Kłodawa (gmina w województwie lubuskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kłodawa
gmina wiejska
Ilustracja
Urząd Gminy w Kłodawie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat gorzowski
TERYT 0801042
Siedziba Kłodawa
Wójt Anna Mołodciak (2006)
Powierzchnia 234,72 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności

8701[1]
• gęstość 39,09 os./km²
Nr kierunkowy (+48) 95
Kod pocztowy 66-415
Tablice rejestracyjne FGW
Adres urzędu:
ul. Gorzowska 40
66-415 Kłodawa
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Kłodawa (powiat gorzowski)
Liczba sołectw 11
Liczba miejscowości 19
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kłodawa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kłodawa”
Ziemia52°47′N 15°13′E/52,791389 15,215833
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Kłodawagmina wiejska w Polsce, w województwie lubuskim, powiecie gorzowskim. W latach 1975–1998 wchodziła w skład województwa gorzowskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gmina Kłodawa znajduje się w północno-zachodniej części województwa lubuskiego, w pobliżu Gorzowa Wielkopolskiego. Od północy graniczy z gminami Barlinek i Nowogródek Pomorski, od wschodu z gminą Strzelce Krajeńskie, od zachodu z gminą Lubiszyn i od południa z miastem Gorzów Wielkopolski oraz gminą Santok.

Z punktu widzenia regionalizacji fizycznogeograficznej gmina jest położona w megaregionie Pozaalpejska Europa Środkowa, prowincji Niż Środkowoeuropejski, podprowincji Pojezierze Południowobałtyckie, makroregionie Pojezierze Południowopomorskie i wchodzącym w jego skład mezoregionie Równina Gorzowska. Jest to teren o charakterze wyżynnym, ukształtowany pod wpływem procesów glacjalnych najmłodszego, bałtyckiego zlodowacenia, porośnięty gęstymi lasami, gdzie występują liczne jeziora[2].

Według regionalizacji przyrodniczo-leśnej gmina zalicza się do krainy I Bałtyckiej, dzielnicy 3 Pojezierze Wałecko-Myśliborskie, mezoregionu Równina Gorzowska[3].

Warunki klimatyczne[edytuj | edytuj kod]

Klimatogram dla gminy Kłodawa[4]
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
 
 
40
 
0
-4
 
 
30
 
1
-2
 
 
20
 
6
-1
 
 
30
 
15
4
 
 
60
 
16
7
 
 
60
 
21
11
 
 
50
 
22
12
 
 
50
 
22
12
 
 
50
 
18
9
 
 
30
 
13
9
 
 
40
 
6
2
 
 
20
 
0
-3
Temperatury w °C
Opad całkowity w mm

Obszar, w którym znajduje się gmina, należy do strefy klimatu umiarkowanego, na pograniczu dzielnicy pomorskiej i lubuskiej. Rejon ten zaliczany jest do najcieplejszych w Polsce. Wiatry wieją przeważnie z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego. Temperatury w latach 1981–2000 wahały się od –24,6 °C do +37,4 °C. Czas trwania pokrywy śnieżnej w okresach od listopada do kwietnia przekracza 25 dni. Liczba dni z mrozem i przymrozkami nie przekracza 90 do 100, a okres wegetacyjny trwa przez 200–215 dni[5]. Początek fenologicznej wiosny (rozkwitanie roślin, których liście i kwiaty rozwijają się równocześnie) wypada pomiędzy 30 kwietnia a 10 maja. Początek wczesnej jesieni (pełnia kwitnienia wrzosów i dojrzewanie owoców kasztanowca) wypada pomiędzy 10 a 15 września.

Skrajne wartości opadów występują w lipcu (ok. 80 mm) i lutym (ok. 30 mm). Średnia liczba dni w roku z opadem śnieżnym wynosi 34 dni. Pierwszy opad śnieżny występuje średnio w drugiej połowie listopada, a ostatni w pierwszej połowie kwietnia. Średnia liczba dni pochmurnych wynosi około 150 rocznie, z czego najwięcej przypada na miesiące zimowe[6].

Dane ze stacji meteorologicznej w pobliskim Gorzowie Wlkp. obrazują z dużym przybliżeniem warunki pogodowe w gminie[7][8]:

Temperatury powietrza w °C
średnie skrajne amplitudy

temperatur skrajnych

1971–

–2000

1991–

–2000

2001–

–2005

2001–

–2010

2015 2016 2017 2018 maksimum minimum
1971 – 2018
8,6 9,0 9,2 9,3 10,2 9,8 9,6 10,7 37,4 -24,6 62,0
Opady atmosferyczne, prędkość wiatru, usłonecznienie i zachmurzenie
Roczne sumy opadów w mm Średnia

prędkość wiatru w m/s

Usłonecznienie

w h

Średnie

zachmurzenie w oktantach

1971–

–2000

1991–

–2000

2001–

–2005

2001–

–2010

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018
531 541 553 572 424 473 872 402 2,7 2,5 2,7 2,6 1 853 1 697 1 578 2 148 5,3 5,5 5,7 4,9

Zasoby przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

Obiekty przyrodnicze
Pomnikowe dęby
Jeziora Suche i Lubieszewko (Portki)
Jezioro Lubie
Jezioro Wojcieszyckie
Miejsce odpoczynku nad jeziorem Sulemińskim
Kozak na brzegu jeziora
Próg na rzeczce Santocznej
Zawilec gajowy
Pomnik przyrody (dąb szypułkowy w Wojcieszycach)
Jesienny pejzaż
Pomnikowe dęby
Wojcieszyce okolica2.jpg
Wojcieszyce okolica14.jpg
Wojcieszyce okolica12.jpg
Struga Srebrna
Wojcieszyce okolica4.jpg
Wojcieszyce okolica13.jpg
Wojcieszyce okolica6.jpg
Zaśnieżone pola
Droga przez zimowy las
Struga Srebrna zimą

69,4% powierzchni gminy stanowią grunty leśne, 25,4% użytki rolne. Wody otwarte zajmują 2,5% powierzchni gminy. Wśród utworów geologicznych przeważają gliny zwałowe, ich zwietrzeliny oraz piaski i żwiry lodowcowe.

Północna część terenu gminy została zaliczona do krajowego obszaru węzłowego korytarza ekologicznego ECONET-POLSKA[9]. Wypełnia ją krajobraz leśny młodoglacjalny. Obszary o powierzchni 8.625,00 ha wchodzą w skład Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego, a dalsze 8.170,00 ha stanowi jego otulinę. Dominują tutaj bory: mieszany świeży, a w wilgotniejszych obniżeniach mieszany wilgotny oraz lasy: świeży z buczynami pomorskimi, mieszany świeży z buczynami pomorskimi i dąbrowami, w wilgotniejszych obniżeniach mieszany wilgotny olsowy i jesionowy. Drzewostany pod względem gatunkowym stanowią na większości obszaru monolit sosnowy (83% powierzchni leśnej) z dodatkiem modrzewia (1,1%), świerka (0,8%), jednak są dość bogato urozmaicone gatunkami liściastymi: bukiem (6,8%), dębem szypułkowym i bezszypułkowym (1,7%), brzozą (1,8%) i jarzębiną. W mniejszych ilościach występują też: grab pospolity, klon pospolity i klon jawor, jesion wyniosły, wiąz szypułkowy, topola osika oraz lipa drobnolistna.

Również świat roślinny poszycia jest bardzo bogaty, obejmuje łącznie 639 gatunków paprotników i roślin kwiatowych oraz 138 gatunków porostów, w tym 41 gatunków uznanych za ginące na terenie kraju. Na bogatym w różnorodne siedliska obszarze występuje bardzo bogata fauna zwierząt kręgowych i bezkręgowych. Opisano występowanie 16 gatunków pijawek, 65 gatunków mięczaków i wiele gatunków owadów, skorupiaków, pajęczaków i innych.

Z kręgowców najlepiej rozpoznano ptaki, ryby i ssaki łowne. Spośród 142 gatunków występujących ptaków, 105 gnieździ się na terenie parku, pozostałe obserwowano w różnym czasie. Z gatunków rzadkich, objętych ochroną gatunkową występują: bielik, jastrząb, rybołów, orlik krzykliwy, kania rdzawa i czarna, puchacz, żuraw, gągoł, zimorodek, dzięcioły i inne[10].

W południowej części gminy dominuje krajobraz rolniczy z gruntami ornymi, łąkami i pastwiskami. Jest on urozmaicony zadrzewieniami i zakrzewieniami występującymi przy drogach, rowach, kanałach i innych ciekach w formie alei, szpalerów, rzędów oraz różnej wielkości kęp. Tworzą je gatunki liściaste, właściwe dla siedlisk łęgowych, czyli wierzby, topole, wiązy, olszyny, jesiony, dęby i inne. Obszarom użytków rolnych towarzyszy osadnictwo związane z gospodarką rolną i leśną. Krajobraz wiejski tych miejscowości harmonizuje zarówno z elementami krajobrazu leśnego, jak i rolniczego[11].

W części wschodniej tego obszaru dominują duże areały gruntów ornych, jest niezbyt wiele elementów wzbogacających krajobraz, np. sieci hydrograficznej. Część zachodnia jest bardziej zróżnicowana, liczne cieki oraz ciągi i płaty zadrzewień tworzą mozaikę krajobrazową.

Rolę łączników pomiędzy dużymi jednostkami przyrodniczymi spełniają lokalne korytarze ekologiczne[12]:

  • „Dolina Kłodawki” – łączy wielki kompleks leśny Puszczy Gorzowskiej (Barlineckiej) z doliną Warty,
  • „Dolina Santocznej” – łączy Pradolinę Toruńsko-Eberswaldzką poprzez Puszczę Gorzowską z północnym korytarzem zewnętrznym „Dolina Płoni”,
  • „Dolina Pełczy” – łączy wschodnią częścią Puszczy Gorzowskiej z doliną Noteci.

Gleby na terenie gminy w większości należą do niskich klas bonitacyjnych. Przeważają klasy V i VI, które zajmują 79,6% wszystkich gleb. W południowej części gminy miejscami występują wyższe klasy (III i IV). Powierzchniową warstwę gleb tworzą utwory plejstoceńskie, powstałe podczas zlodowacenia północnopolskiego (bałtyckiego): gliny, piaski i żwiry oraz utwory pyłowe pochodzenia wodnego. Niewielkie powierzchnie zajmują piaski rzeczne w dolinach rzek oraz osady organiczne. Możemy wyróżnić między innymi gleby:

  • brunatne – wytworzone na siedliskach o odczynie zbliżonym do obojętnego (6–7 pH) w podłożu zróżnicowanych gatunkowo lasów liściastych. Skałą macierzystą są w przewadze gliny zwałowe, rzadziej piaski naglinowe i naiłowe. Na terenie gminy występują głównie w postaci odosobnionych wysepek pośród gleb typu bielicowego.
  • hydrogeniczne, wytworzone dzięki sumującym się oddziaływaniom nadmiernego uwilgotnienia i udziału roślinności bagiennej. Są to głównie gleby wytworzone z torfów i gytii. Występują na terasach dennych wielu strumieni, w rozlicznych kotlinkach, basenach pojeziernych i obniżeniach terenu rozsianych na całym obszarze.
  • bielicowe i rdzawe są typem dominującym na terenie gminy. Zostały wytworzone na piaskach luźnych, różnej genezy, przy współudziale środowiska kwaśnego, pod drzewostanami iglastymi[6].

W gminie występują liczne jeziora o dużych walorach krajobrazowych i znaczącej wartości przyrodniczej. W większości są to jeziora rynnowe, genetycznie związane z wodami roztopowymi lądolodu bałtyckiego. Charakteryzują się podłużnym i wąskim, kształtem o na ogół nieregularnym przebiegu. Ich brzegi są z reguły wysokie i strome, dna są silnie zróżnicowane, występują w nich przegłębienia i płycizny. Część jezior układa się w ciągi, tworzące malownicze łańcuchy. Do największych jezior należą: Lubie (75,8 ha), Chłop (58,7 ha), Przyłęg (43,2 ha), Grabino (36,4 ha), Ostrowite 26,0 ha), Kłodawskie (26,3 ha), Mrowinko (25,1 ha), Nierzym (18,8 ha), Wojcieszyckie (10,49 ha).

Przez teren gminy przepływają rzeczki i strugi: Kłodawka (27,2 km), Santoczna (25,3 km), Marwica (23,8 km), Grabinka (12,9 km), Srebrna (12,0 km), Przyłęg (8,4 km) i Pełcz[12].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chroniona[13]
Ogółem W tym Pomniki przyrody
rezerwaty przyrody obszary chronionego krajobrazu użytki ekologiczne
w hektarach
19 147,4 114,4 10 516,0 9,9 8

Na obszarze gminy znajdują się następujące rezerwaty przyrody[14]:

  • Dębina – 12,18 ha, chroni grąd środkowoeuropejski[15],
  • Przyłężek – 35,08 ha, chroni fragment rzeki Przyłężek, w której występują ryby łososiowate, nadbrzeżnych skarp i otaczających rzekę drzewostanów[16],
  • Wilanów – 67,16 ha, chroni fragment lasu mieszanego pochodzenia naturalnego z udziałem buka na krańcowym stanowisku gromadnego zasięgu, z charakterystycznym, bogatym runem[17].

Północna i wschodnia część gminy została włączona do obszarów Natura 2000:

  • Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków „Puszcza Barlinecka” (PLB080001), obejmujący 44,4% powierzchni gminy,
  • Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Ostoja Barlinecka” (PLH080071), obejmujący 43,7% powierzchni gminy.
Pomniki przyrody na terenie Gminy Kłodawa[6]
Obiekt Położenie Obwód cm Wysokość

/ Wiek

Uwagi
dąb szypułkowy Quercus robur Łośno, dz. nr 483l 420 26 / 385
grupa 5 buków zwyczajnych Fagus silvatica Santocko, dz. 729 380–430 23–26 /?
Skupienie 2 dębów szypułkowych Quercus robur Kłodawa, dz. nr 1085 340, 355 16 / 400
dąb szypułkowy Quercus robur Wojcieszyce, dz. nr 197 423 28 / 230
kasztanowiec biały Aesculus hippocastanum Różanki, dz. nr 300/2 405 23/–
dąb szypułkowy Quercus robur Różanki, dz. nr 142 (droga gminna)
głaz narzutowy Nadl. Kłodawa, oddz. 236t 365 Napis na głazie „Wanschen – 1932”
głaz narzutowy Nadl. Kłodawa, oddz. 236p2 250 Pomnik leśnika zamordowanego w 1923 r.

Układ osadniczy[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości z lotu ptaka
Chwalęcice
Kłodawa
Lipy
Łośno
Mironice
Różanki
Różanki Szklarnia
Rybakowo
Santocko
Santoczno
Wojcieszyce
Zdroisko

Na sieć osadniczą gminy Kłodawa składa się 19 miejscowości, z których 10 jest wsiami sołeckimi, a pozostałe 9 osadami leśnymi. Część wsi Różanki, która jest wyodrębnionym przestrzennie osiedlem zwanym Różanki Szklarnia, nie stanowi miejscowości, a mimo to uzyskała status sołectwa.

Miejscowości uwzględnione w systemie TERYT (w nawiasie identyfikator SIMC)[18]:

Wsie: Chwalęcice (0181800), Kłodawa (0181817), Łośno (0181852), Mironice (0181875), Różanki (0181881), Rybakowo (0181912), Santocko (0181935), Santoczno (0181958), Wojcieszyce (0181964), Zdroisko (0181987)

Osady leśne: Lipy (0181869), Mironice (0181823), Rębowo (0181941), Różanki (0181898), Rybakowo (0181929), Smolarki (0181830), Wojcieszyce (0181970), Zamoksze (0181846), Zdroisko (0181906)

Miejscowości nie wyodrębnione w systemie TERYT:

  • Dzicz – dwuzagrodowa osada leśna, siedziba leśnictwa w pobliżu Wojcieszyc,
  • Lubociesz – osada leśna oraz ośrodek wypoczynkowy nad jeziorem Lubie. Administracyjnie zaliczona do osady leśnej Lipy[19],
  • Mszaniec – osada leśna zamieszkała przez 23 osoby, zaliczone do wsi Kłodawa, choć znajduje się ok. 5 km od jej najbliższych zabudowań,
  • Przyłęsko – dawna leśniczówka, obecnie ośrodek wypoczynkowy 3 km na północny wschód od Rybakowa,
  • Różanki Szklarnia (lub Szklarnia) – osiedle przyzakładowe, zamieszkałe przez ok. 250 osób, oddalone o ok. 2,5 km od najbliższych zabudowań wsi Różanki, jednak formalnie do niej zaliczone
  • Zielęcin – jednozagrodowa osada leśna, dawna leśniczówka przy drodze powiatowej nr 1405F na północ od Rybakowa[20].

