Łasin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Łasin (ujednoznacznienie).
Łasin
Ratusz w Łasinie
Ratusz w Łasinie
Herb Flaga
Herb Łasina Flaga Łasina
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat grudziądzki
Gmina Łasin
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1298
Burmistrz Rafał Kobylski
Powierzchnia 4,79 km²
Wysokość 91,5 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

3 371
704 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 56
Kod pocztowy 86-320
Tablice rejestracyjne CGR
Położenie na mapie powiatu grudziądzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grudziądzkiego
Łasin
Łasin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łasin
Łasin
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Łasin
Łasin
Ziemia 53°31′10″N 19°05′12″E/53,519444 19,086667
TERC
(TERYT)
6040606034
Urząd miejski
ul. Radzyńska 2
86-320 Łasin
Strona internetowa
BIP

Łasin (niem. Lessen) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łasin.

Miasto położone jest nad Jeziorem Łasińskim (tzw. jezioro Zamkowe) przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr Tabliczka DK16.svg z drogą wojewódzką nr Tabliczka DW538.svg.

Według danych z 31 grudnia 2004 r. miasto miało 3271 mieszkańców.

W Łasinie urodził się Zbigniew Dębski, powstaniec warszawski, podpułkownik WP. Z Łasina pochodził katolicki biskup diecezji pomezańskiej w latach 1479-1501 Jan IV Kerstani[1] (Jan IV von Lassen).

Historia[edytuj]

 Osobne artykuły: Burmistrzowie ŁasinaHistoria Łasina.
Jezioro Zamkowe w Łasinie

Położona nad jeziorem osada istniała już za Bolesława Chrobrego. Pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin pochodzi z 1014. Prawa miejskie Łasin otrzymał od Krzyżaków w 1298. Nadania dokonał mistrz krajowy Meinhard z Querfurtu, który wydał przywilej na założenie miasta na prawie magdeburskim Janowi z Lasu (po łac. De Nemore). Krzyżacy otoczyli miasto murami, wałami i fosami, a przylegające do miasta jeziora i trzęsawiska naturalnie wzmacniały jego obronność. Podczas wojen z Krzyżakami był kilkakrotnie bezskutecznie oblegany przez Polaków (również pod wodzą króla Władysława Jagiełły). Pomimo zwycięstwa pod Grunwaldem Łasin nadal pozostał przy Zakonie. Dopiero w 1461 w dzień Wszystkich Świętych, kiedy to z uwagi na święto miasto nie posiadało należytej obrony, bramy stały otworem, a załoga była niekompletna miasto zostało zdobyte, obrabowane i spalone. Za panowania krzyżackiego Łasin należał do komturstwa (a później wójtostwa) rogozińskiego. Historycznie Łasin zaliczany jest do Ziemi Chełmińskiej.

Kalendarium[edytuj]

  • 1014 – pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin
  • 1298 – prawa miejskie na prawie magdeburskim
  • 1306 – prawa miejskie na prawie chełmińskim
  • 1455 – oddziały krzyżackie z Kwidzyna i Łasina napadły na Grudziądz i spaliły jego przedmieścia oraz spichrze.
  • 1461 – Łasin powrócił do państwa polskiego
  • 16 lipca 1526 – Zygmunt I Stary potwierdził przywileje nadane miastu za czasów krzyżackich
  • 1628 – miasto zostało spalone przez Szwedów
  • 16 kwietnia[2] 1719 – wielki pożar w mieście
  • 1772 – na skutek I rozbioru Polski Łasin został przyłączony do Prus
  • 1833 – utrata praw miejskich
  • 1860 – odzyskanie praw miejskich
  • 1886 – wybudowano linię kolejową łączącą Łasin z Gardeją
  • 1892 – rozebrano mury miejskie
  • 1920 – powrót Łasina do Polski
  • 1 września 1939, ok. godz. 11 – miasto zostało zajęte przez wojska niemieckie.
  • 26 stycznia 1945 – miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną.

