Beata Tyszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Beata Tyszkiewicz
Ilustracja
Beata Tyszkiewicz (2015)
Imię i nazwisko Beata Maria Tyszkiewicz-Kalenicka
Data i miejsce urodzenia 14 sierpnia 1938
Wilanów
Zawód aktorka
Współmałżonek 1. Andrzej Wajda (rozwód)
2. Witold Orzechowski (rozwód)
3. Jacek Padlewski
Lata aktywności od 1957
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja) Order Przyjaźni Narodów (ZSRR)
Strona internetowa
Beata Tyszkiewicz jako Izabela Łęcka w Lalce
Odcisk dłoni i podpis B. Tyszkiewicz w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach

Beata Maria Tyszkiewicz-Kalenicka (ur. 14 sierpnia 1938 w Wilanowie) – polska aktorka filmowa i telewizyjna, w latach 1994–1998 prezes Fundacji Kultury Polskiej, przewodnicząca rady Fundacji Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo i edukacja[edytuj]

Beata Tyszkiewicz urodziła się 14 sierpnia 1938 w Wilanowie jako córka Krzysztofa Marii Tyszkiewicza i Barbary z Rechowiczów. Ma młodszego o 4 lata brata Krzysztofa i przyrodniego Janusza. Pochodzi z arystokratycznej rodziny pieczętującej się herbem Leliwa[1].

Podczas II wojny światowej rodzina się rozpadła, a ojciec wyemigrował do Anglii. Z córką spotkał się dopiero, gdy była dorosła.

Przyszła aktorka była uczennicą szkoły podstawowej w Jeleniej Górze. Po szkole podstawowej miała problemy z przyjęciem do gimnazjum (wówczas była to szkoła dająca tzw. małą maturę) w Karpaczu ze względu na pochodzenie arystokratyczne. Przyjęto ją dopiero po interwencji matki w Ministerstwie Kultury i Sztuki[2].

Po przeprowadzce wraz z matką do Lasek pod Warszawą uczęszczała do Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie[3]. Praca nad debiutanckim filmem źle wpłynęła na jej wyniki w nauce (obsadę filmu zaczęto kompletować już w 1954 r.). Została przeniesiona do liceum Zakonu Sióstr Szarych Urszulanek w Milanówku, a następnie Sióstr Niepokalanek w Szymanowie[4]. Maturę zdała za drugim razem.

W latach 1957–1958 studiowała w PWST w Warszawie, po czym podjęła pracę w TVP jako inspicjentka. W 1973 roku Ministerstwo Kultury i Sztuki przyznało jej – bez egzaminu – uprawnienia aktorskie.

Kariera[edytuj]

W filmie zadebiutowała jeszcze jako uczennica, w następnych dekadach zagrała w niemal stu filmach. Debiutowała w 1957 w ekranizacji Zemsty w reżyserii Antoniego Bohdziewicza, wcielając się w postać Klary. Film, nakręcony w 1956 roku, miał premierę 30 września 1957 roku.

Jest członkinią Narodowej Rady Kultury 1 i 2 Kadencji oraz Fundacji Kultury Polskiej wspomagającej kulturę polską w kraju i za granicą, w której od 1994 roku pełni funkcję prezesa zarządu.

Jest autorką pomysłu i współautorką cyklu programów „Raport w sprawie dzieci niczyich”.

Przez dwanaście edycji była jednym z jurorów programu Taniec z gwiazdami, emitowanego na antenie telewizji TVN. W trzynastym sezonie zastąpiła ją Jolanta Fraszyńska. Aktorka powróciła do roli jurora w 2014 roku, tym razem program emitowany jest w telewizji Polsat pod nazwą Dancing with the Stars. Taniec z gwiazdami.

Życie prywatne[edytuj]

Była żoną Andrzeja Wajdy, z którym ma córkę, Karolinę. Była także żoną Witolda Orzechowskiego i Jacka Padlewskiego, z którym ma córkę Wiktorię. W maju 2017 roku przeżyła rozległy zawał mięśnia sercowego.

Odznaczenia i nagrody[edytuj]

Jej wkład do polskiej kinematografii został nagrodzony wieloma prestiżowymi odznaczeniami i nagrodami.

Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (FPFF):

  • 1991 nominacja Złoty Lew Gdański Najlepsza drugoplanowa rola kobieca za Śmierć dziecioroba (1990)
  • 1996 wygrana Nagroda Indywidualna Najlepsza drugoplanowa rola kobieca za Niemcy (1997)

Filmografia[edytuj]

Filmreel-icon.svg Filmy fabularne
Rok Tytuł Rola Reżyseria
1956 Zemsta Klara Antoni Bohdziewicz, Bohdan Korzeniewski
1959 Wspólny pokój Teodozja Wojciech Jerzy Has
1960 Szklana góra Janka Paweł Komorowski
1961 Zaduszki Katarzyna Tadeusz Konwicki
1961 Samson Stasia Andrzej Wajda
1961 Odwiedziny prezydenta Iga Jan Batory
1961 Historia żółtej ciżemki Zofka Sylwester Chęciński
1961 Dziś w nocy umrze miasto Magda Jan Rybkowski
1962 Spóźnieni przechodnie. Nauczycielka aktorka Jan Rybkowski
1962 Spóźnieni przechodnie. Krąg istnienia Ala Andrzej Łapicki
1962 Czarne skrzydła Zuza Ewa Petelska, Czesław Petelski
1963 Skąpani w ogniu Ruta Jerzy Passendorfer
1963 Naprawdę wczoraj Ewa Jan Rybkowski
1963 Yokmok Małgorzata Stanisław Możdżewski
1964 Spotkanie ze szpiegiem Maria Jan Batory
1964 Rękopis znaleziony w Saragossie donna Rebecca Uzeda Wojciech Jerzy Has
1964 Pierwszy dzień wolności Inga Rhode Aleksander Ford
1965 Popioły księżniczka Elżbieta Andrzej Wajda
1966 Marysia i Napoleon Maria Walewska Leonard Buczkowski
1967 De man die zijn haar kort liet knippen Fran Veerman André Delvaux
1967 Pieśń triumfującej miłości Waleria Andrzej Żuławski
1968 Wszystko na sprzedaż Beata Andrzej Wajda
1968 Lalka Izabela Łęcka Wojciech Jerzy Has
1968 Hasło Korn ona sama Waldemar Podgórski
1969 Az idö ablakai Eva Tamás Fejér
1969 Dworianskoje gniezdo Warwara Andriej Konczałowski
1969 Egy őrült éjszaka kasjerka Piri Ferenc Kardos
1970 Szép magyar komédia Anna Banovich Tamás
1970 Książę sezonu Zuzanna Witold Orzechowski
1974 Wahlverwandtschaften Charlotte Siegfried Kuhn
1975 Noce i dnie Stefania Holszańska Jerzy Antczak
1975 Jej powrót Emma Witold Orzechowski
1975 Wieczór u Abdona aptekarzowa Hermina Agnieszka Holland
1975 Dom moich synów Alina Gerard Zalewski
1977 Tańczący jastrząb Wiesława Grzegorz Królikiewicz
1978 Sowizdrzał świętokrzyski Brygidka Henryk Kluba
1979 Niewdzięczność Elżbieta Zbigniew Kuźmiński
1979 Po drodze Teresa Márta Mészáros
1980 Don Juan, 78 Karl Liebknecht Street Beata Weber Siegfried Kuhn
1980 Mniejsze niebo Elżbieta Janusz Morgenstern
1980 Kontrakt Nina Krzysztof Zanussi
1981 W obronie własnej Maria Zbigniew Kamiński
1983 Édith et Marcel matka Margot Claude Lelouch
1983 Synteza babcia Maciej Wojtyszko
1983 Seksmisja Berna Juliusz Machulski
1984 Louisiane księżna Philippe de Broca
1984 W starym dworku, czyli niepodległość trójkątów Anastazja Nibkowa Andrzej Kotkowski
1984 Vabank II, czyli riposta baronowa Juliusz Machulski
1984 Megfelelő ember kényes feladatra dama János Kovácsi
1985 Sezon na bażanty Iwona Wiesław Saniewski
1986 Komediantka Cabińska Jerzy Sztwiertnia
1987 Bernadette pani Pailhasson Jean Delannoy
1987 Úsmev diabla Martina Legerova Jan Zeman