Miejscowości zanikłe: Marzęcin

Osadnictwo koncentruje się głównie w południowej części gminy, wykształcając układ pasmowy, łączący miasto Gorzów Wielkopolski z najbliższymi jednostkami gminnymi na kierunkach ciągów komunikacyjnych dróg: krajowej nr 22 – Gorzów Wielkopolski – Strzelce Krajeńskie, wojewódzkiej nr 151 Gorzów Wielkopolski – Barlinek, a także dróg powiatowych 11332 – Gorzów – Chwalęcice – Kłodawa, 11314 Kłodawa – Wojcieszyce. W północnej części gminy osadnictwo charakteryzuje się znacznym rozproszeniem i obfituje w enklawy śródleśne. Tworzą je miejscowości Łośno, Lipy, Zdroisko, Rybakowo, Santoczno, Mszaniec, Rębowo, Smolarki i Zamoksze. Miejscowości te charakteryzują się gorszym wyposażeniem w elementy infrastruktury technicznej i słabą dostępnością komunikacyjną.

Szkielet sieci osadniczej tworzą przede wszystkim wsie średnie. Najbardziej ludnymi miejscowościami gminy są: Kłodawa (34,9% mieszkańców gminy) Różanki (16,6%), Chwalęcice (12,9%), Wojcieszyce (11,0%) i Santocko (9,3%). Pozostałe odznaczają się znacznie mniejszą liczbą ludności. Na terenach gminy dominuje mieszkalnictwo o niskiej intensywności. Zabudowa wielorodzinna występuje w miejscowościach: Wojcieszyce, Różanki, Łośno i Kłodawa.

Podobnie jak i w całym regionie, od początku lat 90 XX w. miało miejsce szereg niekorzystnych dla stanu ładu przestrzennego zjawisk: dekoncentracja zabudowy, wprowadzanie nowych jej zespołów bez starannego powiązania z otoczeniem, budowa obiektów o agresywnym w stosunku do otoczenia wyrazie architektonicznym, degradacja niektórych obiektów i zespołów zabytkowych. Skala tych negatywnych zjawisk nie narusza jednak w drastyczny sposób historycznie ukształtowanego układu sieci osadniczej gminy.

Bliskie sąsiedztwo Gorzowa Wielkopolskiego, wysoka jakość środowiska przyrodniczego, dogodne położenie komunikacyjne oraz intensywnie rozwijająca się infrastruktura techniczna, wywołały presję osadniczą i zasadnicze zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym gminy. Kilka wsi z dawnych typowo rolniczych przekształciło się w suburbia – miejscowości o charakterze podmiejskim z dominującą funkcją mieszkaniową. Są to zwłaszcza Kłodawa, Chwalęcice, a po części również Santocko[6]. Wiąże się to ze znacznym przyrostem liczby mieszkańców wymienionych wsi, podczas gdy w pozostałych jest ona stabilna lub nawet nieco maleje. Zjawiska te ilustruje poniższy diagram oraz dane liczbowe zawarte w tabeli (dane za lata 2001–2019 wg stanu na 31 grudnia)[21].

Zmiany liczby mieszkańców miejscowości oraz (lub) sołectw w XXI wieku
Miejscowość 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
M M M M M M M S S S S S S S M M M M M
Chwalęcice 569 604 640 701 752 826 842 892 911 916 954 990 1 003 1 023 1 065 1 085 1 091 1 123 1 148
Kłodawa 1 102 1 152 1 202 1 315 1 452 1 587 1 600 1 999 2 152 2 252 2 403 2 514 2 601 2 716 2 827 2 844 2 966 3 014 3 049
Mszaniec 22 23 25 24 23 23 23 23 23 23
Zamoksze 51 48 50 48 46 47 47 39 39 39 37 37
Łośno 373 364 369 376 384 377 376 429 447 456 461 456 459 466 437 445 441 448 442
Lipy 38 38 39 41 43 45 45 49 49 46 42 43
Mironice 68 69 70 73 71 74 74 119 118 111 113 112 112 121 79 83 84 79 81
Różanki 1 106 1 127 1 139 1 159 1 196 1 213 1 210 1 024 1 043 1 062 1 086 1 099 1 109 1 109 1 383 1 414 1 407 1 398 1 457
Różanki Szklarnia 215 203 207 204 200 197 198
Rybakowo 205 207 211 224 239 231 236 234 236 238 244 250 255 267 289 288 283 288 302
Santocko 462 476 467 468 477 486 497 559 590 621 657 686 708 729 778 794 803 832 827
Santoczno 187 192 198 211 213 235 235 229 212 217 224 233 233 231 231 222 222 233 233
Wojcieszyce 933 942 928 945 937 921 920 926 944 953 938 946 945 957 975 968 958 932 920
Zdroisko 89 91 96 116 114 118 120 127 133 136 138 138 138 131 162 159 158 162 156
Legenda Wieś sołecka Miejscowość niekoniecznie pokrywająca się z sołectwem M dane dla miejscowości S dane dla sołectw
Liczba mieszkańców sołectw zameldowanych na pobyt stały lub czasowy[1]
Rok / sołectwo 2016 2017 2018 2019
Pobyt stały Pobyt czasowy Razem Pobyt stały Pobyt czasowy Razem Pobyt stały Pobyt czasowy Razem Pobyt stały Pobyt czasowy Razem
Chwalęcice 1 061 24 1 085 1 070 21 1 091 1 099 24 1 123 1 129 20 1 149
Kłodawa 2 811 56 2 861 2 912 54 31,5 2 945 69 3 014 2 989 60 3 049
Mironice 113 9 122 110 13 123 112 4 116 113 5 118
Łośno 488 8 496 480 7 487 481 9 490 478 7 485
Różanki 1 117 8 1 125 1 125 11 1 136 1 129 6 1 135 1 142 5 1 147
Różanki Szklarnia 199 89 288 191 80 271 188 75 263 191 119 310
Rybakowo 269 19 288 270 13 283 278 10 298 282 20 302
Santocko 765 32 797 779 28 807 808 24 832 815 16 831
Santoczno 213 9 222 213 9 222 220 13 232 223 11 234
Wojcieszyce 952 16 968 944 14 958 924 8 932 910 10 920
Zdroisko 146 13 159 147 11 158 148 14 162 144 12 156

Do pozytywnych cech krajobrazu osadniczego należy zaliczyć brak zagospodarowania przemysłowego oraz dużych obiektów infrastrukturalnych, relatywnie dobry stan techniczny zabudowy, a także mały udział zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.

Planowanie przestrzenne[edytuj | edytuj kod]

Kompleksowe ujęcie wizji zagospodarowania obszaru gminy zawiera studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjęte 13 lipca 2010 r.[22] i częściowo zmienione 12 czerwca 2013 r.[23] w wyniku odrzucenia przez mieszkańców w drodze referendum koncepcji lokalizacji lotniska na terenie gminy[24]. Konkretyzacja ustaleń zawartych w studium następuje w drodze sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W razie ich braku wydawane są jednostkowe decyzje administracyjne o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Niejednokrotnie odmowa wydania decyzji szkodliwej z punktu widzenia planistycznego nie jest możliwa, dlatego gmina dąży do sporządzania planów dla całych miejscowości lub możliwie dużych ich części.

Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy[25]
Rok
2010 2015 2016 2017 2018 2019
Obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego
– plany zagospodarowania przestrzennego ogółem (szt.) 41 47 48 48 50 52
– powierzchnia gminy objęta obowiązującymi planami (ha) 335 4 500 4 571 4 571 7 768 8 483
– udział powierzchni objętej obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego w powierzchni ogółem (%) 1,4 19,2 19,5 19,5 33,1 36,9
– łączna powierzchnia gruntów rolnych, dla których zmieniono w planach przeznaczenie na cele nierolnicze (ha) 113 130 140 140 140 142
– łączna powierzchnia gruntów leśnych, dla których zmieniono w planach przeznaczenie na cele nieleśne (ha) 6 7 7 7 8 10
Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w trakcie sporządzania
– projekty planów ogółem (szt.) 7 5 3 4 3 2
– powierzchnia gminy objęta planami w trakcie sporządzania (ha) 11 814 8 158 8 087 8 137 4 940 4 218
Wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
– decyzje o warunkach zabudowy ogółem (szt.) 152 95 119 141 100 122
w tym decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 28 20 12 13 15 27
decyzje dotyczące zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej 78 44 64 93 73 88
decyzje dotyczące zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej 0 1 0 0 0 0
decyzje dotyczące zabudowy usługowej 4 16 5 5 6 30
decyzje dotyczące innej zabudowy 42 14 38 30 21 4

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jak i miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uwzględniają[12]:

  • tereny mieszkaniowe pod zabudowę jednorodzinną obejmujące zarówno tradycyjne rejony osadnicze w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej od lat zabudowy, jak również bardzo duże i całkowicie nowe obszary dotychczas pozbawione zabudowy. Zostały wyznaczone we wszystkich miejscowościach gminy i w każdym przypadku obejmują powierzchnie nieadekwatnie duże w stosunku do aktualnie występujących potrzeb. Na południe od miejscowości Różanki przewidziano rozległy obszar pod zabudowę wielorodzinną.
  • tereny usługowe skoncentrowane głównie w pasie drogi krajowej nr 22 pomiędzy Gorzowem Wielkopolskim i Różankami. Mniejsze obszary wskazano również na południe od Wojcieszyc (teren dawnej farmy) oraz na północ od Santocka przy planowanej północnej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego Tereny zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług nieuciążliwych zostały wskazane w północnej części Kłodawy, a w mniejszym stopniu również w Santocku, Chwalęcicach, Różankach, na tzw. Osiedlu Południowym w Wojcieszycach, w Łośnie i Rybakowie.
  • tereny przemysłowe wyznaczone na południe od wsi Wojcieszyce. Nieduże obszary przeznaczone na działalność produkcyjną, a także bazy i składy zostały zlokalizowane na północy i południu Kłodawy w bezpośrednim sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr 151 i na południe od wsi Różanki.
  • tereny usług sportu, rekreacji i turystyki wyznaczone w wyniku zmiany Studium w 2013 r. pomiędzy Wojcieszycami i Różankami. Jak stwierdza się w Strategii zrównoważonego rozwoju Gminy Kłodawa, było to podyktowane raczej koniecznością znalezienia nowego przeznaczenia, aniżeli rzeczywistą potrzebą. (...) Można z bardzo dużym prawdopodobieństwem założyć, że obszar ten będzie zawsze pełnił funkcje rolnicze.
  • tereny produkcji rolnej zachowane w rejonie Różanek, Wojcieszyc oraz pomiędzy Santockiem i Chwalęcicami.
  • tereny dla komunikacji zarezerwowane dla tzw. północnej obwodnicy Gorzowa, czyli łącznika pomiędzy drogą ekspresową S3 i drogą krajową nr 22 przebiegającego w przybliżeniu na granicy obszarów rolno-osadniczych oraz leśnych, a także obejście od strony wschodniej miejscowości Kłodawa w ciągu drogi wojewódzkiej nr 151.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W końcu grudnia 2019 r. ludność gminy Kłodawa liczyła 8701 osób i wzrosła o 124 osoby w stosunku do 2018 r. Z tego 8416 osoby zameldowane były na pobyt stały, natomiast 285 osób na pobyt czasowy. Kobiety stanowiły 50,23% populacji; na 100 mężczyzn przypadało 101 kobiet[1].

W latach 1988–2019 liczba mieszkańców wzrosła o 84%. Systematycznie rośnie również wskaźnik obciążenia demograficznego[26], który w roku 2017 wyniósł 41,7%.

Ludność gminy Kłodawa w latach 1995–2019[25]
1995 2000 2005 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Ogółem 4 892 5 303 6 210 7 458 7 651 7 879 8046 8 201 8298 8 407 8 506 8 609 8 677
z tego mężczyźni 2 466 2 657 3 111 3 715 3 808 3 907 4 005 4 066 4 110 4 166 4 201 4 241 4 262
kobiety 2 426 2 646 3 099 3 743 3 843 3 972 4 041 4 135 4 188 4 241 4 305 4 368 4 415
Dane o ludności gminy według wieku i płci (2019)[25]
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
osób % osób % osób %
Populacja 8 677 100 4 415 50,1 4 262 49,9
w wieku przedprodukcyjnym (do 14 lat) 1 432 16,5 737 8,5 695 8,0
w wieku produkcyjnym (15–59 lat kobiety, 15–64 lata mężczyźni) 5 844 67,3 2 768 31,9 3 076 35,4
w wieku poprodukcyjnym 1 401 16,1 910 10,5 491 5,6

Gmina systematycznie wykazuje dodatni przyrost naturalny. W roku 2000 r. wyniósł on 5,4‰, w 2005 – 3,2‰, w 2010 – 2,7‰, w 2015 – 1,1‰, a w 2017 roku 2,8‰. Również saldo migracji jest zdecydowanie dodatnie[25]. Zwłaszcza to drugie zjawisko determinuje szybki przyrost liczby mieszkańców gminy, której południowa część w coraz większej mierze przekształca się w „sypialnię Gorzowa”. Mieści się to w ogólnokrajowej tendencji suburbanizacyjnej, polegającej na masowym migrowaniu mieszkańców miast do okolicznych wsi i związanej ze zmianami stylu życia, wzrostem majętności oraz dostępności do kredytów.

30,7% mieszkańców jest stanu wolnego, 55,1% żyje w małżeństwie, 5,9% jest po rozwodzie, a 8,1% to wdowy/wdowcy[27].

W roku 2019 67,3% mieszkańców było w wieku produkcyjnym, 16,5% w wieku przedprodukcyjnym, a 16,1% w wieku poprodukcyjnym. Średni wiek mieszkańców wynosił 39,1 lat (39,6 lat kobiety, 38,5 lat mężczyźni)..[28]

Piramida wieku Gmina Klodawa 2019.png

Zasoby mieszkaniowe[edytuj | edytuj kod]

Widoki wsi
Zabudowa centrum Różanek
Zabudowa centrum wsi Kłodawa
Kłodawa, ul. Gorzowska
Zabudowa szeregowa na nowym osiedlu w Kłodawie
Bloki mieszkalne w Wojcieszycach
Przedwojenne domy przy ul. Wspólnej w Wojcieszycach
Bloki z wielkiej płyty i średniowieczny kościół w Wojcieszycach
Dom o konstrukcji szachulcowej w Mironicach
Łośno
Przystanek PKS w Lubocieszy (Lipach)

Na terenie Gminy dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Budynki wielorodzinne znajdują się w Wojcieszycach (7 bloków czteropiętrowych i 3 dwupiętrowe), Różankach Szklarni, a także Różankach, Łośnie i Kłodawie.

Gmina jest właścicielem 23 mieszkań komunalnych o łącznej powierzchni 1066 m² oraz 7 mieszkań socjalnych o powierzchni 312 m², jednak nie pokrywa to zapotrzebowania.

Stara zabudowa tworzy zazwyczaj uporządkowane układy i cechuje się podobnymi gabarytami. Natomiast nowa zabudowa jednorodzinna wykazuje bardzo duże zróżnicowanie gabarytów, pokrycia i nachylenia dachów, kolorystyki elewacji, a także zastosowanych materiałów.

Zasoby mieszkaniowe (stan w dniu 31 XII)[29]
Rok Budynki

mieszkalne

Mieszkania Izby Powierzchnia

użytkowa

mieszkań w m²

Przeciętna
liczba izb

w mieszkaniu

liczba osób na powierzchnia

użytkowa w m²

1 mieszkanie 1 izbę 1 mieszkania na 1 osobę
1996 1 243 5 096 92 240 4,13 3,99 0,97 74,7 18,7
2006 2 083 9 702 202 516 4,65 3,08 0,66 97,2 31,5
2016 2 319 2 707 13 372 296 301 4,94 3,11 0,63 109,5 35,2
2018 2 416 2 805 13 928 308 666 4,97 3,07 0,62 110,0 35,9
2019 2 468 2 855 14 193 315 104 4,97 3,04 0,61 110,4 36,3

Mieszkania oddawane do użytku w latach 1995–2019[28]

Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania, zarówno ogółem, jaki i przypadająca na 1 mieszkańca stale rośnie i jest znacząco wyższa, niż średnio w kraju czy w powiecie gorzowskim. Wynika to głównie z rodzaju zabudowy w ostatnich 25 latach, w której przeważają domy jednorodzinne o znaczącej powierzchni.

Przeciętna powierzchnia 1 mieszkania oddawanego do użytku w latach 1995–2019[28]

Systematycznie poprawia się również standard mieszkań, co jest wynikiem zarówno nowego budownictwa, jak i modernizacji starszych domów. Od szeregu lat gmina realizuje program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest, ponosząc koszta demontażu oraz utylizacji pokryć dachowych wykonanych z eternitu[30].

