Łasin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Łasin (ujednoznacznienie).
Łasin
Ratusz w Łasinie
Ratusz w Łasinie
Herb Flaga
Herb Łasina Flaga Łasina
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat grudziądzki
Gmina Łasin
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1298
Burmistrz Rafał Kobylski
Powierzchnia 4,79 km²
Wysokość 91,5 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

3 371
704 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 56
Kod pocztowy 86-320
Tablice rejestracyjne CGR
Położenie na mapie powiatu grudziądzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grudziądzkiego
Łasin
Łasin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łasin
Łasin
Ziemia 53°31′10″N 19°05′12″E/53,519444 19,086667
TERC
(TERYT)
6040606034
Urząd miejski
ul. Radzyńska 2
86-320 Łasin
Strona internetowa
BIP

Łasin (niem. Lessen) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łasin.

Miasto położone jest nad Jeziorem Łasińskim (tzw. jezioro Zamkowe) przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr Tabliczka DK16.svg z drogą wojewódzką nr Tabliczka DW538.svg.

Według danych z 31 grudnia 2004 r. miasto miało 3271 mieszkańców.

W Łasinie urodził się Zbigniew Dębski, powstaniec warszawski, podpułkownik WP. Z Łasina pochodził katolicki biskup diecezji pomezańskiej w latach 1479-1501 Jan IV Kerstani[1] (Jan IV von Lassen).

Historia[edytuj]

 Osobne artykuły: Burmistrzowie ŁasinaHistoria Łasina.
Jezioro Zamkowe w Łasinie

Położona nad jeziorem osada istniała już za Bolesława Chrobrego. Pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin pochodzi z 1014. Prawa miejskie Łasin otrzymał od Krzyżaków w 1298. Nadania dokonał mistrz krajowy Meinhard z Querfurtu, który wydał przywilej na założenie miasta na prawie magdeburskim Janowi z Lasu (po łac. De Nemore). Krzyżacy otoczyli miasto murami, wałami i fosami, a przylegające do miasta jeziora i trzęsawiska naturalnie wzmacniały jego obronność. Podczas wojen z Krzyżakami był kilkakrotnie bezskutecznie oblegany przez Polaków (również pod wodzą króla Władysława Jagiełły). Pomimo zwycięstwa pod Grunwaldem Łasin nadal pozostał przy Zakonie. Dopiero w 1461 w dzień Wszystkich Świętych, kiedy to z uwagi na święto miasto nie posiadało należytej obrony, bramy stały otworem, a załoga była niekompletna miasto zostało zdobyte, obrabowane i spalone. Za panowania krzyżackiego Łasin należał do komturstwa (a później wójtostwa) rogozińskiego. Historycznie Łasin zaliczany jest do Ziemi Chełmińskiej.

Kalendarium[edytuj]

  • 1014 – pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin
  • 1298 – prawa miejskie na prawie magdeburskim
  • 1306 – prawa miejskie na prawie chełmińskim
  • 1455 – oddziały krzyżackie z Kwidzyna i Łasina napadły na Grudziądz i spaliły jego przedmieścia oraz spichrze.
  • 1461 – Łasin powrócił do państwa polskiego
  • 16 lipca 1526 – Zygmunt I Stary potwierdził przywileje nadane miastu za czasów krzyżackich
  • 1628 – miasto zostało spalone przez Szwedów
  • 1719 – wielki pożar w mieście
  • 1772 – na skutek I rozbioru Polski Łasin został przyłączony do Prus
  • 1833 – utrata praw miejskich
  • 1860 – odzyskanie praw miejskich
  • 1886 – wybudowano linię kolejową łączącą Łasin z Gardeją
  • 1892 – rozebrano mury miejskie
  • 1920 – powrót Łasina do Polski
  • 1 września 1939, ok. godz. 11 – miasto zostało zajęte przez wojska niemieckie.
  • 26 stycznia 1945 – miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną.