Zabytki[edytuj]

Klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych w Łasinie
  • archiprezbiterialny kościół pw. św. Katarzyny, zbudowany w 1328 na miejscu dawnego drewnianego kościoła. Wielokrotnie przebudowywany w okresie od XVII do XX wieku. Obecny kościół zbudowany jest z czerwonej cegły w stylu gotyckim. Wystrój kościoła jest renesansowo-barokowy z pierwszej połowy XVIII wieku. Na chórze znajdują się organy z pierwszej połowy XIX wieku. Kościół nigdy nie posiadał dzwonnicy murowanej. Dzwonnica była drewniana i znajdowała się obok kościoła. Obecna o wysokości ok. 10 m zbudowana została w XIX wieku. Umieszczone są w niej trzy dzwony odlane w Gdańsku (duży w 1719 i dwa mniejsze w 1739).
  • wieża ciśnień (1893) przy Ochotniczej Straży Pożarnej w Łasinie
  • gmach magistratu miejskiego (1900)
  • Muzeum Pożarnictwa Ziemi Pomorskiej
  • pomnik ofiar II wojny światowej pochodzących z Łasina i okolic zamordowanych przez Selbstschutz. Tzw. pomnik na „Magdalence” stoi na miejscu dawnego kościoła pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, który został zniszczony podczas drugiej wojny szwedzkiej w 1670.

Ponadto w Łasinie znajduje się Muzeum Pożarnictwa Ziemi Pomorskiej, istniejące przy miejscowej OSP Łasin[3].

Edukacja[edytuj]

Sport[edytuj]

W Łasinie działa Ludowy Zespół SportowyPiast Łasin[5]. Klub powstał w 1961 roku. Początkowo sekcja piłkarska uczestniczyła w rozgrywkach w klasie „B”. W sezonie 2013/2014 sekcja piłkarska występuje w grupie toruńskiej w klasie „A”. Uzyskując awans do V ligi[6].

Sekcja tenisa stołowego w sezonie 2013/2014 uczestniczy w rozgrywkach III ligi. 15 grudnia 2009 otworzono w Łasinie nowe boisko wybudowane w programie „Orlik 2012”.

Co roku przez miasto przejeżdża jeden z etapów Międzynarodowego Wyścigu Kolarskiego Juniorów o Puchar Prezydenta Grudziądza, często z metą w Łasinie.

Transport i komunikacja[edytuj]

Dworzec autobusowy w Łasinie obsługiwany przez „PKS Grudziądz” Sp. z o.o.[7] Poza tym trasę Łasin-Grudziądz obsługuje firma TOMKAS[8].

Opieka zdrowotna[edytuj]

  • Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej im. Macieja z Miechowa w Łasinie
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „MEDYK”

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj]

Religia[edytuj]

Całe miasto należy do parafii katolickiej pw. św. Katarzyny, parafia należy do Diecezji toruńskiej. Łasin jest siedzibą dziekana Dekanatu Łasińskiego. Od 25.02.1995[9] roku Łasinie znajduje się również klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych. Otrzymały one budynek klasztoru od sióstr Felicjanek (w Łasinie od 27 lutego 1922 roku[10]). W Łasinie znajdował się w przeszłości również neogotycki kościół oraz cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej 1[11][12][13] oraz cmentarz żydowski.

Demografia[edytuj]

Plan Miasta i Gminy Łasin

Populacja[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Łasina w 2014 roku[14].
    Piramida wieku Lasin.png

Honorowi Obywatele Miasta[edytuj]

Urodzeni w Łasinie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Karol Górski: Inny charakter miały zatargi Zbigniewa Tęczyńskiego z biskupem pomezańskim, Janem IV Kerstani, rodem z Łasina.. Starostowie malborscy w latach 1457-1510 : pierwsze półwiecze polskiego Malborka.
  2. "Geschichte des Graudenzer Kreises" Xaver Froelich
  3. OSP Łasin.
  4. News – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Łasinie.
  5. „Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w.” – Urząd Miasta i Gminy Łasin 1998 r.
  6. „Awans do V ligi uzyskali już: Tor Laskowice, Czarni Nakło, Piast Łasin i Pomowiec Kijewo Król. Dąb Barcin jest o krok od awansu. Nadal w grupie drugiej ma 2 punkty przewagi nad Notecią Gębice.” źródło: http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20140608/PILKA22/140609308.
  7. PKS Grudziądz Sp. z o.o.
  8. Tomkas.
  9. HISTORIA NASZEJ FUNDACJI.
  10. Strona parafii św. Katarzyny w Łasinie.
  11. Kościół ewangelicki w Łasinie.
  12. Pochodzenie ołtarza nie jest znane, przypuszczano, że może został przywieziony z Łasina, jednak byłby chyba zbyt nikły dla tamtejszego dość dużego kościoła, dziś już nieistniejącego..
  13. UMiG Łasin: Cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej z 1 połowy XIX w..
  14. http://www.polskawliczbach.pl/Lasin, w oparciu o dane GUS.

Bibliografia[edytuj]

  • Grudziądz i okolice. Przewodnik, Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz, 1990
  • Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w. Urząd Miasta i Gminy Łasin, 1998

Linki zewnętrzne[edytuj]