Wyposażenie mieszkań w instalacje techniczno-sanitarne[25]
Rok Liczba mieszkań

ogółem

Mieszkania wyposażone w:
wodociąg łazienkę centralne

ogrzewanie

gaz sieciowy
ilość % ilość % ilość % ilość %
2006 2 083 2 000 96,0 1 806 86,7 1 350 64,8 149 7,1
2016 2 707 2 668 98,6 2 544 94,0 2 103 77,7 963 26,1
2018 2 805 2 766 98,6 2 642 94,2 2 201 78,5 1 058 37,7
2019 2 855 2 816 98,6 2 692 94,3 2 251 78,8 1 124 39,3

Infrastruktura techniczna i transportowa[edytuj | edytuj kod]

Wodociągi i kanalizacja[edytuj | edytuj kod]

W południowej, przyległej do miasta Gorzowa Wlkp. części gminy, to jest w miejscowościach Kłodawa, Chwalęcice, Santocko, Mironice, Różanki, Różanki Szklarnia i Wojcieszyce, usługi polegające na dostarczaniu wody pitnej oraz odbiorze ścieków świadczy kompleksowo Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Gorzowie Wlkp. Pobiera ono wodę z ujęć w Gorzowie Wlkp. i Kłodawie, a nieczystości odprowadza kolektorami grawitacyjnymi i tłocznymi do zbiorczej oczyszczalni ścieków w miejscowości Łupowo (gmina Bogdaniec). Gmina przekazała PWiK urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne z tego terenu w zamian za akcje o wartości ok. 20 mln zł[31].

W północnej części, tj. miejscowościach Santoczno, Rybakowo, Zdroisko, Łośno (wraz z Lipami) właścicielem sieci wodociągowej jest gmina. Zarządza nią Zakład Komunalny Gminy Kłodawa w Różankach, korzystający z własnych studni głębinowych w Zdroisku i Łośnie. Na tym terenie nie ma zbiorczej sieci kanalizacyjnej. Ścieki gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych, a następnie odwożone do punktu zlewnego w Różankach, skąd tłoczone są za pośrednictwem miejskiej sieci kanalizacyjnej do oczyszczalni. Na tych terenach gmina wspiera budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, pozyskując na ten cel środki unijne.

Sieć wodociągowa i kanalizacyjna (stan na 31.XII)[29][25]
Rok Sieć wodociągowa Sieć kanalizacyjna Oczyszczalnie przydomowe Zbiorniki bezodpływowe
długość sieci w km przyłącza do budynków korzystający w % ogółu ludności długość sieci w km przyłącza do budynków korzystający w % ogółu ludności szt. szt.
2016 119,9 2 659 99,0 83,0 1 569 63,6 99 684
2017 121,5 2450 92,31 86,8 1785 66,9 99 684
2018 137,4 2 530 98,9 92,0 1 852 67,8 130 660

Energia[edytuj | edytuj kod]

Zaopatrzenie w energię elektryczną zapewnia ENEA S.A Wydział Usług Dystrybucji Gorzów Wlkp. Obszar gminy zasilany jest ze stacji elektroenergetycznych 110/15 kV zlokalizowanych w Gorzowie Wlkp: „Jedwabie”, „Słowiańska”, „Górczyn” oraz w Łupowie i Strzelcach Krajeńskich.

Sieć gazowa średniego ciśnienia została w większości wybudowana po roku 2002 przez EWE energia sp. z o.o., która dostarcza do odbiorców we wsiach Santocko, Kłodawa, Chwalęcice, Wojcieszyce i Różanki gaz ziemny wysokometanowy E (GZ-50), pobierany ze stacji 760240 w Kłodawie należącej do Wielkopolskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o.[32] Do osiedla Różanki Szklarnia gaz dostarczany jest przez PGNiG. Ponadto znaczna część mieszkańców korzysta z gazu butlowego propan-butan.

Sieć gazowa (stan na 31.XII)[25]
Rok Długość czynnej sieci km Przyłącza do budynków Odbiorcy gazu Zużycie gazu Mieszkania ogrzewane gazem
ogółem rozdzielcza ogółem mieszkalnych
2016 127,8 71,1 1 119 1 070 1 084 15 858,4 MWh 237
2018 127,2 72,6 1 220 1 159 1 179 17 643,8 MWh 365
2019 130,0 73,3 1 286 1 223 1 245 17 851,7 MWh 442

Łączność[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy (w miejscowościach Kłodawa, Różanki i Wojcieszyce) znajdują się 3 centrale telefoniczne firmy Orange Polska S.A. połączone liniami światłowodowymi z centralą nadrzędną w Gorzowie Wlkp. oraz stacje bazowe telefonii komórkowej, zlokalizowane w Kłodawie (2), Łośnie i Nierzymiu.

W 2014 r. w ramach programu wojewódzkiego w części gminy została zbudowana szkieletowa sieć internetowa o dużej przepustowości. Obecnie trwają prace przygotowawcze w celu rozprowadzenia jej do odbiorców w poszczególnych miejscowościach[33].

Transport publiczny[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości wchodzące w skład gminy Kłodawa są obsługiwane głównie przez przedsiębiorstwo PKS Gorzów Wlkp. Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. poprzez następujące linie[34]:

  • 1A: Gorzów Wlkp. – Wojcieszyce – Różanki – Różanki Szklarnia – Gorzów Wlkp.
  • 1B: trasa Gorzów Wlkp. – Wojcieszyce – Różanki – Różanki Szklarnia – Gorzów Wlkp.
  • 2A: Gorzów Wlkp. – Kłodawa – Mironice – Santocko
  • 2B: Gorzów Wlkp. – Chwalęcice – Kłodawa – Mironice – Santocko – Mironice – Kłodawa – Gorzów Wlkp.
  • 3A: Gorzów Wlkp – Kłodawa – Łośno – Lipy – Rybakowo – Santoczno – Zdroisko – Różanki- Różanki Szklarnia – Gorzów Wlkp.
  • 3B: Gorzów Wlkp – Różanki Szklarnia – Różanki – Zdroisko – Santoczno – Rybakowo – Lipy – Łośno – Kłodawa – Gorzów Wlkp.
  • 3C: Gorzów Wlkp. – Kłodawa – Łośno – Lipy – Rybakowo – Santoczno – Zdroisko – Różanki – Wojcieszyce – Kłodawa – Gorzów Wlkp.
  • 3D: Gorzów Wlkp. – Kłodawa – Wojcieszyce – Różanki – Zdroisko – Santoczno – Rybakowo – Lipy – Łośno – Kłodawa – Gorzów Wlkp.

Ponadto Miejski Zakład Komunikacji w Gorzowie Wlkp. obsługuje linię:

  • 111 : Gorzów Wlkp. – Chwalęcice

Gospodarowanie odpadami[edytuj | edytuj kod]

Zadania związane z wywozem odpadów wykonuje w imieniu gminy Związek Celowy Gmin MG-6.[35]

Odpady zebrane w ciągu roku[25]
2017 2018 2019
Ogółem (ton) 3 104,88 3 346,43 3 519,69
w tym zebrane selektywnie (ton) 1 054,76 1 009,91 1 108,06
Odpady zebrane selektywnie w relacji do ogółu odpadów (%) 34,0 30,3 31,5
Odpady zebrane selektywnie w ciągu roku (w tonach[25]
2017 2018 2019
Ogółem 1 054,76 1 009,91 1 108,06
w

tym

papier i tektura 16,72 24,62 71,88
szkło 98,23 103,44 115,61
tworzywa sztuczne 1,19 78,21 157,21
urządzenia elektryczne i elektroniczne 5,58 0,00 0,00
wielkogabarytowe 131,14 117,90 152,36
biodegradowalne 585,85 559,64 611,00

Referat Gospodarczy Gminy Kłodawa[edytuj | edytuj kod]

Od początku roku 2012 do końca 2019 r. działał Zakład Gospodarczy jako jednostka organizacyjna Gminy Kłodawa. Z dniem 1 stycznia 2020 r. został on przekształcony w Referat Gospodarczy i włączony w struktury organizacyjne Urzędu Gminy Kłodawa. Aktualnie zatrudnia 15 pracowników. Prowadzi działalność w zakresie:

  • zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców wsi Łośno, Rybakowo, Santoczno i Zdroisko. W roku 2016 było w nich łącznie 525 odbiorców, w roku 2017 – 542,
  • zbiorowego odprowadzania ścieków w części miejscowości Łośno,
  • wywozu własnym samochodem asenizacyjnym nieczystości płynnych. W roku 2017 zostało odebranych i przekazanych do punktu zlewnego 8 400m³, co miesiąc obsługiwano ok. 77 punktów odbioru,
  • budowy przydomowych oczyszczani ścieków (15 szt. w roku 2017),
  • administracji cmentarzy komunalnych w miejscowościach Kłodawa, Różanki, Łośno i Santoczno,
  • utrzymania terenów zielonych,
  • zimowego utrzymania dróg.[36]

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy brakuje dróg wodnych oraz sieci kolejowej (połączenia zapewnia stacja Gorzów Wlkp.).

Drogi krajowe i wojewódzkie w gminie Kłodawa[37][38]
Droga Trasa Długość w gminie
S3E65 ŚwinoujścieGoleniówSzczecinKlucz) – ParnicaGorzów WielkopolskiZielona GóraA4 (Legnica) – BolkówLubawkaCzechy 6 km
22 NiemcyKostrzyn nad OdrąGorzów WielkopolskiCzłopaWałczCzłuchówStarogard GdańskiMalborkElblągGrzechotkiRosja 11 km
151 Gorzów WielkopolskiBarlinekReczWęgorzynoŁobezŚwidwin 11 km
Drogi powiatowe

posiadają na terenie gminy łączną długość 44,50 km. Ich stan techniczny w dużej części jest zły, dlatego gmina Kłodawa niejednokrotnie z własnych środków udziela Powiatowi Gorzowskiemu dotacji na prace remontowe i modernizacyjne[39].

  • 1404F: Wojcieszyce – Różanki – Janczewo,
  • 1405F: od skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 151 przez Łośno i Zdroisko do Czechowa,
  • 1406F: Kłodawa – Wojcieszyce – Wawrów – Czechów,
  • 1407F: Santoczno – Wielisławice – Bronowice,
  • 1408F: droga przez wieś Rybakowo (ul. Lipowa),
  • 1409F: Gorzów Wlkp – Chwalęcice – Kłodawa,
  • 1410F: Witnica – Lubno – Marwice – Santocko – Kłodawa
  • 1411F: Łośno – Różanki
  • 1412F: od drogi krajowej nr 22 do drogi pow. 1405F
Drogi gminne i wewnętrzne
  • drogi gminne publiczne posiadają długość 37,84 km,
  • drogi wewnętrzne posiadają długość 86,49 km[21].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Główną funkcją gminy przez wiele lat była gospodarka leśno-drzewna i rolnictwo uzupełniane funkcjami pozarolniczymi, głównie w zakresie usług. Współcześnie w strukturze gospodarki gminnej wzrasta rola funkcji mieszkaniowej oraz turystyki i rekreacji, przy zmniejszającej się roli produkcji rolniczej i usług związanych z tym sektorem.

Podmioty gospodarki narodowej w rejestrze REGON według wybranych sekcji[40][25]
Ogółem W tym
rolnictwo, leśnictwo,

łowiectwo i rybactwo

przetwórstwo przemysłowe budownictwo handel; naprawa

pojazdów samochodowych

transport

i gospodarka magazynowa

zakwaterowanie

i gastronomia

informacja

i komunikacja

działalność finansowa

i ubezpieczeniowa

obsługa rynku

nieruchomości

działalność

profesjonalna, naukowa i techniczna

2016 1 188 49 97 145 257 86 32 17 39 18 77
2017 1 262 56 110 163 297 149 26 24 40 18 149
2018 1 319 55 110 167 303 167 26 26 42 22 167
2019 1 357 55 113 177 296 172 29 28 41 22 172

W ciągu ostatnich kilkunastu lat bardzo dynamicznie zwiększa się liczba podmiotów gospodarczych, jednak ten przyrost dotyczy głównie bardzo małych przedsiębiorstw. W roku 2017 ich udział wynosił 97,8%.

Podmioty nowo zarejestrowane (Z) i wyrejestrowane (W) w ciągu roku[25]
2010 2015 2016 2017 2018 2019
Z W Z W Z W Z W Z W Z W
Ogółem 129 61 129 88 91 100 130 82 132 89 122 96
w tym rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 3 2 4 1 6 2 8 2 3 5 4 4
przemysł i budownictwo 31 17 19 15 28 22 40 17 23 25 30 22
pozostała działalność 95 42 97 72 66 76 82 69 106 59 88 70
Podmioty gospodarcze według klas wielkości[25]
Rok Ogółem Liczba zatrudnionych 0 – 9 Liczba zatrudnionych 10 – 49 Liczba zatrudnionych 50 – 249
2005 549 528 16 5
2010 919 889 23 7
2015 1 188 1 162 20 5
2017 1 262 1 235 22 5
2018 1 319 1 289 24 6
2019 1 357 1 327 24 6

Zdecydowana większość podmiotów gospodarczych należy do sektora prywatnego. 85,4% z nich to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.

Podmioty gospodarki narodowej według wybranych form prawnych[25]
Rok Ogółem w tym
spółki handlowe spółki cywilne Państwowe i samorządowe

jednostki prawa budżetowego

fundacje, stowarzyszenia

i organizacje społeczne

osoby fizyczne prowadzące

działalność gospodarczą

razem w tym z udziałem kapitału zagranicznego
1995 319 10 6 9 3 262
2000 446 20 12 10 9 351
2005 549 30 12 11 8 448
2010 919 40 14 10 18 784
2015 1 187 58 13 9 10 40 1 006
2017 1 262 70 12 47 7 39 1 078
2018 1 319 64 3 51 7 37 1 134
2019 1 357 66 3 51 6 39 1 169

80,2% gruntów na terenie gminy jest własnością Skarbu Państwa. Składa się na to głównie 69,1% gruntów leśnych oraz 8,8% użytków rolnych i 1,6% gruntów pod wodami. Drogi zajmują łącznie 1,6% powierzchni gminy.

Struktura własności użytków gruntowych w gminie Kłodawa w hektarach (30.06.2018)[41]
Wyszczególnienie Ogółem Grunty rolne Grunty

leśne

Grunty zabudowane i zurbanizowane Grunty pod wodami Użytki

ekolo-

giczne

Tereny

różne

razem w tym razem w tym razem w tym
orne sady łąki Past-

wiska

miesz-

kan.

prze-

mysł.

rekr.

wyp.

drogi płyną

cymi

stoją

cymi

Ogółem 23 447 5 947 3 667 32 1 027 217 16 282 593 140 6 18 381 583 527 56 17 25
w tym
Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa (SP) 18 801 2 072 1 261 2 239 99 16 197 141 1 5 129 351 299 52 17 23
Grunty SP przekazane w użytkowanie wieczyste 238 237 195 27 1 1
Grunty spółek SP i innych państwowych osób prawnych 111 3 5 103 103
Grunty gmin i związków międzygminnych 365 177 75 63 20 15 171 1 12 144 2 2
Grunty osób fizycznych 3 554 3 318 2 012 30 699 98 65 167 136 3 1 3 2 2 2
Grunty spółdzielni 11 11
Grunty kościołów i związków wyznaniowych 91 90 89 1
Grunty powiatów 84 1 1 83 83
Grunty Województw 24 1 1 23 22
Grunty spółek prawa handlowego 163 32 19 5 1 2 125 125

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Użytki rolne zajmują prawie 23% powierzchni gminy, z czego 16% stanowią grunty orne, a 4,5% łąki. Przeważają gospodarstwa małe; średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 6,9 ha, a w północnej części gminy jeszcze mniej, bo 2,8 ha. Największym przedsiębiorstwem rolnym jest Zakład Ogrodniczy Maciej Mularski, zajmujący się produkcją pomidorów w Różankach Szklarni, a ponadto dzierżawiący od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa znaczne obszary gruntów pozostałych po byłej Stacji Hodowli Roślin w Wojcieszycach[42].

Gospodarstwa rolne wg grup obszarowych (dane ze spisów rolnych)[25]
Rok Ogółem o powierzchni użytków rolnych
do 1 ha 1 – 5 ha 5 – 10 ha 10 – 15 ha 15 ha i więcej
2002 727 246 172 74 29 28
2010 574 268 193 59 24 30

Produkcja rolna skupia się na uprawie zbóż podstawowych. Rozwijają się również specjalistyczne kierunki produkcji rolnej, np. uprawa warzyw i owoców (zwłaszcza w okolicach Kłodawy, Chwalęcic i Różanek), hodowla bydła mięsnego i mlecznego, a także rybactwo (w Mironicach, Kłodawie i Lipach) oraz hodowla drobiu.

Leśnictwo[edytuj | edytuj kod]

Lasy zajmują 16 282 ha, tj. prawie 70% powierzchni gminy. W zdecydowanej większości są własnością Skarbu Państwa, tylko 25 ha (0,15%) gruntów leśnych stanowi własność indywidualną. W ostatnich latach powierzchnia lasów powoli rosła, na co istotny wpływ miały dopłaty z UE do zalesiania gruntów rolnych.

Lasy państwowe zarządzane są przez: Nadleśnictwo Kłodawa (14 549 ha), Nadleśnictwo Bogdaniec (566 ha) i Nadleśnictwo Strzelce Krajeńskie (1 578 ha). Poziom urządzenia i użytkowania jest bardzo wysoki, co obfituje dużą produktywnością, bogactwem runa leśnego i zwierzyny łownej.

