• liczba ludności


2721

Strefa numeracyjna

52

Kod pocztowy

86-120

Tablice rejestracyjne

CSW

Położenie na mapie gminy Pruszcz
Mapa konturowa gminy Pruszcz, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pruszcz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Pruszcz”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Pruszcz”
Położenie na mapie powiatu świeckiego
Mapa konturowa powiatu świeckiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Pruszcz”
Ziemia53°19′47,377″N 18°11′54,751″E/53,329827 18,198542
SIMC

0094024

Strona internetowa

Pruszczmiasto[3] w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Miasto jest siedzibą gminy Pruszcz. Według spisu powszechnego z 2021 roku miasto liczyło 2721 mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto położone jest na Wysoczyźnie Świeckiej. Charakteryzuje się ono płaską rzeźbą terenu. Miasto otoczone jest terenami rolniczymi. W jego pobliżu nie ma żadnych lasów. W okolicach Pruszcza znajdują się źródła Kotomierzycy.

Pruszcz leży na historycznym Pomorzu Gdańskim[4], w latach 1466–1772 położony był w powiecie świeckim województwa pomorskiego[5]. Zaliczany jest również do Krajny ze względu na położenie na obszarze przejściowym między Kociewiem a Wielkopolską[6].

Miasto znajduje się około 30 km od Bydgoszczy, 21 km od Świecia i 20 km od Koronowa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny, na których leży Pruszcz, do 1309 należały do Polski. W tym też roku ziemie te przeszły w ręce Krzyżaków i utworzonego przez nich komturstwa świeckiego. W XIV wieku Pruszcz był wsią graniczną, gdyż w pobliżu przebiegała granica z polskimi Kujawami. W 1367 Pruszcz otrzymał prawa miejskie z rąk krzyżackich. W 1466 z powrotem znalazł się na ziemiach polskich. W latach 1466–1772 należał do powiatu świeckiego, które natomiast stanowiło część staropolskiego województwa pomorskiego. Legenda głosi, że w tych okolicach na polowania udawał się Jan III Sobieski, gdy ten był jeszcze starostą gniewskim.

W 1772 w wyniku I rozbioru Polski ówczesne miasto znalazło się w granicach Prus. W XIX wieku Pruszcz stanowił centrum niemieckich kolonii, które szerokim pasem rozpościerały się z południa na północ. Wówczas to nastąpił dynamiczny rozwój miasta, a to za sprawą wytyczonej linii kolejowej Bydgoszcz-Tczew. W 1867 Pruszcz stracił prawa miejskie. Nie jest znany powód tego działania. Będąc wsią miejscowość straciła na znaczeniu.

W 1920 miejscowość znalazła się w granicach niepodległej Polski. Przełomem był rok 1934, kiedy Pruszcz, w myśl nowej ustawy samorządowej, stał się siedzibą gminy. W 1939 zaczęła się II wojna światowa, a wraz z nią okupacja niemiecka, i trwała ona do 1945. W 1957 miejscowość, według nowego podziału administracyjnego, znalazła się w województwie bydgoskim. Po 18 latach nastąpiła reforma administracyjna, jednak Pruszcz nadal znajdował się w województwie bydgoskim. Od 1999 miejscowość należy do województwa kujawsko-pomorskiego[7]. Od 1 stycznia 2022 r., po 155 latach od pozbawienia praw miejskich przez Prusaków, Pruszcz ponownie odzyskał prawa miejskie.

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W Pruszczu działa Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji.

W dniu 23 września 1988 roku powstała Miejsko-Gminna Orkiestra Dęta OSP w Pruszczu, która uświetnia swoimi występami szereg uroczystości oraz święta państwowe.

