Emil Karewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Emil Karewicz
Ilustracja
Aktor w 2012 roku.
Imię i nazwisko Emilian Alojzy Karewicz
Data i miejsce urodzenia 13 marca 1923[1]
Wilno[1]
Data i miejsce śmierci 18 marca 2020[1]
Warszawa[2][3]
Zawód aktor teatralny i filmowy
Lata aktywności 1948–2015
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka „Za Wybitne Zasługi dla ZKRPiBWP”
Grób Emila Karewicza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Emil Karewicz, właśc. Emilian[4][5][6] Alojzy[7] Karewicz (ur. 13 marca 1923 w Wilnie, zm. 18 marca 2020 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i radiowy.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Karierę aktorską rozpoczął w Wilnie, w tamtejszym Teatrze Małym, gdzie zagrał rolę Małpy w Kwartecie I. Kryłowa. W czasie II wojny światowej został wcielony do Ludowego Wojska Polskiego, z którym dotarł do Berlina[8]. Po wojnie ukończył Studio Dramatyczne prowadzone przez Iwona Galla. Grał na scenach łódzkich: im. S. Jaracza i Teatrze Nowym. Od 1962 związany z Warszawą, występował w teatrach: Ateneum, Dramatycznym i od 1967 Ludowym (w 1975 przemianowanym na Nowy). Na emeryturę przeszedł w 1983 roku.

Wśród wielu ról teatralnych należy wymienić: Oktawiusza w Juliuszu Cezarze W. Shakespeare’a, Capignaca w Buonapartem i Sułkowskim R. Brandstaettera, Franciszka Moora w Zbójcach F. Schillera, Gospodarza w Weselu S. Wyspiańskiego (Łódź), Liapkin-Tiapkina w Rewizorze N. Gogola, Spodka w Śnie nocy letniej W. Shakespeare’a, Hetmana Kossakowskiego w Horsztyńskim J. Słowackiego, Pagatowicza w Grubych rybach M. Bałuckiego, Łomowa w Oświadczynach A. Czechowa, Janusza w Panu Jowialskim A. Fredry, Jenialkiewicza w Wielkim człowieku do małych interesów A. Fredry, Stomila w Tangu S. Mrożka, Geronta w Szelmostwach Skapena Moliera (Warszawa). W 2005 powrócił na scenę Teatru Nowego w Łodzi, by zagrać rolę Kalmity w Chłopcach S. Grochowiaka.

Popularność przyniosły mu role: oficera gestapo w filmie Jak rozpętałem drugą wojnę światową, króla Władysława Jagiełły (Krzyżacy i Wawelski conventus dowódców), a zwłaszcza Hermanna Brunnera w serialu Stawka większa niż życie.

Znany też z roli Tadeusza „Warszawiaka” w Bazie ludzi umarłych oraz dziadka w W kogo ja się wrodziłem. Ponadto wystąpił m.in. w Kanale, Cieniu, Bajlandzie, Sztosie, serialach Czarne chmury, Lalka, Polskie drogi, Szaleństwo Majki Skowron, Alternatywy 4, M jak miłość, Barwy szczęścia, Sukces, Tak czy nie?, Na dobre i na złe. Występował w Teatrze Telewizji i Teatrze Polskiego Radia (Kilka dni w Reno, Kollokacja, Potop, Gehenna).

W 2004 odcisnął swoją dłoń w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach. Był ambasadorem Domu Artystów Weteranów w Skolimowie[1].

18 czerwca 2013[9][10], nakładem Wydawnictwa Melanż, ukazała się autobiografia Emila Karewicza zatytułowana „Moje trzy po trzy” (oprac. literackie Paweł Oksanowicz, ISBN 978-83-928029-5-2). W 2015 roku artysta zakończył karierę aktorską ze względu na postępującą chorobę.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Krótko po ukończeniu 18. roku życia ożenił się z Ewą, którą poznał podczas pracy w firmie transportowej[11]. Po II wojnie światowej rozwiedli się[11]. Z drugą żoną, Delfiną, miał córkę Sylwię[11]. Od 1950 do 2012 jego trzecią żoną była Teresa Karewicz (1925–2012)[12][13], z którą miał dwójkę dzieci: Krzysztofa i Małgorzatę[11]. Przez ostatnie lata życia zmagał się z chorobą Meniere’a[14].