Na terenie gminy posiadają obwody 4 koła łowieckie: „Leśnik” w Kłodawie, „Wilk” w Różankach, „Orzeł” w Santocku i „Knieja-Lubociesz w Lipach”[12].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Niewielkie i niezbyt liczne przedsiębiorstwa produkcyjne skupiły się głównie w Kłodawie. Do największych należą: Constans Sp. zo.o. – producent okien i drzwi, Vetoquinol Biowet Sp. zo.o. – działająca na rynku medycyny weterynaryjnej, B&B Bilusa – producent okien i drzwi.

Gmina stanowi naturalną rezerwę terenową dla lokalizacji nowych firm produkcyjnych oraz centrów magazynowo-logistycznych. Aby stworzyć ku temu zachętę i ułatwienia, w obrębie miejscowości Wojcieszyce na powierzchni 25 ha została w roku 2016 utworzona podstrefa Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Również północna część wsi Kłodawa, w której działa już kilka podmiotów gospodarczych, może rozwinąć się w lokalną strefę gospodarczą[43].

Handel[edytuj | edytuj kod]

Sklepy wielkopowierzchniowe istnieją tylko we wsi Kłodawa (supermarkety Biedronka i Dino). Na Osiedlu Południowym w Wojcieszycach funkcjonuje salon samochodowy Toyoty oraz hurtownia karmy i sklep zoologiczny, w Różankach są hurtownie artykułów sportowych oraz słodyczy. W pozostałych miejscowościach działają tylko niewielkie sklepy wielobranżowe, będące często przedsiębiorstwami rodzinnymi.

Usługi[edytuj | edytuj kod]

Znaczna liczba zakładów usługowych pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkańców[44].

Górnictwo[edytuj | edytuj kod]

W rejonie Różanek działa kopalnia kruszywa prowadzona przez firmę „Stężyca”[45].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Do największych przedsiębiorstw przewozowych należą firmy „Transton” w Wojcieszycach oraz „Kozaryn” w Różankach[46].

Transport publiczny obsługuje przedsiębiorstwo PKS Gorzów Wlkp. oraz – w znacznie mniejszym stopniu – Miejski Zakład Komunikacji w Gorzowie Wlkp

Lokalny rynek pracy[edytuj | edytuj kod]

Pracujący w gminie[25]
1995 2000 2005 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Ogółem 596 596 565 558 565 528 504 639 622 616 703 804 848
Mężczyźni 364 279 253 297 302 288 270 335 316 308 348 426 455
Kobiety 232 317 312 261 263 240 234 304 306 308 355 378 393
Liczba zarejestrowanych bezrobotnych mieszkańców Gminy Kłodawa[25]
2005 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 30.VI.2020
Ogółem 447 239 318 349 358 211 170 117 101 85 73 116
Mężczyźni 204 103 135 154 148 80 75 48 42 40 37 70
Kobiety 243 136 183 195 210 131 95 69 59 45 36 46

Fizyczna bliskość oraz dobre warunki dojazdu przesądzają o silnym wpływie sytuacji gospodarczej w mieście Gorzowie Wlkp. na lokalny rynek pracy w gminie Kłodawa.

Według stanu na koniec 2016 roku było zatrudnionych 616 mieszkańców gminy, z tego równo po 308 kobiet i mężczyzn. Na 1000 mieszkańców zatrudnione są 73 osoby.

Bezrobocie rejestrowane w roku 2016 wynosiło 3,8% (4,8% wśród kobiet oraz 3,0% wśród mężczyzn) i było znacznie niższe zarówno od średniej krajowej (8,2%), jako i wojewódzkiej (8,6%). W roku 2017 bezrobotnych było już tylko 1,8% mieszkańców gminy ogółem, w tym 1,4% mężczyzn i 2,3% kobiet. Występujące niedobory w podaży siły roboczej w regionie gorzowskim, w tym również w gminie Kłodawa, są łagodzone przez zatrudnianie pracowników z Ukrainy.

26,2% aktywnych zawodowo pracuje w sektorze rolniczym (rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo), 43,3% w przemyśle i budownictwie, 13,2% w sektorze usługowym (handel, naprawa pojazdów, transport, zakwaterowanie i gastronomia, informacja i komunikacja), a 1,3% w sektorze finansowym (działalność finansowa i ubezpieczeniowa, obsługa rynku nieruchomości). Gmina oraz jej jednostki jest pracodawcą dla ok. 150 osób. Lokalne firmy zatrudniają łącznie ponad 420 osób[12].

Znaczna, choć trudno uchwytna statystycznie liczba mieszkańców, jest zatrudnionych na stałe, bądź sezonowo, w krajach zachodnioeuropejskich.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło 3 882,12 PLN, co odpowiadało 90.50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w Polsce oraz 103,93% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w województwie lubuskim[28].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obecne tereny gminy Kłodawa do połowy XIII wieku należały do Pomorzan oraz państwa polskiego. Miejscowości Kłodawa i Mironice zaliczały się do systemu obronnego linii Noteci i Warty, którego centrum stanowił Santok. W II połowie XIII wieku ziemie te zagarnięte zostały przez margrabiów brandenburskich i weszły w skład Nowej Marchii. Do Polski powróciły dopiero w 1945 roku na mocy Deklaracji Poczdamskiej.

Gmina Kłodawa 1945–1950

Strukturę polskiej administracji publicznej na Ziemiach Odzyskanych tworzono nawiązując do demokratycznych instytucji prawnoustrojowych II Rzeczypospolitej. Gmina Kłodawa powstała w marcu 1945 r. Złożyły się na nią gromady (wsie) Kłodawa, Chwalęcice, Łośno, Marzęcin, Mironice, Santocko i Wojcieszyce. Pierwszym wójtem, z nominacji pełnomocnika rządu (starosty) Floriana Kroenke, został Władysław Szmigiel. Od maja do listopada 1945 funkcję tę sprawował Stefan Celberg, potem Henryk Machnikowski, a po miesiącu Mikołaj Łucewicz. W styczniu 1946 r. wójtem został Michał Kubik.

W październiku 1945 r. został powołany Zarząd Gminny, a nieco wcześniej Gminna Rada Narodowa, składająca się z radnych delegowanych przez partie polityczne (5 przez PPS, 2 przez PSL i 1 przez PPR) oraz dokooptowanych bezpartyjnych. Początkowo GRN przewodniczył wójt M. Kubik, potem Michał Lasota. Zmiany w składzie Rady następowały m.in. z powodów politycznych. W roku 1947 po wyborach parlamentarnych usunięto członków PSL i przewodnictwo objął Piotr Gliński. Rok później, po tzw. zjeździe zjednoczeniowym i utworzeniu PZPR, doszło do prawdziwej czystki: spośród 21 członków GRN tylko trzech zachowało swoje funkcje. Przewodnictwo objął Antoni Gaj, a potem W. Mroczek[47].

Gmina Kłodawa 1950–1954

20 marca 1950 r. została wydana ustawa o terenowych organach jednolitej władzy państwowej, która zniosła dotychczasowy system samorządowy, w tym stanowisko wójta. Organami wykonawczymi pochodzących z wyboru gminnych rad narodowych stały się ich prezydia[48].

Przewodniczącym Prezydium GRN został Artur(?) Stasiak, a następnie Kazimierz Glejzer.

Gromada Kłodawa 1954–1972

Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych zniosła gminy oraz dotychczasowe gromady, będące odpowiednikami sołectw, a w ich miejsce powołała nowe jednostki administracyjne – gromady[49].

W skład Gromady Kłodawa weszły wsie Chwalęcice, Kłodawa, Łośno, Mironice, Santocko i Wojcieszyce. W roku 1971 została ona powiększona o miejscowości, które wcześniej wchodziły w skład zniesionej Gromady Różanki oraz o wieś Małyszyn do tej pory należącą do gromady Lubiszyn.

Przewodniczącym prezydium gromadzkiej rady narodowej, która zebrała się po raz pierwszy w grudniu 1954 r., został Aleksander Lipka. Po kilku miesiącach zastąpił go na tej funkcji Józef Bruszko. Od 1957 do 1961 roku pełnił ją Ludwik Kruszewski. Pod koniec 1961 r. przewodniczącym został Antoni Musiał i pozostał nim aż do kolejnej reformy[47].

Gmina Kłodawa 1973–1990

Kolejna reforma podziału administracyjnego miała miejsce w 1973 roku. Na mocy ustawy z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych został zniesiony podział na gromady i osiedla, a w ich miejsce utworzono gminy. Gminne rady narodowe stały się organami władzy państwowej i podstawowymi organami samorządu społecznego na terenie gminy. Utworzono instytucję naczelnika gminy jako organu administracji państwowej w gminie oraz organu wykonawczego i zarządzającego gminnej rady narodowej. Był on powoływany przez przewodniczącego wojewódzkiej rady narodowej, a od roku 1975 przez wojewodę, po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej rady narodowej[50].

Gromadzka rada narodowa przekształciła się w gminną radę narodową i prawie przez rok funkcjonowała w niezmienionym składzie pod przewodnictwem Leona Szymkowiaka. Kolejnymi przewodniczącymi GRN byli: Bogdan Malinowski (do 1974 r.), Mieczysław Łygo (do roku 1979), Ryszard Adamski (do 1980), Janina Sapkowska (do 1988), Anna Rajewska (do 1990). Pierwszym naczelnikiem gminy został Antoni Musiał, drugim Franciszek Listowski (od roku 1979 do 1982), trzecim i ostatnim Józef Kończak (od 1982 do 1989 r.).

W roku 1977 wieś Małyszyn, a także fragmenty wsi Chwalęcice oraz Santocko zostały odłączone od gminy Kłodawa i przyłączone do miasta Gorzowa Wielkopolskiego[47]

Gmina Kłodawa 1990–

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. przywróciła gminom charakter jednostek samorządu terytorialnego z radą gminy jako organem stanowiącym i kontrolnym oraz wójtem jako organem wykonawczym[51].

Pierwszym wójtem został Marian Jurek, który pełnił tę funkcję do roku 1995. Po nim nastąpili: Andrzej Wawrzyński (do 1998), Józef Kruczkowski (do 2006) i Anna Mołodciak.

Funkcję przewodniczącego rady gminy sprawowali kolejno: Leonard Ruklicz, Anna Rajewska, Dorota Żołędziejewska, Ryszard Arciszewski, Stanisław Dreger, Andrzej Legan, Jan Kubera i Andrzej Korona[47].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki
Kościół w Wojcieszycach
Widok kościoła w Wojcieszycach od północnego wschodu
Kościół w Santocznie
Kościół w Różankach

Do najciekawszych zabytków na terenie gminy należą:

  • kościół w Wojcieszycach wybudowany w końcu XIII, z apsydą i barokową wieżą z początków XVIII wieku. Ogrodzony ceglanym murem z ozdobną, kutą bramą i dwiema furtami z XIX wieku.
  • kościół w Santocznie powstały w 1767 roku poprzez adaptację budynku magazynowego. W latach 1780–1782 został rozbudowany i powiększony o prezbiterium, roku 1819 dobudowano wieżę. Zachowała się znaczna część pierwotnego wyposażenia[52].
  • Kościół w Różankach zbudowany w pierwszej połowy XVII wieku. Około 1735 roku dostawiono wieżę. Na otoczonym kamiennym murem cmentarzu zachowało się kilka reliktów sprzed 1945 roku, w tym pomnik mieszkańców poległych w I wojnie światowej[53].

Ponadto w ewidencji konserwatorskiej znajduje się ok. 165 obiektów o walorach zabytkowych, reprezentatywnych dla regionu i czasu ich powstania.

Wykaz obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa[54]
MIejscowość Obiekt Data powstania Cechy Nr w rejestrze
Łośno dom nr 67 1746 dawna huta, konstr. szachulcowa KOK-I-479
Mironice dwór k. XIX w L-371/A
Różanki kościół 1735, 1874 ewangelicki, ob. rzymskokatolicki L-341/A
cmentarz przykościelny 358/91
zespół folwarczny 1 poł. XIX w dom mieszkalny, 3 budynki gospodarcze L-380/A
Santoczno kościół XVIII, XIX w ewangelicki, ob. rzymskokatolicki, konstr. szachulcowa L-339/A
szkoła 2 poł. XVIII, pocz. XX w 2110
Wojcieszyce kościół k. XIII w romańsko-barokowy L-340/A

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Placówki oświatowe
Szkoła Podstawowa w Kłodawie
Szkoła Podstawowa w Różankach
Przedszkole w Kłodawie
Przedszkole w Wojcieszycach
Przedszkole w Różankach
Wizualizacja nowego budynku przedszkola i żłobka w Kłodawie
Wizualizacja nowego budynku przedszkola i żłobka w Kłodawie

W gminie działają następujące publiczne placówki oświatowe:

1. Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Kłodawie, w której uczą się dzieci z sołectw Kłodawa, Chwalęcice, Santocko, Mironice i Łośno,

2. Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Różankach, w której uczą się dzieci z sołectw Różanki, Różanki Szklarnia, Wojcieszyce, Zdroisko, Rybakowo i Santoczno,

3. Publiczne Przedszkole „Bajkolandia” w Kłodawie,

4. Publiczne Przedszkole „Wesoła Gromada” w Wojcieszycac z Oddziałem Zamiejscowym w Różankach

Nadzór Pedagogiczny nad placówkami oświatowymi w gminie sprawuje Lubuski Kurator Oświaty.

Nauczyciele i kadra pedagogiczna[55]
Placówka SP

w Kłodawie

SP

w Różankach

Razem

szkoły

Przedszkole

w Kłodawie

Przedszkole w

Wojcieszycach

Razem

przedszkola

Ogółem
Liczba nauczycieli zatrudnionych 44 25 69 11 10 21 90
w tym w pełnym wymiarze 42 18 60 8 8 16 76
w niepełnym wymiarze 2 7 9 3 2 5 14
Liczba nauczycieli według stopnia awansu zawodowego
stażyści 0 0 0 1 0 1 1
kontraktowi 12 3 15 3 4 7 22
mianowani 8 3 11 4 0 4 15
dyplomowani 24 19 43 2 6 8 51
Liczba nauczycieli tzw. nietablicowych
bibliotekarze 1 1 2 0 0 0 2
psychologowie 1 1 2 0 0 0 2
logopedzi 0 1 1 0,3 0,2 0,5 1,5
pedagodzy 1 2 3 0 0 0 3
Wyposażenie w sprzęt techniczno-dydaktyczny[55]
SP

w Kłodawie

SP

w Różankach

Przedszkole

w Kłodawie

Przedszkole w

Wojcieszycach

Ogółem
Komputery wykorzystywane w procesie dydaktycznym 38 17 1 2 58
Tablice interaktywne 18 14 0 0 32
Inne urządzenia multimedialne 0 0 6 12 18

Przedszkola[edytuj | edytuj kod]

Budynki przedszkoli w Wojcieszycach i Różankach pochodzą z przełomu lat 70 i 80 XX w. i w ciągu ostatnich kilku lat zostały zmodernizowane. Przedszkole w Kłodawie mieści się w przedwojennym budynku, który został poddany remontowi oraz ociepleniu. Z uwagi na roznącą liczbę dzieci w roku 2020 rozpoczęto budowę nowego obiektu, w którym oprócz 7 oddziałów przedszkolnych znajdzie się również dwuoddziałowy żłobek[56].

Przedszkola w roku szkolnym 2018/2019[55]
Nazwa Grupy Uczniowie Liczba uczniów uczestniczących w zajęciach
korekcyjno-

kompensacyjnych

rewalidacyjnych logopedycznych nauki języka

angielskiego

Przedszkole Publiczne w Kłodawie 5 123 9 21 123
Publiczne Przedszkole W Wojcieszycach

z Oddziałem Zamiejscowym w Różankach

5 122 5 2 21 122
Razem 10 245 14 2 42 245

W roku szkolnym 2018/2019 prawie wszystkie dzieci przedszkolne korzystały z pełnego wyżywienia.

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Szkoły działają w stosunkowo nowych, funkcjonalnych obiektach z dobrym zapleczem edukacyjnym i sportowym. Uczniowie dowożeni są autobusami szkolnymi z poszczególnych wsi, część uczniów dowożona jest samochodami przez rodziców, dojeżdża rowerem lub dochodzi pieszo. Absolwenci najczęściej kontynuują naukę w szkołach średnich w Gorzowie Wlkp.