Imprezy kulturalno-sportowe:

  • Turniej rekreacyjno-sportowy mieszkańców miasta-gminy Pruszcz – 3 maja
  • Turniej piłki nożnej o puchar Burmistrza Miasta i Gminy Pruszcz
  • Turniej piłki siatkowej i koszykowej
  • Festyny rekreacyjno-sportowe z okazji 3 i 11 listopada
  • Festyn dla dzieci – Dzień Dziecka – 1 czerwca
  • Wianki – otwarcie sezonu letniego – 24 czerwca
  • Festyn „Pożegnanie lata” – sierpień
  • Dożynki gminne – wrzesień

Sport w Pruszczu[edytuj | edytuj kod]

W Pruszczu ma siedzibę klub piłki nożnej Start Pruszcz. Został on założony 25 listopada 1957. W 2002 klub uzyskał promocję do ligi okręgowej (V liga), w której występował do sezonu 2014/15. Wówczas spadli na dwa sezony do Klasy A. Na sezon 2017/18 powrócili do Klasy Okręgowej, a od sezonu 2020/21 występują w IV lidze, gr. kujawsko-pomorskiej. Trenerem zespołu jest Damian Ejankowski. Klub rozgrywa swoje „domowe” mecze na stadionie w Pruszczu, który posiada 1000 miejsc (w tym 200 miejsc siedzących).

Udział Startu Pruszcz w rozgrywkach ligowych od sezonu 2002/03[8]:

Sezon Poziom ligowy Miejsce Mecze Punkty Zwycięstwa Remisy Porażki Bramki
2002/2003 V 11. 30 34 9 7 14 46:55
2003/2004 V 11. 30 36 10 6 12 46:53
2004/2005 V 6. 30 47 13 8 9 41:39
2005/2006 V 10. 30 40 12 4 14 44:40
2006/2007 V 10. 30 37 10 7 13 48:59
2007/2008 V 11. 30 31 8 7 15 47:65
2008/2009 VI[9] 9. 30 38 11 5 14 42:52
2009/2010 VI 3. 30 65 20 5 5 75:26
2010/2011 VI 5. 30 49 15 4 11 59:44
2011/2012 VI 12. 30 31 8 7 15 40:58
2012/2013 VI 12. 30 29 8 5 17 22:55
2013/2014 VI 11. 28 29 8 5 15 39:64
2014/2015 VI 16. 30 23 6 5 19 28:63
2015/2016 VII 7. 26 38 11 5 10 53:41
2016/2017 VII 1. 26 63 20 3 3 87:22
2017/2018 VI 8. 30 44 11 11 8 66:57
2018/2019 VI 4. 28 56 17 5 6 72:27
2019/2020 V 1. 15[10] 36 12 0 3 43:21
2020/2021 IV 16.[11] 29 34 10 4 15 50:59
2021/2022 IV

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzu ewangelickim przy ul. Sportowej rosła topola osika o obwodzie 550 cm. W latach 1989–2018 znajdowała się pod ochroną jako pomnik przyrody[12].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Pruszczu[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 2021 r. poz. 1395
  2. Nowe miasto w Metropolii Bydgoszcz. Jedno z najmniejszych. 964. w Polsce
  3. Pruszcz miastem od 1 stycznia 2022 r. Jak gmina planuje to uczcić?, nSwiecie.pl, 7 sierpnia 2021 [dostęp 2021-12-30].
  4. Lech Bądkowski: Prusowie wśród nas. W: Lech Bądkowski: Odwrócona kotwica. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo, 1976, s. 62. [dostęp 2022-01-23].
  5. Historia (pol.). pruszcz.pl, 2020-01-16. [dostęp 2022-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-01-17)]. Cytat: Terytorium obecnej gminy Pruszcz […] wchodziło w przeszłości w skład […] powiatu świeckiego (1466–1772), stanowiącego część staropolskiego województwa pomorskiego.
  6. Nazwa i obszar Kociewia. W: Kociewie. Pomorska kraina. Michał Kargul (oprac.). Tczew: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2008, s. 7. ISBN 978-83-87258-18-4. [dostęp 2022-02-14]. Cytat: […] Pruszcz to historyczna Krajna – obszar przejściowy między Kociewiem a Wielkopolską. (pol.)
  7. Turystyka (pol.). pruszcz.pl. [dostęp 2012-11-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-18)].
  8. Skarb - Start Pruszcz, www.90minut.pl [dostęp 2021-12-18].
  9. reforma rozgrywek ligowych w Polsce
  10. ze względu na pandemię koronawirusa, rozgrywki zostały zakończone po 15. kolejce
  11. utrzymanie po barażach
  12. Uchwała nr II/21/18 Rady Gminy Pruszcz z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie zniesienia formy ochrony z 7 drzew – pomników przyrody (DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2018.6168). [dostęp 2018-12-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]