1987 Kingsajz dama na bazarze Juliusz Machulski
1990 Rosamund Clarie Egon Günther
1990 Śmierć dziecioroba ciotka Lala Wojciech Nowak
1991 V.I.P. matka Juliusz Machulski
1991 Ferdydurke ciotka Jerzy Skolimowski
1992 Sprawa kobiet księżna Graziella Janusz Zaorski
1992 Piękna nieznajoma dama Jerzy Hoffman
1992 Dotknięcie ręki dziennikarka Gelda Krzysztof Zanussi
1992 La Petite apocalypse Anna Piczikowa Costa-Gavras
1993 Dwa księżyce ministrowa Andrzej Barański
1994 Panna z mokrą głową hrabina Opolska Kazimierz Tarnas
1995 Niemcy Berta Sonnenbruch Zbigniew Kamiński
1996 Dzień wielkiej ryby Zofia Andrzej Barański
1998 Złoto dezerterów hrabina Janusz Majewski
1999 Krugerandy dyrektorka Wojciech Nowak
2000 Zakochani ciocia Neli Piotr Wereśniak
2001 Paradox lake dr Krystyna Przemysław Reut
2006 Plac Zbawiciela aktorka Krzysztof Krauze, Joanna Kos-Krauze
2007 Ryś sprzątaczka Ręka Stanisław Tym
2008 Nie kłam, kochanie Nela Piotr Wereśniak
2008 Jeszcze nie wieczór Róża Jacek Bławut
2009 Zamiana Ewelina Konrad Aksinowicz
2011 Listy do M. Malina Mitja Okorn
2011 Matki w mackach Marsa nadzorczyni (polski dubbing) Grzegorz Pawlak
2012 Asterix i Obelix: W służbie Jej Królewskiej Mości królowa Kordelia (polski dubbing) Marek Robaczewski
2015 Sprawiedliwy księżna Michał Szczerbic
Filmreel-icon.svg Seriale telewizyjne
1965 Proizszestwie na Cljapata ulica
1968 Stawka większa niż życie Christin Kield (odc. 12) Andrzej Konic
1973 Wielka miłość Balzaka Ewelina Hańska Wojciech Solarz
1976–1977 Polskie drogi wdowa Maryla Miszczykowa (odc. 4–5, 7–8) Janusz Morgenstern
1987 Śmieciarz profesorowa Kinga (odc. 1, 3) Jacek Butrymowicz
1996–1998 Ekstradycja ekspertka Biernowska Wojciech Wójcik
1998 13 posterunek jurorka (odc. 36-37) Maciej Ślesicki
1999–2000 Trędowata hrabina Ćwilecka Wojciech Rawecki, Krzysztof Lang
2003 Na dobre i na złe Maria Radon (odc. 144) Maciej Dejczer
2004–2005 Plebania nauczycielka muzyki Nina Jędrzejewicz (odc. 451–499) różni
2005 Dom niespokojnej starości hrabina Aniela Wielopolska Adek Drabiński
2006–2007 Magda M. Barbara Żywiecka (odc. 36–55) różni
2008-2009 Teraz albo nigdy! Ewa Winiarska (odc. 3–44) różni
2009 Niania ona sama (odc. 125) Jerzy Bogajewicz

Publikacje[edytuj]

Autorka książki Nie wszystko na sprzedaż (​ISBN 83-912785-3-0​)[6], która została wybrana książką Marca Warszawskiej Premiery Literackiej 2004[7].

Przypisy

  1. Beata Maria hr. Tyszkiewicz-Łohojska h. Leliwa (M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego)
  2. Hrabina herbu Leliwa (pol.). Styl.pl, Życie na gorąco 40/2011. [dostęp 2015-12-26].
  3. Beata Tyszkiewicz dla Faktu: Nie zdałam matury (pol.). fakt.pl, 26.03.2008 04:41. [dostęp 2015-12-26].
  4. BEATA TYSZKIEWICZ Dama z pałacu (pol.). Gala.pl. [dostęp 2015-12-26].
  5. M.P. z 1997 r. Nr 57, poz. 554
  6. Księgarnia Gandalf.
  7. „Podróże z Herodotem” Książką Roku 2004 / Wydarzenia / Instytut Książki, www.instytutksiazki.pl, 18 listopada 2005 [dostęp 2016-03-06].

Linki zewnętrzne[edytuj]