Uczniowie szkół podstawowych w roku szkolnym 2018/2019[55]
Zespół szkół w Różankach Kłodawie Razem
Liczba uczniów w szkole 210 443 653
Liczba oddziałów 11 24 35
Liczba uczniów z obwodu szkoły uczęszczających do innej szkoły 71 189 260
Liczba zajęć pozalekcyjnych: 26 36 62
w tym kół zainteresowań / liczba uczniów 8 / 101 11 / 134 19 / 235
zajęć sportowych / liczba uczniów 3 / 57 2 / 45 5 / 102
Liczba uczniów uczestniczących
w zajęciach dydaktyczno-wyrównawczych 66 146 212
zajęciach rewalidacyjnych 4 6 10
zajęciach logopedycznych 17 10 27
zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych 20 30 50
zajęciach socjoterapeutycznych 0 12 12
nauczaniu indywidualnym 0 1 1
Liczba uczniów uczących się języków obcych 210 443 653
w tym angielskiego 210 443 653
niemieckiego 40 92 132
Liczba uczniów korzystających z wyżywienia 55 140 195

Gimnazja (oddziały gimnazjalne)[edytuj | edytuj kod]

W latach 1999–2017 działały gimnazja w Kłodawie i Różankach. W latach 2017–2019 przy szkołach podstawowych funkcjonowały „oddziały gimnazjalne”, które były stopniowo wygaszane. Ostatnim rocznikiem uczniów, który chodził do gimnazjum, był rocznik 2003.

Uczniowie klas gimnazjalnych w roku szkolnym 2018/2019[55]
Zespół szkół w Różankach Kłodawie Razem
Liczba uczniów w szkole 25 41 66
Liczba oddziałów 1 2 3
Liczba uczniów z obwodu szkoły uczęszczających do innej szkoły 8 35 43
Liczba zajęć pozalekcyjnych: 18 8 26
w tym kół zainteresowań / liczba uczniów 4 / 38 7 / 89 11 / 127
zajęć sportowych / liczba uczniów 1 / 12 1 / 28 2 / 40
Liczba uczniów uczestniczących
w zajęciach dydaktyczno-wyrównawczych 8 0 8
zajęciach rewalidacyjnych 1 2 2
zajęciach logopedycznych 0 0 0
zajęciach socjoterapeutycznych 0 0 0
nauczaniu indywidualnym 1 0 1
Liczba uczniów uczących się języków obcych 25 41 66
w tym języka angielskiego 25 41 66
języka niemieckiego 25 41 66
Liczba uczniów korzystających z wyżywienia 2 23 25
Efekty edukacji

Spośród 144 uczniów, którzy w roku 2019 ukończyli gimnazja i szkoły podstawowe, 46% kontynuuje naukę w liceach ogólnokształcących, 34% w technikach i 38% w szkołach zawodowych.

Porównanie wyników procentowych egzaminu gimnazjalnego w roku 2019[55]
Historia,

WOŚ

Język

polski

Przedmioty

przyrodnicze

Matematyka Język

angielski

poziom

podstawowy

Język

angielski

poziom

rozszerzony

Język

niemiecki

Powiat gorzowski 57,25 62,53 47,98 39,13 68,86 53,57 51,36
Gmina Kłodawa 56,25 61,54 45,81 38,35 68,48 51,72 53,57
Gimnazjum Różanki 54,42 58,96 39,83 36,25 65,71 55,17
Gimnazjum Kłodawa 57,38 63,13 49,49 39,64 70,33 49,42 53,67
Porównanie wyników procentowych egzaminu ósmoklasisty w latach 2019 oraz 2020[57]
Przedmiot Język polski Matematyka Język angielski
Rok 2019 2020 2019 2020 2019 2020
Kraj 63 59 45 46 59 54
Województwo Lubuskie 60,76 56,44 41,69 41,93 58,40 52,56
Powiat gorzowski 63,37 58,65 44,67 43,36 59,37 51,82
Gmina Kłodawa 65,21 62,85 44,88 47,06 63,99 58,78
SP Różanki 67,39 52,2 35,83 35,47 58,30 40,73
SP Kłodawa 64,29 67,1 48,57 67,14 66,41 66,31
Poziom wykształcenia mieszkańców gminy Kłodawa w % według NSP z 2011 r.[58]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Obiekty, imprezy, zespoły
Budynek Gminnego Centrum Kultury w Kłodawie
Budynek Gminnego Centrum Kultury w Kłodawie
Budynek Gminnego Ośrodka Kultury w Wojcieszycach
Gminna Biblioteka Publiczna w Kłodawie
Gminna Biblioteka Publiczna w Kłodawie – antresola
Gminna Biblioteka Publiczna w Kłodawie – kącik dziecięcy
Gminne Centrum Kultury w Kłodawie szycie maseczek
Spotkanie zespołów amatorskich w GOK
Festyn ‘Kłodawska Majówka’
Zespół wokalny „Echo” z Wojcieszyc
Występ niemieckiego zespołu Kariolle na dożynkach gminnych
Zespół ‘Kłodawianki’
Zajęcia na obozie w Lipach
Zespół ‘Kosy’

W roku 2020 zostało oddane do użytku Gminne Centrum Kultury w Kłodawie, wybudowane kosztem prawie 10 mln zł. Jego powierzchnia użytkowa wynosi ok. 1,5 tys. m². Mieści się w nim m.in. Gminna Biblioteka Publiczna, Gminny Ośrodek Kultury, sala widowiskowa, sala ślubów, świetlica dziecięca, pomieszczenia służące rekreacji i rehabilitacji.

GOK[edytuj | edytuj kod]

Przedmiotem działania Gminnego Ośrodka Kultury w Kłodawie z siedzibą w Wojcieszycach jest:

  1. edukacja kulturalna i wychowanie przez sztukę,
  2. gromadzenie, dokumentowanie, tworzenie i udostępnianie dóbr kultury,
  3. tworzenie warunków dla rozwoju amatorskiego ruchu artystycznego oraz zainteresowanie wiedzą i sztuką,
  4. rozpoznawanie i zaspakajanie potrzeb kulturalnych[59].

GOK powstał 1 stycznia 1985 r. w wyniku porozumienia Naczelnika Gminy Kłodawa z dyrektorem Stacji Hodowli Roślin w Wojcieszycach o wspólnym prowadzeniu działalności kulturalnej, na mocy którego gmina przejęła przyzakładowy Dom Socjalny, w którym znajduje się m.in. sala widowiskowa na 120 miejsc.

W początkowym okresie działalność skupiała się na sekcjach zlokalizowanych w Wojcieszycach: muzycznej, plastycznej, fotograficznej, teatralnej oraz na sprawowaniu opieki nad zespołami amatorskimi, działającymi w pozostałych wsiach, m.in. w Kłodawie, Różankach, Santocku i Łośnie. W 1996 r. GOK został przekształcony w Gminny Ośrodek Kultury i Sportu (GOKiS), w jego struktury włączono Wielosekcyjny Klub Sportowy. W roku 1999 doszły zadania związane z turystyką oraz wydawaniem czasopisma gminnego „Kłodawskie Wieści”.

W roku 2003 dokonano kolejnych zmian w statucie, tym razem polegających na wyłączeniu zadań i obowiązków dotyczących sportu i turystyki oraz działalności wydawniczej. Stało się widoczne dążenie do możliwie równomiernego objęcia działalnością GOK terenu całej gminy. Placówce zostały podporządkowane świetlice dziecięce (działające w dziesięciu sołectwach) i powierzona wiodąca rola w organizowaniu cyklicznych imprez gminnych oraz zajęć pozaszkolnych w trakcie ferii zimowych i wakacji. Działalność statutowa jest finansowana z budżetu Gminy Kłodawa, a dużą część środków pozyskiwana z Euroregionu Pro Europa Viadrina oraz organizacji Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży. Od połowy roku 2011 dyrektorem placówki jest Jarosław Pikuła[60].

W roku 2017 pod patronatem GOK działało 10 grup artystycznych, w których uczestniczyło 114 osób. 3 zespoły muzyczno-instrumentalne posiadały łącznie 30 członków, 3 zespoły folklorystyczne 50 członków. Grupy taneczne liczą 34 członków i podobnie jak dorosłe zespoły śpiewacze, występują na imprezach organizowanych przez poszczególne sołectwa oraz imprezach gminnych[61].

GOK jest organizatorem corocznych imprez masowych (np. „Kłodawska Majówka”, „Kłodawska Noc Rockowa”, „Zlot PRL”, dożynki gminne), współorganizatorem imprez sołeckich, zawodów strażackich, spotkań seniorów oraz inicjatorem wielu imprez związanych z działalnością bieżącą. W roku 2017 odbyło się 38 imprez, w których uczestniczyło ogółem 5480 osób. Z tego 2 imprezy nosiły charakter festiwali i przeglądów artystycznych (350 uczestników), 11 koncertów (2 400 uczestników), 6 prelekcji, spotkań i wykładów (500 uczestników), 12 imprez turystycznych i sportowo-rekreacyjnych (1 100 uczestników), 2 konkursy (200 uczestników), 3 pokazy teatralne (800 uczestników)i 2 warsztaty (200 uczestników).

Placówka wspiera działalność zespołów śpiewaczych i tanecznych. Posiada 7 sekcji, w tym n.in. taneczną, filmową, plastyczną, sportową (gra w bule) w których uczestniczy 106 osób[25]. Część sekcji działa poza siedzibą Ośrodka[62].

W roku 2020 GOK uzyskał pomieszczenia w nowo wybudowanym Gminnym Centrum Kultury w Kłodawie.

Biblioteka[edytuj | edytuj kod]

Przedmiotem działania Gminnej Biblioteki Publicznej w Kłodawie jest:

  1. gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i ochrona materiałów bibliotecznych,
  2. obsługa użytkowników, przede wszystkim udostępnianie zbiorów oraz prowadzenie działalności informacyjnej, zwłaszcza informowanie o zbiorach własnych, innych bibliotek, muzeów i ośrodków informacji naukowej, a także współdziałania z archiwami w tym zakresie,
  3. udostępnianie zbiorów bibliotecznych na miejscu w placówce,
  4. popularyzacja książki, informacji, wiedzy i czytelnictwa,
  5. współdziałanie z bibliotekami innych sieci, instytucjami upowszechniania kultury, organizacjami i towarzystwami w rozwijaniu i zaspakajaniu potrzeb oświatowych i kulturalnych społeczeństwa[63].

Gminna Biblioteka Publiczna w Kłodawie powstała w 1948 roku. Na początku księgozbiór zawierał 100 woluminów, 10 lat później liczył już 4273 egzemplarzy. W roku 1961 ksiądz Józef Szmurło przekazał placówce 700 książek z prywatnego księgozbioru. Od 2005 roku w bibliotece w Kłodawie funkcjonuje pracownia internetowa, a od 2010 roku dostęp do internetu oferuje także filia w Różankach. W 2008 roku placówka uzyskała status samorządowej instytucji kultury. W tym samym roku powstał Dyskusyjny Klub Książki. Biblioteka uczestniczy w licznych programach i konkursach, co pozwala na pozyskiwanie dodatkowych środków na działalność. We wsi Różanki działa filia biblioteki gminnej, a w Wojcieszycach i Zdroisku punkty biblioteczne. Od 2007 roku placówką kieruje Magdalena Turska.

Przez wiele lat główna siedziba biblioteki mieściła się w zaadaptowanym budynku w Kłodawie. W lutym 2020 r. została przeniesiona do nowo wybudowanego Gminnego Centrum Kultury w Kłodawie, gdzie uzyskała pomieszczenia powierzchni 320 m² (wypożyczalnia dla dzieci i dorosłych, czytelnia internetowa i czasopism, sala multimedialna, antresola z miejscem na wystawy).

Gminna Biblioteka Publiczna – podstawowe wskaźniki[64]
2018 2019 2020
Wielkość księgozbioru (vol) 25 599 25 473 26 488
Zakup książek (vol) 723 1 101 1 077
Zakup zbiorów specjalnych (poz.) 0 6 5
Zarejestrowani czytelnicy (osób) 887 903 873
w tym Kłodawa 659 657 634
Różanki 219 231 239
Wojcieszyce + Zdroisko 9 15 0
Wypożyczenia 13 090 13 816 12 412
w tym Literatura piękna 7 175 7 443 6 692
Literatura dziecięco-młodzieżowa 2 912 3 150 3 190
Literatura niebeletrystyczna 2 219 2 503 2 253
Dokumenty audiowizualne 593 459 277
Prasa 191 261 0

Ruch amatorski[edytuj | edytuj kod]

Zespoły wokalno-muzyczne i folklorystyczne
  • Brzezinki (Santocko)
  • Bukowina (Zdroisko)
  • Echo (Wojcieszyce)
  • Strumyk (Santoczno)
  • Kłodawianki (Kłodawa)
  • Róży Kwiat (Różanki)
  • Kosy (Zdroisko)[65]

Sport[edytuj | edytuj kod]

Sport w gminie w ujęciu statystycznym[25]
2008 2010 2012 2014 2016 2018
Kluby sportowe 3 4 3 4 5 5
Sekcje sportowe 3 5 3 4 7 5
Członkowie 137 157 136 167 310 182
Ćwiczący ogółem 117 175 125 160 225 220
w tym mężczyźni 107 161 108 152 174 196
kobiety 0 14 17 8 51 24
Ćwiczący do lat 18 79 138 96 97 129 126
w tym chłopcy 69 124 90 90 116 114
dziewczęta 10 14 6 7 13 12
Trenerzy 2 1 3 4 4 6
Instruktorzy 4 7 3 2 4 2
Inne osoby prowadzące zajęcia sportowe 2 2 2 2

We wsiach: Chwalecice, Kłodawa, Różanki, Rybakowo i Wojcieszyce znajdują się pełnowymiarowe boiska do piłki nożnej. Przy szkołach podstawowych w Kłodawie i Różankach istnieją duże sale sportowe.

Na terenie gminy działają następujące kluby sportowe[66]:

  • Gminny Klub Sportowy SHR Wojcieszyce – historia klubu sięga roku 1848, kiedy to drużyna wystawiona przez mieszkańców rozegrała mecz piłkarski z żołnierzami Armii Czerwonej, a następnie utworzyła Ludowy Zespół Sportowy. Pod koniec 1958 r. stał się on klubem przyzakładowym miejscowej Stacji Hodowli Roślin. ZLKS SHR Wojcieszyce największe sukcesy sportowe osiągał w latach 80 XX w.: piłkarze przez pięć sezonów grali w III lidze, a w sezonie 1987/1988 zajęli 3 miejsce w końcowej tabeli, awansując jednocześnie do 1/8 finału Pucharu Polski[67]. Było to możliwe m.in. dzięki wzmocnieniu drużyny przez studentów gorzowskiej filii AWF w Poznaniu. W tym czasie klub powołał własne przedsiębiorstwo remontowo-budowlane, którego zyski finansowały wydatki na sport. Działalność gospodarcza wygasła w początkach lat 90, w tym czasie zanikła współpraca z AWF. Likwidacja Stacji Hodowli Roślin oznaczała konieczność poszukiwania nowych rozwiązań organizacyjnych i ekonomicznych. Z klubu odeszły sekcje brydżowa oraz kulturystyczna, zanikło szkolenie młodzieży. Aktualnie drużyna piłkarska seniorów uczestniczy w rozgrywkach klasy A[68].
  • Wielosekcyjny Klub Sportowy RÓŻA Różanki – w 1960 roku powstał Ludowy Zespół Sportowy Różanki. W roku 1980 klub przyjął nazwę LZS Róża. W roku 1981 awansował do klasy A, zaś cztery lata później do klasy okręgowej. Największy sukces odnióśł w 1993 roku. awansując do IV ligi. Aktualnie drużyna piłkarska uczestniczy w rozgrywkach klasy okręgowej.
  • Ludowy Uczniowski Klub Sportowy „Junior” Różanki powstał w 1996 roku jako Młodzieżowy Ludowy Zespół Sportowy, od roku 2005 występuje pod obecną nazwą. Głównym celem klubu jest promowanie zdrowego stylu życia, rozwijanie sportowych zainteresowań, popularyzacja piłki nożnej oraz praca wychowawcza z dziećmi i młodzieżą. Zawodnicy Juniora uczestniczą w licznych turniejach piłkarskich rozgrywanych na boiskach otwartych i w halach. Największym sukcesem było zdobycie w 2012 r. przez drużynę żaków II miejsce w finałowych rozgrywkach wojewódzkich o puchar LZPN.
  • Gminny Klub Piłkarski Kłodawa w Kłodawie powstał w roku 2014. Posiada drużynę występującą w klasie A.
  • Rybakowski Klub Sportowy “Rybakowo” powstał w 2010 r. Drużyna piłkarska występuje w klasie B.
  • Jeździecki Klub Sportowy “ROBIR” Chwalęcice powstał w 2011 roku w oparciu o Stajnię „Robir” prowadzoną przez Marię i Ryszarda Obidowskich. Korzysta z krytej ujeżdżalni, w której prowadzone są treningi przez cały rok. Zawodniczki klubu startują w zawodach regionalnych i towarzyskich na terenie całego kraju. Klub organizuje u siebie parkury otwarte w formie zawodów z pucharami i floots[69].
  • KKS Kłodawa działa przy gorzowskim stowarzyszeniu brydża sportowego.
  • Klub Piłkarski Progres Gorzów Wlkp zajmuje się szkoleniem dzieci i młodzieży od przedszkolaków aż po juniorów starszych. W roku 2018 drużyna młodzików wywalczyła mistrzostwo województwa lubuskiego. Główna siedziba klubu mieści się w Gorzowie Wielkopolskim, jednak korzysta on również ze stadionu piłkarskiego w Wojcieszycach[70].