Zabytki[edytuj]

Klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych w Łasinie
  • archiprezbiterialny kościół pw. św. Katarzyny, zbudowany w 1328 na miejscu dawnego drewnianego kościoła. Wielokrotnie przebudowywany w okresie od XVII do XX wieku. Obecny kościół zbudowany jest z czerwonej cegły w stylu gotyckim. Wystrój kościoła jest renesansowo-barokowy z pierwszej połowy XVIII wieku. Na chórze znajdują się organy z pierwszej połowy XIX wieku. Kościół nigdy nie posiadał dzwonnicy murowanej. Dzwonnica była drewniana i znajdowała się obok kościoła. Obecna o wysokości ok. 10 m zbudowana została w XIX wieku. Umieszczone są w niej trzy dzwony odlane w Gdańsku (duży w 1719 i dwa mniejsze w 1739).
  • wieża ciśnień (1893) przy Ochotniczej Straży Pożarnej w Łasinie
  • gmach magistratu miejskiego (1900)
  • Muzeum Pożarnictwa Ziemi Pomorskiej
  • pomnik ofiar II wojny światowej pochodzących z Łasina i okolic zamordowanych przez Selbstschutz. Tzw. pomnik na „Magdalence” stoi na miejscu dawnego kościoła pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, który został zniszczony podczas drugiej wojny szwedzkiej w 1670.

Ponadto w Łasinie znajduje się Muzeum Pożarnictwa Ziemi Pomorskiej, istniejące przy miejscowej OSP Łasin[2].

Edukacja[edytuj]

Sport[edytuj]

W Łasinie działa Ludowy Zespół SportowyPiast Łasin[4]. Klub powstał w 1961 roku. Początkowo sekcja piłkarska uczestniczyła w rozgrywkach w klasie „B”. W sezonie 2013/2014 sekcja piłkarska występuje w grupie toruńskiej w klasie „A”. Uzyskując awans do V ligi[5].

Sekcja tenisa stołowego w sezonie 2013/2014 uczestniczy w rozgrywkach III ligi. 15 grudnia 2009 otworzono w Łasinie nowe boisko wybudowane w programie „Orlik 2012”.

Co roku przez miasto przejeżdża jeden z etapów Międzynarodowego Wyścigu Kolarskiego Juniorów o Puchar Prezydenta Grudziądza, często z metą w Łasinie.

Transport i komunikacja[edytuj]

Dworzec autobusowy w Łasinie obsługiwany przez „PKS Grudziądz” Sp. z o.o.[6] Poza tym trasę Łasin-Grudziądz obsługuje firma TOMKAS[7].

Opieka zdrowotna[edytuj]

  • Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej im. Macieja z Miechowa w Łasinie
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „MEDYK”

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj]

Religia[edytuj]

Całe miasto należy do parafii katolickiej pw. św. Katarzyny, parafia należy do Diecezji toruńskiej. Łasin jest siedzibą dziekana Dekanatu Łasińskiego. Od 25.02.1995[8] roku Łasinie znajduje się również klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych. Otrzymały one budynek klasztoru od sióstr Felicjanek (w Łasinie od 27 lutego 1922 roku[9]). W Łasinie znajdował się w przeszłości również neogotycki kościół oraz cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej 1[10][11][12] oraz cmentarz żydowski.

Demografia[edytuj]

Plan Miasta i Gminy Łasin

Populacja[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Łasina w 2014 roku[13].
    Piramida wieku Lasin.png

Honorowi Obywatele Miasta[edytuj]

Urodzeni w Łasinie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Karol Górski: Inny charakter miały zatargi Zbigniewa Tęczyńskiego z biskupem pomezańskim, Janem IV Kerstani, rodem z Łasina.. Starostowie malborscy w latach 1457-1510 : pierwsze półwiecze polskiego Malborka.
  2. OSP Łasin.
  3. News – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Łasinie.
  4. „Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w.” – Urząd Miasta i Gminy Łasin 1998 r.
  5. „Awans do V ligi uzyskali już: Tor Laskowice, Czarni Nakło, Piast Łasin i Pomowiec Kijewo Król. Dąb Barcin jest o krok od awansu. Nadal w grupie drugiej ma 2 punkty przewagi nad Notecią Gębice.” źródło: http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20140608/PILKA22/140609308.
  6. PKS Grudziądz Sp. z o.o.
  7. Tomkas.
  8. HISTORIA NASZEJ FUNDACJI.
  9. Strona parafii św. Katarzyny w Łasinie.
  10. Kościół ewangelicki w Łasinie.
  11. Pochodzenie ołtarza nie jest znane, przypuszczano, że może został przywieziony z Łasina, jednak byłby chyba zbyt nikły dla tamtejszego dość dużego kościoła, dziś już nieistniejącego..
  12. UMiG Łasin: Cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej z 1 połowy XIX w..
  13. http://www.polskawliczbach.pl/Lasin, w oparciu o dane GUS.

Bibliografia[edytuj]

  • Grudziądz i okolice. Przewodnik, Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz, 1990
  • Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w. Urząd Miasta i Gminy Łasin, 1998

Linki zewnętrzne[edytuj]