Zmarł nagle[2][3] 18 marca 2020. Urnę z prochami Emila Karewicza złożono w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[a][15][4][5] (kwatera G-tuje-52)[7]. Ze względu na pandemię COVID-19 pogrzeb odbył się 23 czerwca 2020[15][4][5][16]. Ceremonia miała charakter państwowy i świecki[15][4][5].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Występy w Teatrze TV (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pierwotnie pochówek zaplanowano w grobie rodzinnym na cmentarzu w Marysinie Wawerskim[21][4]. Jak podano w nekrologu zamieszczonym 21 marca w „Gazecie Wyborczej”, w wydarzeniu mieli wziąć udział tylko najbliżsi zmarłego. W trakcie przygotowań pogrzebowych Związek Artystów Scen Polskich wystosował wniosek do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o pochowanie aktora w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[21]. 14 kwietnia 2020 rodzina Emila Karewicza wydała oświadczenie, w którym wyjaśniła okoliczności zmiany planów dotyczących pogrzebu[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Nie żyje aktor Emil Karewicz. W: tvp.info [on-line]. Telewizja Polska SA, 18 marca 2020. [dostęp 2020-06-25].
  2. a b Tak wyglądały ostatnie godziny życia Karewicza. Syn zdradza przyczynę śmierci. W: Super Express (se.pl) [on-line]. ZPR Media, 18 kwietnia 2020. [dostęp 2020-06-26].
  3. a b Syn Emila Karewicza o ostatnich godzinach życia ojca: „Tylko na sekundę odzyskał przytomność”. Na co zmarł aktor?. W: Dzień Dobry TVN (dziendobry.tvn.pl) [on-line]. TVN SA, 18 kwietnia 2020. [dostęp 2020-06-26].
  4. a b c d e Pogrzeb Emila Karewicza. Aktor pochowany trzy miesiące po śmierci, bez księdza. W: Onet.pl [on-line]. Ringier Axel Springer Polska sp. z o.o., 23 czerwca 2020. [dostęp 2020-10-25]. Uwaga: imię i nazwisko „Emilian Karewicz” widoczne są na fotografii otwierającej galerię zdjęć zamieszczoną na końcu artykułu (napisy na tabliczce natrumiennej i na urnie).
  5. a b c d e Pogrzeb Emila Karewicza. "Był zwycięzcą, spełnionym artystą". W: Polsat News [on-line]. Telewizja Polsat Sp. z o.o., 23 czerwca 2020. [dostęp 2020-10-25]. Uwaga: imię i nazwisko „Emilian Karewicz” widoczne są na pierwszym zdjęciu (napisy na tabliczce natrumiennej i na urnie).
  6. a b Ostatnie pożegnanie Emila Karewicza. Aktor pośmiertnie odznaczony przez prezydenta. W: PolskieRadio24.pl [on-line]. Polskie Radio SA, 23 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-25]. Cytat: „(...) Emil Karewicz został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Andrzeja Dudę Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury polskiej. (...) Wraz ze śmiercią Emiliana Karewicza kultura polska utraciła jeden z najbardziej wyrazistych i wszechstronnych talentów artystycznych - napisał wicepremier Piotr Gliński w liście pożegnalnym, który odczytał wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin.”
  7. a b Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze (Kwatera: G, Rząd: TUJE, Grób: 52). [dostęp 2020-06-25].
  8. [1] Informacja na onet.pl
  9. Moje trzy po trzy - Emil Karewicz. Wydawnictwo Melanż. [dostęp 2020-06-25].
  10. Moje trzy po trzy - Emil Karewicz. W: Lubimyczytać.pl [on-line]. Lubimyczytać.pl Sp. z o.o.. [dostęp 2020-06-25].
  11. a b c d Konrad Szczęsny: Troje dzieci, pięcioro wnucząt i 62 lata w małżeństwie. Rodzina była ostoją dla Emila Karewicza. W: VIVA!pl [on-line]. Edipresse Polska SA, 2020-03-19. [dostęp 2020-06-20].
  12. Teresa Karewicz. timenote.info. [dostęp 2020-06-03].
  13. Nie żyje Emil Karewicz. Miał 3 dzieci i 5 wnucząt. Był 3 razy żonaty - z ostatnią żoną spędził 62 lata. Party.pl, 2020-03-19. [dostęp 2020-06-03].
  14. Ostatnia rozmowa Lipowskiej z Karewiczem. Co jej powiedział?. fakt.pl. [dostęp 2020-03-21].
  15. a b c Ceremonia pożegnalna Emila Karewicza. W: www.polskiemedia.org [on-line]. Stowarzyszenie Polskich Mediów, 18 czerwca 2020. [dostęp 2020-10-25].
  16. Anna Jankowska: Emil Karewicz spoczął na Powązkach. Przez koronawirusa pogrzeb przełożono o 3 miesiące. W: o2.pl [on-line]. Wirtualna Polska Media SA, 2020-06-23. [dostęp 2020-10-25].
  17. M.P. z 2020 r. poz. 697
  18. M.P. z 1956 r. nr 3, poz. 27
  19. a b Kto jest kim w Polsce. Warszawa: Interpress, 1989, s. 507.
  20. Wyróżnienia czołowych polskich aktorów. Od „Grunwaldu” do „Stawki większej niż życie”. „Polsce Wierni”. Nr 1 (217), styczeń 2014. Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych. ISSN 1425-8633. [dostęp 2020-06-25]. 
  21. a b c Grzegorz Janikowski / PAP: Warszawa. Oświadczenie rodziny w sprawie pogrzebu Emila Karewicza. W: e-teatr.pl [on-line]. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2020-04-14. [dostęp 2020-06-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]