Turystyka i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Klodawa witacz.jpg
Jezioro Lubie. W głębi ośrodek wypoczynkowy w Lipach
Pierwsze żeglarskie kroki
Trasa rowerowa w okolicach Mironic
Ścieżka rowerowa Gorzów-Kłodawa
Na dzikiej plaży w Wojcieszycach
Zimowa kąpiel w jeziorze Kłodawskim
Gospodarstwo agroturystyczne E. Krystkiewicza w Wojcieszycach
Wakeup na jeziorze Kłodawskim

Gmina posiada szczególne walory do uprawiania turystyki aktywnej i stanowi największy obszar turystyczno-rekreacyjny dla sąsiedniego miasta Gorzowa Wielkopolskiego Do rozwoju turystyki i rekreacji szczególnie predysponowany jest lesisty i obfitujący w jeziora teren Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego oraz jego otuliny, w tym miejscowości: Łośno, Lipy, Santoczno, Rybakowo i Zdroisko.

Znacznym potencjałem dysponuje również południowa część gminy. Drogi publiczne, przy części których istnieją ciągi pieszo-rowerowe, a także gruntowe (np. Gorzów Wielkopolski – Wojcieszyce) i leśne, są intensywnie wykorzystywane do wycieczek rowerowych oraz nordic walking. Dużą popularnością cieszą się kąpieliska nad jeziorem Nierzym i w Kłodawie. Wyspecjalizowane usługi świadczy ośrodek jeździecki „Robir w Chwalęcicach oraz ośrodek rybacko–wędkarski „Azyl”. w Mironicach.

Rozwojowi i lepszemu wykorzystaniu potencjału turystycznego służy członkostwo gminy w Lokalnej Grupie Działania „Kraina Szlaków Turystycznych”, stowarzyszeniu skupiającym 11 gmin z północnej części województwa lubuskiego[71].

Szlaki turystyczne

Przez teren gminy przebiegają oznaczone szlaki[72]:

szlak turystyczny czerwony (pieszy czerwony) długości 108 km, prowadzący z Kostrzyna nad Odrą, przez Dąbroszyn, Witnicę, Bogdaniec, Gorzów Wielkopolski, jezioro Ostrowite, Santoczno, rezerwat „Rzeka Przyłężek”, Brzozę do Strzelec Krajeńskich,

szlak turystyczny niebieski (pieszy niebieski) długości 66, prowadzący ze Skwierzyny przez Murzynowo, Santok, rezerwat „Zdroiskie Buki: jezioro Wełmino, Santoczno, jezioro Mrowinko, jezioro Lubie, Lipy, Sitno Moczydelskie, Moczydło do Barlinka,

szlak turystyczny zielony (pieszy zielony) długości 12,3 km, prowadzący z Górek Noteckich przez Zdroisko do Santoczna,

szlak turystyczny czarny (pieszy czarny) długości 10,2 km, prowadzący z Leśniczówki Wojcieszyce przez jezioro Lubie do Lip,

szlak rowerowy czerwony (rowerowy czerwony) długości 97,2 km, prowadzący z Kostrzyna nad Odrą przez Dąbroszyn, Krześnicę, Kamień Wielki, Mościce, dolinę Witny, Mosinę, Lubiszyn, Ściechów, rezerwat „Bagno Chłopiny, jezioro Marwickie, dolinę Kłodawki, Mironice, Kłodawę, Santoczno, rezerwat „Rzeka Przyłężek”, rezerwat „Wilanów” do Strzelec Krajeńskich,

szlak rowerowy niebieski (rowerowy niebieski) długości 35 km, prowadzący z Gorzowa Wielkopolskiego przez Czechów, Santok, Górki Noteckie, rezerwat „Zdroiskie Buki” do Santoczna,

szlak rowerowy zielony (rowerowy zielony) długości 13 km, z Czechowa przez Janczewo do Zdroiska,

szlak rowerowy żółty (rowerowy żółty) Kłodawa – Chwalęcice – Santocko,

szlak rowerowy zielony (rowerowy zielony) długości 64,5 km, prowadzący z Gorzowa Wielkopolskiego przez Santocko, rezerwat „Dębina”, Łośno, Lipy, dolinę Santocznej, Santoczno, jezioro Ostrowite, Wojcieszyce i z powrotem do Gorzowa Wielkopolskiego,

szlak rowerowy czarny (rowerowy czarny) długości 4,6 km, prowadzący z Wojcieszyc do Łośna.

  • po rzece Santoczna – kajakowy, prowadzący z Lip (Lubociesza) nad jeziorem Lubie do Santoczna.

Na terenie gminy wyznakowano też siedem tras do nordic-walking. Przebiegają one w obrębie miejscowości: Kłodawa i Mironice (trasa zielona, czerwona i niebieska), ośrodka Nierzym (czerwona i niebieska), Zdroiska (niebieska) oraz Lip (niebieska). W obrębie Barlinecko Gorzowskiego Parku Krajobrazowego wytyczono dwie ścieżki edukacyjne: przy jeziorach Lubie i Sulemińskie[73].

Baza noclegowa

Ośrodki wypoczynkowe, oferujące po kilkadziesiąt miejsc, są zlokalizowane w Zdroisku, Lipach i Przyłęsku. Gospodarstwa agroturystyczne i pokoje gościnne znajdują się w Lipach, Rębowie, Rybakowie, Santocku, Santocznie, Wojcieszycach, Zdroisku i nad jeziorem Nierzym[74].

Turystyczne obiekty noclegowe (stan w lipcu)[25]
Jedn. miary Rok
2015 2016 2017 2018 2019 2020
Obiekty ogółem obiekt 3 4 3 4 4 4
– w tym całoroczne 1 1 1 2 2 2
Miejsca noclegowe ogółem miejsce 171 189 126 126 127 125
– w tym całoroczne 75 75 75 85 85 85
Ośrodki szkoleniowo-wypoczynkowe; obiekt 1 1 1 1 1 1
– miejsca noclegowe miejsce 75 75 75 75 75 75
Zespoły domków turystycznych obiekt 2 2 1 1 1 1
- miejsca noclegowe miejsce 96 96 24 24 24 21
Kwatery agroturystyczne obiekt 0 1 1 2 2 2
– miejsca noclegowe miejsce 0 18 18 27 28 29
Siłownie plenerowe

W roku 2018 we wszystkich wsiach sołeckich z terenu gminy zostały zamontowane urządzenia do ćwiczeń siłowych na wolnym powietrzu.

Kąpieliska
Wykaz kąpielisk[75]
Nazwa Adres lub lokalizacja Sezon kąpielowy Dużą liczbę kąpiących się

określono na osób

Organizator
Kąpielisko nad

Jeziorem Kłodawskim

Kłodawa, ul. Wojcieszycka, 22.06–31.08 150 Gmina Kłodawa
Kąpielisko na

jeziorze Nierzym

pomiędzy Różankami a Zdroiskiem 22.06–31.08 960 Miasto Gorzów Wielkopolski

Ośrodek Sportu i Rekreacji

Mieszkańcy korzystają również z dzikich plaż, znajdujących się m.in. w Rybakowie, Santocku, Santocznie i Wojcieszycach.

Wake Park

Na jeziorze Kłodawskim znajdują się urządzenia umożliwiające uprawianie wakeboardingu[76].

Ochrona zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Podstawową opiekę medyczną zapewniają mieszkańcom ośrodki zdrowia w Kłodawie, Różankach i Wojcieszycach, w których przyjmuje lekarz rodzinny i pediatra. W ośrodkach w Kłodawie oraz Różankach są gabinety stomatologiczne. Opiekę w pozostałym zakresie oraz w placówkach zamkniętych zapewnia miasto Gorzów Wlkp.

Opieka zdrowotna[25]
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Przychodnie ogółem 6 3 3 3 6 6 5 5 5
Porady lekarskie ogółem 18 581 18 155 18 808 18 301 20 635 20 293 19 677 19 641
Porady w ramach podstawowej opieki zdrowotnej 15 661 16 410 15 816 16 655 16 429 18 679 19 158 19 677 19 641
Apteki i punkty apteczne 1 1 1 1 1 1 2 2 2

Pomoc społeczna[edytuj | edytuj kod]

Rozwiązywaniu problemów społecznych służy działalność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Warsztatów Terapii Zajęciowej oraz bieżącą współpraca jednostek gminy z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie oraz z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną w Gorzowie Wlkp.

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Z danych zawartych w poniższej tabeli wynika, że z pomocy społecznej korzysta około 10% mieszkańców gminy, co świadczy o znacznej skali problemów.

Liczba objętych pomocą GOPS w latach 2011–2019
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2019
Rodziny 327 350 336 322 342 330 349 298
Osoby w rodzinie 801 846 847 771 815 750 773 753

Najczęstszymi przyczynami kwalifikującymi do udzielenia pomocy są: ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność lub długotrwała ciężka choroba, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych. Rzadziej występują trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietność, alkoholizm, narkomania, sieroctwo, bezdomność, przemoc w rodzinie, zdarzenie losowe lub sytuacje kryzysowe. Bardzo często te problemy są ze sobą sprzężone.

Powody przyznania pomocy[77][1]
2015 2016 2017 2018 2019
Bezdomność 4 14 10 9 5
Potrzeba ochrony macierzyństwa 26 26 27 17 25
Bezrobocie 75 93 108 123 106
Niepełnosprawność 116 133 109 108 119
Długotrwała lub ciężka choroba 82 82 60 51 139
Bezradność w sprawach opiekuńczo wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego 39 35 30 23 31
Alkoholizm 9 6 13 14 8
Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z za-kładu karnego 3 4 4 3 2
Przemoc w rodzinie 2 3 1 2
Sytuacja kryzysowa 2 3 2 3 3
Ubóstwo 116 152 163 215 198
Zdarzenie losowe 3 1 6 8 1
Klęska żywiołowa lub ekologiczna 44
Uwaga: dane z poszczególnych rubryk nie sumują się na pozycję ogółem, gdyż jedna osoba może korzystać z kilku świadczeń
Świadczenia w ramach zadań własnych i zleconych[77][1]
2017 2018 2019
Liczba osób Kwota zł Liczba osób Kwota zł Liczba osób Kwota zł
Zasiłki stałe 86 388 527 71 331 479 66 290 578
Zasiłki okresowe 188 223 664 207 223 664 132 180.646
Zasiłki celowe 78 16 678 92 24 140 74 20.090
Zasiłki celowe specjalne 82 29 133 133 36 711 153 37.977
Zasiłki celowe na pokrycie skutków klęski żywiołowej 44 114.106
Składki na ubezpieczenia zdrowotne 81 36 109 62 27 385 57 25 068
Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania 29 160 622 31 188 549 37 216.054
Zasiłek celowy na zakup żywności 254 217 568 210 231 502 403 128.347
Posiłki w szkole 179 133 360 168 117 872 121 100 131
Odpłatność za pobyt w DPS 7 134 157 6 156 411 9 190.958
Odpłatność za pobyt w pieczy zastępczej 14 75 530 zł 18 78 519 15 109.183
Dodatki mieszkaniowe 12 28 517 20 27 160 11 19.938
Prace społeczno-użyteczne 11 10 695 12 7 964 7 4.095
Składki od zasiłków rodzinnych 43 124 245 39 124 732 44 177.425
Dodatki energetyczne 9 665 12 1 194 9 1.013
Zasiłki rodzinne 567 2 135 778 560 2 197 757 538 2.649.786
Świadczenia wychowawcze (tzw. 500+) 778 5 467 194 746 8 719 419 1 766 7 766 119
Świadczenie „Dobry Start” (tzw. 300+) 850 363 150 1 249 374.100
Uwaga: dane z poszczególnych rubryk nie sumują się na pozycję ogółem, gdyż jedna osoba może korzystać z kilku świadczeń
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

w roku 2017 obejmowała 313 osób (w tym 264 mężczyzn) opieką polegającą m.in. na rozmowach motywujących do podjęcia leczenia, zmiany postawy, skorzystania z konsultacji specjalisty. Udziela pomocy, również finansowej, w terapii odwykowej oraz po przebytym podstawowym programie leczenia zachęcając do udziału w programach motywujących i podtrzymujących abstynencję. Rozpatruje wnioski o wszczęcie postępowania wobec osób uzależnionych i pokrywa koszta postępowania sądowego w sprawach o zobowiązanie do podjęcie leczenia. Podejmuje działania interwencyjne w zgłoszonych przypadkach sprzedaży napojów alkoholowych nieletnim i osobom nietrzeźwym.

Komisja wspiera różnorakie działania adresowane do dzieci i młodzieży, dofinansowuje działalność świetlic środowiskowych oraz organizację wypoczynku letniego[78].

Warsztaty Terapii Zajęciowej

działają w miejscowości Chwalęcice jako jednostka organizacyjna gminy. Uczestniczy w nich 30 osób, w większości o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ośmioro z nich (tj. 27%) jest mieszkańcami gminy Kłodawa. W ramach rehabilitacji prowadzone są zajęcia rozwijające umiejętności życia codziennego, przygotowujące do życia w środowisku społecznym, rozwijające psychofizyczne sprawności niezbędne w pracy[79].

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj | edytuj kod]

Przestępstwa najczęściej popełniane na terenie gminy[80]
Rodzaj 2017 2019
Kradzież 13 14
Kradzież z włamaniem 10 22
Uszkodzenie mienia 4 9
Uszczerbek na zdrowiu, pobicie 0 2
Używanie narkotyków 3 6
Nietrzeźwość kierującego 7 14
Inne 13 61
Razem 50 128
Przestępstwa oraz wykroczenia popełniane w poszczególnych miejscowościach[80]
Przestępstwa Wykroczenia[81]
2018 2019 2018 2019
Chwalęcice 7 6 16 2
Kłodawa 27 15 47 18
Mironice 1 3 1 2
Łośno 3 3 9 4
Różanki 15 11 20 6
Rybakowo 3 3 4 1
Santocko 8 11 7 3
Santoczno 1 0 3 3
Wojcieszyce 10 7 13 11
Zdroisko 2 2 6 3
Razem 79 62 128 52
Działania Policji

W roku 1999 roku został zlikwidowany Komisariat Policji w Kłodawie, a teren gminy został w całości objęty działaniami Komisariatu II Komendy Miejskiej Policji w Gorzowie Wlkp. Do jego obsługi przydzielono na stałe dwoje dzielnicowych i podano do wiadomości publicznej podane numery ich służbowych telefonów komórkowych dzielnicowych. W razie potrzeby na teren gminy są kierowani funkcjonariusze z innych służb – ruchu drogowego, kryminalnej, patrolowej itd.

W roku 2019 dzielnicowi ujawnili łącznie 52 wykroczenia. Realizują szereg programów mających na celu zapobieganie przestępczości oraz zachowań patologicznych wśród młodzieży. Prowadzili 11 procedur Niebieskiej Karty, w ich ramach odbyli ok. 135 kontroli. w rodzinach dotkniętych problemem przemocy[80].

Działania Straży Gminnej

Została powołana w roku 1999 i przez cały czas działa w jednoosobowym składzie. Wykonuje zadania związane z utrzymaniem czystości, ładu i porządku, ujawnianiem i zapobieganiem aktom wandalizmu, wybrykom chuligańskim i innym wykroczeniom, zapewnieniem bezpieczeństwa na imprezach gminnych. Współpracuje z Policją, Strażą Leśną, Społeczną Strażą Rybacką oraz Gminną Komisją ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Ośrodkiem Pomocy Społecznej.

W roku 2017 Straż Gminna skontrolowała pod kątem utrzymania porządku i czystości 164 posesje, pouczyła 74 osoby i nałożyła 6 mandatów karnych. Podczas wspólnego z Policją patrolowania w godzinach wieczorno-nocnych kąpielisk i zbiorników wodnych, zostało wylegitymowanych 28 osób, zatrzymano 4 nietrzeźwe osoby przejawiające agresję i ukarano mandatem 3 osoby za zakłócanie spokoju[82].

Kontrole przestrzegania regulaminu utrzymania czystości i porządku w roku 2019[83]
Miejscowość Ilość skontrolowanych

posesji

Ilość udzielonych

pouczeń

Ilość nałożonych

mandatów

Chwalęcice 21 9 1
Kłodawa 21 12 2
Łośno 11 4 0
Różanki 19 7 1
Rybakowo 19 6 1
Santocko 24 8 2
Santoczno 15 4 0
Wojcieszyce 14 6 1
Zdroisko 11 4 0
Razem 163 60 8
Bezpieczeństwo ruchu drogowego
Zdarzenia drogowe w latach 2015–2019[80]
2015 2016 2017 2018 2017
Wypadki 5 6 3 6 8
Kolizje 82 130 128 97 101
Razem 87 136 131 103 119
Zabici 5 0 0 1 5
Ranni 9 0 6 15 6

Najwięcej kolizji i wypadków w roku 2017 zdarzyło się na drodze krajowej nr 22 (35 zdarzeń), drodze wojewódzkiej nr 151 (26) i trasie S3 (6). W podziale na miejscowości najwięcej było ich w Kłodawie (27), Różankach (11), Wojcieszycach (9) i Chwalęcicach (4)[84].

Aktywność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Gminny finał WOŚP w 2017 r.
Spotkanie opłatkowe seniorów
Turniej gier karcianych
Święto Pieczonego Ziemniaka 2012 – festyn wiejski w Wojcieszycach
Remiza OSP w Różankach
OSP Kłodawa
OSP Santocko
OSP Rybakowo
Uczestnicy zawodów wędkarskich w Kłodawie
Uczestnicy zawodów wędkarskich o puchar sołtysa

Organizacje pozarządowe[85][edytuj | edytuj kod]

  • Stowarzyszenie „Dirt Racers” w Łośnie. Głównym celem jest konsolidacja środowiska miłośników pojazdów terenowych, organizacja i realizacja zadań związanych z turystyką, rekreacją oraz sportami off-road. Numer KRS 0000668299. Prezesem jest Kamil Giżycki.
  • Stowarzyszenie „Nasza Gminna Rodzina” w Kłodawie. Do głównych celów należy zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu; spisanie i skatalogowanie przed i powojennej historii miejscowości gminy; promowanie regionu, kultury ludowej, lokalnych tradycji i atrakcji. Numer KRS 0000507251. Prezesem jest Tomasz Hałas.
  • Stowarzyszenie „Nasze Różanki” powstało w roku 2011. Dba o zrównoważony rozwój Różanek i rozwiązywanie bieżących problemów wsi (np. odbudowa rowów melioracyjnych, remonty ulic). Doprowadziło do wyremontowania pomnika mieszkańcom poległym podczas I wojny światowej oraz wybudowania obelisku upamiętniającego stulecie odzyskania niepodległości. Protestowało przeciw budowie biogazowni w okolicach Różanek. Prezesem jest Bożena Adamczyk. Numer KRS 0000408277[86].
  • Stowarzyszenie „OKO-Oblicza Kłodawskich Okolic” w Kłodawie. Do głównych celów należy animacja i edukacja kulturalna, działania na rzecz wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, zdrowia emocjonalnego dzieci i młodzieży, zwiększenia udziału osób starszych w życiu społecznym oraz tworzenie i wspieranie form współpracy międzypokoleniowej. Jest zarejestrowane w KRS pod numerem 0000411618. Prezesem jest Magdalena Turska[87].
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Zdroiskiej „Pro Nature”. Do głównych celów należy ochrona środowiska ze szczególnym uwzględnieniem terenu wsi, podnoszenie turystyczno-wypoczynkowych walorów wsi, ochrona praw mieszkańców oraz użytkowników działek rekreacyjnych. Współorganizuje m.in. coroczne festyny „narodowe”. Numer KRS 0000023733. Przewodniczącą Zarządu jest Grażyna Kaźmierczak.
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Rybakowa. Do głównych celów należy wspieranie lokalnych inicjatyw kulturalnych, ekologicznych i sportowych. Prezesem jest Jolanta Kostrubiec. Nr KRS 0000671195.
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Santocznej w Santocznie. Do głównych celów należy działalność na rzecz rozwoju regionu wokół rzeki Santocznej, w szczególności Rybakowa i Santoczna, a także poprawy warunków życia mieszkańców. Prezesem jest Roman Glapa. Nr KRS 0000546228[88].
  • Stowarzyszenie Rozwoju Wsi „NOVA” w Łośnie. Istotnym celem stowarzyszenia jest rozwój wsi, pomoc społeczna oraz wyrównywanie różnic rozwoju miast i wsi, prowadzenie działalności edukacyjnej i kulturalnej w szczególności na rzecz dzieci i młodzieży. Prezesem jest Emilian Marek Prorok. Nr KRS 0000339819[89].
  • Stowarzyszenie Szkolna Rodzina w Różankach. Do głównych celów należy prowadzenie działalności wychowawczej wśród dzieci i młodzieży oraz jej wychowawców w wymiarze społecznym, kulturalnym, patriotycznym w duchu wartości chrześcijańskich. Prezesem jest Donata Iwona Grzegocka. Nr KRS 0000393870.
  • Stowarzyszenie „Wojcieszyce XXI” powstało w roku 2011. Jest zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000392947; liczy niespełna 30 członków, prezesem jest Andrzej Korona[90]. Koncentruje się na działaniach o charakterze integracyjnym, kulturalno-rozrywkowym, a także szkoleniowym. Pozyskało od Fundacji Orange wyposażenie pracowni komputerowej, która została ulokowana w świetlicy wiejskiej. Jest głównym organizatorem corocznych festynów pn. „Święto Pieczonego Ziemniaka”[91].

Ochotnicza Straż Pożarna[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy działa 5 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej, które są stowarzyszeniami wchodzącymi w struktury Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zrzeszają w sumie 168 członków. Prezesem Oddziału Gminnego OSP jest Anna Mołodciak. Trzy jednostki zostały włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Stan organizacyjny OSP w gminie Kłodawa (30 VI 2018)[92]
Miejscowość Liczba członków Drużyny Samochody pożarnicze Włączona

do KSRG

zwyczajnych honorowych wspierających średnie lekkie
Kłodawa 49 4 3 2 2 X
Różanki 24 3 5 1 1 1 X
Santocko 34 4 1 2 1 X
Łośno 12 2 9 1 1
Rybakowo 18 1 1 1
Razem 137 14 17 6 7 2 3

Kluby Seniora[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy Klub Seniora zawiązał się z inicjatywy Stanisława Dregera w roku 2003 w Wojcieszycach, a krótko potem w pozostałych wsiach. Są to organizacje nieformalne, jednak bardzo aktywne. Prawa członkowskie automatycznie uzyskują mieszkańcy, którzy ukończyli 60 rok życia i tylko od nich zależy, czy i w jakim stopniu będą z nich korzystać. Działalność polega najczęściej na organizacji cyklicznych spotkań (m.in. z okazji Dnia Seniora). Przynajmniej raz w roku organizowana jest autokarowa wycieczka krajowa lub zagraniczna[93].

Samorząd gminny[edytuj | edytuj kod]

Samorząd gminny, sołectwa
Radni, wójt i skarbnik Gminy Kłodawa
Schemat organizacyjny Urzedu Gminy Kłodawa
Sołtysi
Położenie i obszar sołectw

Organa samorządu[edytuj | edytuj kod]

W skład Rady Gminy Kłodawa kadencji 2018–2023 wchodzi piętnastu radnych: Bożena Adamczak, Gerard Bieryło, Henryk Brzana, Ryszard Burzawa, Katarzyna Chmiel-Dera, Rafał Chodkiewicz, Wanda Grabowska, Andrzej Korona (przewodniczący), Jan Kubera, Roman Leśnicki, Janina Maciejewska, Benedykt Piotrowski, Ireneusz Winnik, Wiesław Witczyk, Damian Żołędziejewski[94].

Tylko jedna osoba wybrana do Rady Gminy kandydowała z listy partyjnej (Koalicyjny Komitet Wyborczy Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska). Pozostałe kandydowały z list komitetów wyborczych wyborców o zasięgu gminnym lub nawet ograniczonym do jednego okręgu wyborczego: KWW Tomasza Hałasa (1 radny) KWW Razem dla Gminy Kłodawa (8 radnych), KWW Nasza Gmina Kłodawa (3 radnych), KWW Janiny Maciejewskiej (1 radna), KWW Nasze Wojcieszyce (1 radny)[95].

Wójtem jest od roku 2006 Anna Mołodciak, kandydująca z listy KWW Razem dla Gminy Kłodawa[96]. W wyborach samorządowych, przeprowadzonych w roku 2018, była jedynym zgłoszonym kandydatem na to stanowisko[97].

Jednostki pomocnicze[edytuj | edytuj kod]

Utworzono 11 jednostek pomocniczych gminysołectw, z których dziewięć obejmuje w całości wsie: Chwalęcice, Kłodawa, Łośno, Mironice, Rybakowo, Santocko, Santoczno, Wojcieszyce i Zdroisko, natomiast dwa – fragmenty wsi Różaki (sołectwa Różanki oraz Różanki Szklarnia)[98].

Poczynając od roku 2020 w budżecie gminy został wyodrębniony fundusz sołecki. Oznaczało to skokowy wzrost zasobności sołectw oraz możliwości ich działania, bo choć w poprzednich latach corocznie przewidywano w budżecie środki na finansowanie działań podejmowanych przez sołectwa i uzyskiwały one dochody własne, głównie z wynajmu sal i świetlic, to były one w sumie znacząco mniejsze. Przykład planowania i rozliczania rocznych dochodów oraz wydatków sołectwa można znaleźć na stronie internetowej wsi Wojcieszyce[99][100].

Liczba mieszkańców poszczególnych sołectw[1]
Sołectwo mieszkańców
Chwalęcice
  
1149
Kłodawa
  
3049
Łośno
  
485
Mironice
  
118
Różanki
  
1147
Różanki~Szkl.
  
310
Rybakowo
  
302
Santocko
  
831
Santoczno
  
234
Wojcieszyce
  
920
Zdroisko
  
156
Środki z Funduszu Sołeckiego (zł)[101]
Sołectwo 2020 2021
Chwalęcice 47 259,30 53 597,80
Kłodawa 47 259,30 53 597,80
Łośno 32 514,40 36 553,70
Mironice 15 075,72 17 044,10
Różanki 47 259,30 53 597,80
Różanki Szklarnia 24 669,35 20 688,75
Rybakowo 23 818,69 27 013,29
Santocko 47 259,30 53 597,80
Santoczno 20 510,54 23.100,65
Wojcieszyce 47 259,30 53 597,80
Zdroisko 17 013,35 19 241,61

Budżet gminy[edytuj | edytuj kod]

Gmina Kłodawa należy do stosunkowo zasobnych. W roku 2019 dochody jej budżetu (nie licząc wpływów z dotacji celowych) wyniosły 4 013,75 zł na głowę mieszkańca, co dało 131 miejsce na 1 539 sklasyfikowanych gmin wiejskich w rankingu pisma Wspólnota[102]. W rankingu wydatków inwestycyjnych samorządów w latach 2016–2018 gmina zajęła 157 miejsce z wynikiem 1 156,79 zł na jednego mieszkańca[103]. W rankingu finansowym samorządu terytorialnego w Polsce, opracowanym dla potrzeb VI Europejskiego Kongresu Samorządów i opartym na siedmiu wskaźnikach, pozwalających na wszechstronną ocenę kondycji finansowej, w 2019 roku gmina zajęła 16 miejsce w kraju i pierwsze w województwie lubuskim[104].

Dynamika dochodów i wydatków budżetowych gminy w latach 2009–2020[28]:

Dochody i wydatki budżetu gminy w latach 2014–2021[105]
Rok Dochody w zł Wydatki w zł
planowane wykonane planowane wykonane
2014 25 811 535,10 26 926 275,18 23 978 844,46 25 227 369,98
2015 28 365 240,00 30 314 929,45 26 532 549,20 26 382 406,78
2016 29 350 007,00 34 980 197,05 28 083 983,00 33 521 227,55
2017 36 211 323,00 38 300 847,28 44 403 151,00 35 835 141,00
2018 42 982 008,00 43 582 100,59 47 390 102,00 46 543 824,71
2019 45 930 659,68 49 623 739,70 43 894 677,68 50 310 695,22
2020 54.208.086,00 53 057 974,50 57.847.041,00 52 102 066,12
2021 55.483.699,00 64.418.738,00
Wykonanie dochodów budżetowych w 2019 r.[106]
Wyszczególnienie Plan po zmianach Wykonanie %
w zaokrągleniu do 1 zł
Subwencje 8 541 434 8 541 434 100,00
Dotacje na zadania zlecone gminie 11 648 857 11 532 307 99,00
Dotacje / środki na inwestycje 4 199 706 2 628 552 62,59
Dotacje na zadania własne i porozumienia 1 110 130 1 065 344 95,97
Dotacje na projekty miękkie 110 437 116 256 105,
Dochody własne 25 505 757 25 739 845 100,92
w

tym

podatek od dochodów osób fizycznych 15 256 422 15 409 848 101,00
podatek od nieruchomości osób fizycznych 1 774 020 1 773 637 99,97
podatek od nieruchomości osób prawnych 3 855 650 4 142 920 107,45
podatek rolny 560 500 577 236 102,98
podatek leśny 503 880 505 449 100,39
podatek od środków transportowych 153 530 143 378 93,39
Ogółem 51 116 321 49 623 739 97,08
Wykonanie wydatków budżetowych w 2019 r.[106]
Wyszczególnienie Plan po zmianach Wykonanie %
w zaokrągleniu do 1 zł
Wydatki majątkowe 16 082 162 14 148 341 87,98
Wydatki bieżące 37 317 255 36 162 353 96,91
w

tym

wynagrodzenia i pochodne 13 157 795 12 775 082 97,09
dotacje 1 234 120 1 225 706 99,32
świadczenia na rzecz osób fizycznych 12 528 872 12 307 18 98,23
obsługa długu publicznego 125 000 114 111 91,29
pozostałe wydatki 10 271 468 9 740 271 94,83
Ogółem 53 399 418 50 310 695 94,22

Symbole[edytuj | edytuj kod]

Symbole Gminy Kłodawa
Wzór Herbu Gminy Kłodawa ustanowiony uchwałą nr IX/78/19 Rady Gminy Kłodawa z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Kłodawa
Wzór Flagi Gminy Kłodawa ustanowiony uchwałą nr IX/78/19 Rady Gminy Kłodawa z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Kłodawa
Wzór Pieczęci Urzędowej Gminy Kłodawa z godłem gminy w polu centralnym, ustanowiony uchwałą nr IX/78/19 Rady Gminy Kłodawa z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Kłodawa
Wzór Pieczęci Reprezentacyjnej Gminy Kłodawa ustanowiony uchwałą nr IX/78/19 Rady Gminy Kłodawa z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Kłodawa
Wzór Herbu Gminy Kłodawa używany do roku 2019

Dnia 24 marca 1990 r. Rada Gminy zatwierdziła herb gminy. Nawiązuje on do pieczęci przedwojennej Gemeinde Cladov i przedstawia w polu zielonym poziomo leżącą brązową kłodę drewna, na której wspiera się snop zboża, na nich zaś znajdują się skrzyżowane ku dołowi kosa i grabie[47].

W statucie gminy Kłodawa, uchwalonym w lutym 2009 roku, znajdowały się błędne z punktu widzenia zasad heraldyki i weksylologii blazony (opisy) herbu oraz flagi gminy, a ich wzorce w załącznikach do statutu zawierały zniekształcone wizerunki grafik bitowych i nie nadawały się do wykorzystania[107]. W praktyce używany był wzorzec herbu w grafice wektorowej oraz flaga zawierająca oprócz wizerunku herbu również napis Gmina Kłodawa. W toku prac komisji nadzwyczajnej, powołanej przez Radę Gminy w celu przygotowania projektu nowej wersji statutu[108], zostały opracowane poprawne opisy oraz wzorce graficzne herbu i flagi, również w wersjach udostojnionych, a dodatkowo wzorce pieczęci urzędowych z herbem gminy oraz pieczęci reprezentacyjnej.

Uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia nowego Statutu Gminy Kłodawa została podjęta 26.09.2018 r. Zawiera poprawione wzorce graficzne oraz blazony herbu i flagi[109]:

  • Herb Gminy Kłodawa przedstawia w polu tarczy o barwie zielonej skrzyżowane kosę z grabiami, zaś pod nimi snop zboża w słup złoty/żółty, stojący na kłodzie w pas; okucia kosy i grabi srebrne/białe, styliska kosy i grabi oraz kłoda brązowe.
  • Flagą Gminy Kłodawa jest płachta barwy białej o proporcjach 8:5 z umieszczonym w polu sercowym płachty herbem Gminy Kłodawa.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Gmina Kłodawa współpracuje z Amt Seelow-Land (odpowiednikiem polskiej gminy) położonym w powiecie marchijsko-odrzańskim Niemcy Po obu stronach granicy organizowane są spotkania robocze i integracyjne, wspólne imprezy kulturalne i sportowe (np. halowe turnieje piłki nożnej w Diedersdorf, zawody wędkarskie „O Kłodawską Złotą Rybkę”, Polsko-Niemieckie Zawody Pożarnicze, rajdy rowerowe odbywające się równolegle w Kłodawie i Falkenhagen).

Wzajemne deklaracje partnerskie umożliwiają pozyskanie ze środków Unii Europejskiej dofinansowywania wielu zadań, poczynając od tzw. małych projektów, aż po duże zadania inwestycyjne, polegające na rozbudowie sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, modernizacji dróg czy budowie ścieżek rowerowych[110].

Związki wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół rzymskokatolicki

Ludzie związani z gminą[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Parno Gierliński (ur. 12 marca 1938 w Poznaniu, zm. 4 lutego 2015 w Nowym Mieście nad Pilicą) – cygańsko-polski rzeźbiarz, poeta i prozaik; działacz społeczny. Autor elementarza dla dzieci romskich Miri szkoła – Romano elementaro. Mieszkał i tworzył w Wojcieszycach w latach 1999–2006[113].
  • Elżbieta Rafalska (ur. 22 czerwca 1955 we Wschowie) – senator VI kadencji, posłanka na Sejm VI, VII i VIII kadencji, w latach 2006–2007 sekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, od 2015 minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Od 2019 r. posłanka do Parlamentu Europejskiego. Mieszka w Różankach.
  • Krystyna Sibińska (ur. 12 czerwca 1962 w Złocieńcu) – posłanka na Sejm VII, VIII i IX kadencji. Mieszka w Chwalęcicach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Raport o stanie Gminy Kłodawa za 2019 rok. Gmina Kłodawa Samorządowy Portal Internetowy. [dostęp 2020-05-18].
  2. Jan Bieńkowski: Utwory geologiczne. Chronione obiekty przyrody w powiecie gorzowskim. [dostęp 2018-06-19].
  3. Chronione obiekty przyrody w Powiecie Gorzowskim, przyroda.powiatgorzowski.pl [dostęp 2018-06-20].
  4. Weatherbase (ang.). [dostęp 2015-04-28].
  5. Jan Bieńkowski: Warunki topoklimatyczne. Chronione obiekty przyrody w powiecie gorzowskim. [dostęp 2015-06-30].
  6. a b c d Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kłodawa – tekst jednolity. Załącznik nr 1 do uchwały nr XXIX/228/13 Rady Gminy Kłodawa z dnia 12 czerwca 2013 r. plik do pobrania. [dostęp 2015-07-23].
  7. Rocznik statystyczny województwa lubuskiego 2017. Zielona Góra: Urząd Statystyczny, 2017.
  8. 2019. „Rocznik Statystyczny Województwa Lubuskiego”, 2019. Zielona Góra: Urząd Statystyczny. ISSN 1640-0135. 
  9. Encyklopedia Leśna, encyklopedialesna.pl [dostęp 2018-07-02].
  10. Jan Bieńkowski: Barlinecko – Gorzowski Park Krajobrazowy. Chronione obiekty przyrody w powiecie Gorzowskim. [dostęp 2018-06-23].
  11. Jan Bieńkowski: Funkcjonalne cechy rzeźby terenu. Chronione obiekty przyrody w powiecie Gorzowskim. [dostęp 2018-06-30].
  12. a b c d e Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Kłodawa Aktualizacja na lata 2016–2025, w oparciu o opracowanie NFOS, BIP Gminy Kłodawa, 2016 [dostęp 2018-06-30].
  13. Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, Portrety powiatów i gmin województwa lubuskiego w 2016 r., 2017.
  14. Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubuskiego, RDOŚ Gorzów Wielkopolski stan na 12 lutego 2014. [dostęp 2018-06-20].
  15. Jan Bieńkowski, Rezerwat Przyrody Dębina, Chronione obiekty przyrody w powiecie Gorzowskim [dostęp 2018-06-19].
  16. Jan Bieńkowski: Rezerwat Przyrody Rzeka Przyłężek. Chronione obiekty przyrody w powiecie Gorzowskim. [dostęp 2018-06-23].
  17. Jan Bieńkowski: Rezerwat Przyrody Wilanów. Chronione obiekty przyrody w powiecie Gorzowskim. [dostęp 2018-06-23].
  18. Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju. Wykaz miejscowości na terenie Gminy Kłodawa. GUS.
  19. Lubociesz. Wikimapia. [dostęp 2018-06-23].
  20. System Informacji Przestrzennej. Urząd Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-23].
  21. a b Dane Urzędu Gminy w Kłodawie.
  22. Uchwała Nr XLVIII/362/10 Rady Gminy Kłodawa z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie: uchwalenia zmiany Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania przestrzennego Gminy Kłodawa.. BIP Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-23].
  23. Uchwała Nr XIX/228/2013 Rady Gminy Kłodawa z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie uchwalenia zmiany części studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gm. Kłodawa w miejscowości Różanki i Wojcieszyce.
  24. Większość przeciw lotnisku. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci. [dostęp 2018-07-20].
  25. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Bank Danych Regionalnych (pol.). GUS. [dostęp 2021-02-04].
  26. Pojęcia stosowane w statystyce publicznej. GUS. [dostęp 2018-06-29].
  27. Uwzględniono osoby w wieku 15+. Dane Narodowego Spisu Powszechnego 2011.
  28. a b c d e Gmina Kłodawa w liczbach. Liczba i płeć mieszkańców gminy Kłodawa, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-06-23] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  29. a b Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, Portrety powiatów i gmin województwa lubuskiego w 2016 r., 2017.
  30. Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest dla Gminy Kłodawa na lata 2009–2032 (załącznik do uchwały Rady Gminy z dnia 25,10.2017r.). BIP Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-07-16].
  31. Urząd Gminy w Kłodawie: Informacja o stanie mienia komunalnego i jego obrocie od 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r.. BIP gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-29].
  32. Kłodawa EWE, www.ewe.pl [dostęp 2018-06-22] (pol.).
  33. Gmina Kłodawa przystąpiła do Lubuskiej Unii Światłowodowej. Gmina Kłodawa – samorządowy portal internetowy. [dostęp 2018-06-23].
  34. Komunikacja autobusowa, Gmina Kłodawa – samorządowy portal internetowy [dostęp 2018-06-22] (pol.).
  35. Związek Celowy Gmin MG-6, www.zcg.net.pl [dostęp 2018-07-02] (pol.).
  36. Zakład Komunalny Gminy Kłodawa: Sprawozdanie z działalności Zakładu Komunalnego Gminy Kłodawa za rok 2017. Różanki: 2018.
  37. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2009 r. nr 187, poz. 1446).
  38. Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10.12.2009.
  39. Uchwała nr XXXVI Rady Gminy Kłodawa z dnia 29 stycznia 2018 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla Powiatu Gorzowskiego na zadanie pod nazwą „Remont drogi powiatowej w miejscowości Santocko”. BIP Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-28].
  40. Województwo Lubuskie. Podregiony, powiaty, gminy. Zielona Góra: Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, 2017.
  41. Dane Starostwa Powiatowego w Gorzowie Wlk.
  42. b. Stacja Hodowli Roslin, Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci, 31 maja 2010 [dostęp 2018-07-09] (pol.).
  43. Kłodawa. Kostrzyńsko-Słubicka Specjalna Strefa Ekonomiczna. [dostęp 2018-06-29].
  44. Firmy – lista. Gmina Kłodawa – samorządowy portal internetowy. [dostęp 2018-07-10].
  45. Żwirownia Gorzów Wielkopolski – piasek, żwir, kruszywo naturalne, www.zwirowniegorzow.pl [dostęp 2018-07-09].
  46. Kozaryn Transport Spedycja, www.kozaryn.pl [dostęp 2018-07-09] (ang.).
  47. a b c d e Zdzisław Zysnarski: Kłodawa historia pewnej wsi – Kladow die Geschichteeines Dorfes. Kłodawa – Herford: Urząd Gminy Kłodawa i Bundesarbeitsgemeinschaft Landsberg (Warthe) Stadt und Land e.v., 2000. ISBN 83-911922-1-0.
  48. Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. Dziennik Ustaw 1950 nr 14, poz. 130. [dostęp 2018-06-29].
  49. Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych.. Dziennik Ustaw 1954 nr 43, poz. 191. [dostęp 2018-06-29].
  50. Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.. Dziennik Ustaw 1972 nr 49, poz. 312. [dostęp 2018-06-29].
  51. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1990 r. nr 16, poz. 95, ze zm.).
  52. Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków – Santoczno – kościół pw. Przemienienia Pańskiego, lwkz.pl [dostęp 2018-06-25] (ang.).
  53. Kościół Różanki, kosciol-rozanki.manifo.com [dostęp 2018-06-25] (pol.).
  54. Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków – Rejestr i ewidencja zabytków, lwkz.pl [dostęp 2018-06-20] (ang.).
  55. a b c d e f Urząd Gminy w Kłodawie: Informacja o stanie realizacji zadań oświatowych Gminy Kłodawa za rok szkolny 2018/2019. Kłodawa, wrzesień 2019. [dostęp 2020-06-10].
  56. Umowa podpisana! Budowa żłobka i przedszkola w Kłodawie staje się faktem, www.klodawa.pl [dostęp 2020-06-10] (pol.).
  57. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu: Egzamin ósmoklasisty / Wyniki i analizy (pol.). Rok 2019, Rok 2020. [dostęp 2020-08-07].
  58. Gmina Kłodawa w liczbach. Gmina Kłodawa – Edukacja i szkolnictwo, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-06-29] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  59. Księga rejestrowa instytucji kultury. BIP Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-23].
  60. Niektóre ważne daty w historii GOK. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci, opublikowano 24 czerwca 2010. [dostęp 2017-02-27].
  61. Zespoły taneczne – GOK Wojcieszyce, Gminny Ośrodek Kultury w Kłodawie z/s w Wojcieszycach [dostęp 2018-06-23] (pol.).
  62. GOK Wojcieszyce. Gminny Ośrodek Kultury w Kłodawie z/s w Wojcieszycach. [dostęp 2018-06-23].
  63. Księga rejestrowa instytucji kultury. BIP Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-23].
  64. Dyrektor GBP Magdalena Turska: Sprawozdanie z działalności bibliotek publicznych 2019. Kłodawa: 20.03.2020., Sprawozdanie z działalności bibliotek publicznych 2020. Kłodawa: 15.02.2021.
  65. Zespoły wokalno-muzyczne. Gminny Ośrodek Kultury w Kłodawie z/s w Wojcieszycach. [dostęp 2018-06-23].
  66. Sport i rekreacja, Gmina Kłodawa – samorządowy portal internetowy [dostęp 2018-06-25] (pol.).
  67. Maciej Kusina, Skarb – SHR Wojcieszyce, 90minut.pl [dostęp 2018-06-25].
  68. Krótka historia wojcieszyckiego sportu. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci, opracowano na podstawie: Karolina Paszkowska Dzieje wsi Wojcieszyce PWSZ w Gorzowie Wlkp. 2003, opublikowano 2017-02-27. [dostęp 2015-07-23].
  69. Stajnia ROBIR Chwalęcice, stajniarobir.pl [dostęp 2018-06-25] (pol.).
  70. Klub Piłkarski Progres Gorzów Wlkp., kpprogres.pl [dostęp 2018-06-25] (pol.).
  71. Stowarzyszenie Kraina Szlaków Turystycznych Lokalna Grupa Działania, kst-lgd.pl [dostęp 2018-07-09] (pol.).
  72. Teresa Znój, Zagospodarowanie turystyczne powiatu gorzowskiego i miasta Gorzowa Wielkopolskiego, UAM, Poznań, 2004.
  73. Łączy nas przyroda – Natur verbindet. Kłodawa: PPH Zapol Dmochowski, Sobczyk i sp. j., 2006. ISBN 83-60140-23-5.
  74. Baza noclegowa, Gmina Kłodawa – samorządowy portal internetowy [dostęp 2018-07-17] (pol.).
  75. Wykaz kąpielisk, Gmina Kłodawa – samorządowy portal internetowy [dostęp 2018-06-24] (pol.).
  76. Wakepark Gorzów wita. WAKEPARK GORZÓW. [dostęp 2018-07-19].
  77. a b Raport o stanie Gminy Kłodawa za 2018 rok. Gmina Kłodawa Samorządowy Portal Internetowy. [dostęp 2020-05-18].
  78. Sprawozdanie z działalności Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w 2017 r., Kłodawa, 14 grudnia 2017.
  79. Maria Szubert: Sprawozdanie z działalności Warsztatu Terapii Zajęciowej. Chwalęcice: 2018.
  80. a b c d Komisariat II Policji w Gorzowie Wlkp.: Informacja o stanie bezpieczeństwa i porządku publicznego w roku 2019 na terenie Gminy Kłodawa. Gorzów Wlkp.: 11.03.2010.
  81. Nie licząc wykroczeń ujawnionych przez patrole Wydziału Ruchu Drogowego.
  82. Marian Matczak: Sprawozdanie dot działalności Straży Gminnej w Kłodawie od dnia 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz przygotowania do sezonu letniego 2018. Kłodawa: 28.05.2018.
  83. Marian Matczak: Sprawozdanie dot działalności Straży Gminnej w Kłodawie od dnia 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019r. Kłodawa: 6.05.2020.
  84. Komisariat II Policji: Informacja o stanie bezpieczeństwa i porządku publicznego w roku 2017 na terenie Gminy Kłodawa. Gorzów Wlkp.: 5.02.2018.
  85. Wykaz stowarzyszeń niesportowych, dla których Starosta Gorzowski jest organem nadzoru. Stan na 07.06.2018 roku. BIP Starostwa Powiatowego w Gorzowie Wielkopolskim. [dostęp 2018-07-16].
  86. B.A: Zebranie walne stowarzyszenia „Nasze Różanki” w Różankach – 26.03.2018. Różanki – nasza wieś samorządna. [dostęp 2018-06-23].
  87. OKO Oblicza Kłodawskich Okolic, facebook.com [dostęp 2018-06-27] (pol.).
  88. Stowarzyszenie Przyjaciół Santocznej, facebook.com [dostęp 2018-07-02] (pol.).
  89. Stowarzyszenie Rozwoju Wsi NOVA, facebook.com [dostęp 2018-07-15] (pol.).
  90. Stowarzyszenie Wojcieszyce XXI. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci, opublikowano 3 września 2011. [dostęp 2017-07-23].
  91. Wieńczysława Piórkowska, Wojcieszyce XXI – Święto ziemniaka, Lubuskie Aktualności Rolnicze, grudzień 2013 – styczeń 2013.
  92. Bożena Popowska: Informacja o stanie organizacyjnym OSP w Gminie Kłodawa. Kłodawa: 6.07.2018.
  93. Klub Seniora. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci, opublikowano 12 czerwca 2010. [dostęp 2015-07-19].
  94. Skład, Gmina Kłodawa Samorządowy Portal Informacyjny [dostęp 2018-12-03] (pol.).
  95. Wybory samorządowe 2018. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2018-10-22].
  96. Władze, BIP Gminy Kłodawa [dostęp 2018-06-20] (pol.).
  97. Wybory Samorządowe 2018, Państwowa Komisja Wyborcza [dostęp 2018-10-22] (pol.).
  98. Sołectwa, klodawa.pl [dostęp 2018-06-20] (pol.).
  99. Plan finansowo-rzeczowy na rok 2018. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci. [dostęp 2018-06-23].
  100. Sprawozdanie Sołtysa za rok 2017. Wojcieszyce – lokalne sprawy w globalnej sieci. [dostęp 2018-06-23].
  101. Uchwała nr XXIV/208/20 Rady Gminy Kłodawa z dnia 10 grudnia 2020 r. w sprawie Uchwały Budżetowej Gminy Kłodawa na 2021 r., Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Kłodawa [dostęp 2021-01-26] (pol.).
  102. Bogactwo samorządów ’20. Ranking dochodów JST per capita w 2019, Pismo Samorządu Terytorialnego Wspólnota [dostęp 2018-08-08] (pol.).
  103. Liderzy inwestycj.iRanking wydatków inwestycyjnych samorządów 2016–2018, Pismo Samorządu Terytorialnego Wspólnota [dostęp 2018-08-08] (pol.).
  104. Ranking finansowy samorządu terytorialnego w Polsce 2019, Fundacja Instytut Studiów Wschodnich [dostęp 2021-01-26] (pol.).
  105. Budżet. Sprawozdania z wykonania budżetu, Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Kłodawa [dostęp 2021-01-26] (pol.).
  106. a b Sprawozdanie zwykonania budżetu Gminy Kłodawa za 2019rok. Gmina Kłodawa Samorządowy Portal Internetowy. [dostęp 2020-05-18].
  107. Uchwała nr XXX/223/09 Rady Gminy Kłodawa z dnia 25 lutego 2009 r. w sprawie uchwalenia statutu Gminy Kłodawa. Dz. Urz. Woj. Lub 2009 nr 35, poz. 487. [dostęp 2018-06-23].
  108. Uchwała Rady Gminy Kłodawa nr X//76/2015 z dnia 7 października 2015 w sprawie powołała doraźnej komisji Rady Gminy Kłodawa ds. opracowania Statutu Gminy Kłodawa oraz Statutów Sołectw. BIP Gminy Kłodawa. [dostęp 2018-06-23].
  109. Uchwała nr IX/78/19 Rady Gminy Kłodawa z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Kłodawa (pol.). Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego poz. 2002, 2019-07-19. [dostęp 2020-10-21].
  110. Kłodawa – przyjazna gmina. 10-lecie współpracy gmin Kłodawa i Seelow-Land. Kłodawa: PPH Zapol Dmochowski, Sobczyk i sp.j., 2010. ISBN 978-83-751822-8-6.
  111. Kłodawa pw. Matki Bożej Różańcowej – Oficjalna strona Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, diecezjazg.pl [dostęp 2018-06-20] (pol.).
  112. Różanki pw. św. Stanisława Kostki – Oficjalna strona Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, diecezjazg.pl [dostęp 2018-06-20] (pol.).
  113. Andrzej Korona: Człowiek, artysta, działacz społeczny. Parno. [dostęp 2018-06-23].