Wczesna cyrylica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wczesna cyrylica – pierwotna wersja cyrylicy, nazywana też bukwicą (od słowa bukwa - litera), która została utworzona dla języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Zastąpiła wcześniej używaną głagolicę.

Litery[edytuj | edytuj kod]

Litera (Ilustracja) Litera (Unicode) Nazwa
(cyrylicka)
Nazwa
(transliterowana)
Nazwa w transliteracji polskiej Nazwa
(IPA)
Transliteracja IPA Odnośniki
Early Cyrillic letter Azu.png А а АЗЪ azŭ az [aʒʌ] a [a]
Early Cyrillic letter Buky.png Б б БѸКИ buki buki [buki] b [b]
Early Cyrillic letter Viedi.png В в ВѢДИ vědě wiedi [vɛdi] v [v]
Early Cyrillic letter Glagoli.png Г г ГЛАГОЛИ glagoli głagoli [glagoli] g [g]
Early Cyrillic letter Dobro.png Д д ДОБРО dobro dobro [dobro] d [d]
Early Cyrillic letter Yesti.png Є є ѤСТЬ estĭ Jest' [iɛstɪ] e [ɛ]
Early Cyrillic letter Zhiviete.png Ж ж ЖИВѢТЄ živěte żiwiete [ʒivɛtɛ], [ʒivjɛtɛ] ž, zh [ʒ]
Early Cyrillic letter Dzelo.png Ѕ ѕ ЅѢЛО dzělo dzjelo [ʣɛlo], [ʣjɛlo] dz, Z [dz], [z]
Early Cyrillic letter Zemlia.png З з ЗЄМЛIА zeml’ja zemlja [zemlja] z [z] Zobacz uwaga 1
Early Cyrillic letter Izhe.png И и ИЖЄ iže iże [iʒɛ] i [i]
Early Cyrillic letter I.png І і / Ї ї И i i [i] i, I [i]
Early Cyrillic letter Kako.png К к КАКО kako kako [kako] k [k]
Early Cyrillic letter Liudiye.png Л л ЛЮДИѤ ljudije liudije [ljudijɛ] l [l]
Early Cyrillic letter Myslite.png М м МЫСЛИТЄ mūslite myslite [muslitɛ] m [m]
Early Cyrillic letter Nashi.png Н н НАШЬ našĭ nasz' [naʃɪ] n [n]
Early Cyrillic letter Onu.png О о ОНЪ onŭ on [onʌ] o [o]
Early Cyrillic letter Pokoi.png П п ПОКОИ pokoi pokoj [pokoj] p [p]
Early Cyrillic letter Ritsi.png Р р РЬЦИ rĭci r'ci [rɪʦi] r [r]
Early Cyrillic letter Slovo.png С с СЛОВО slovo slowo [slovo] s [s]
Early Cyrillic letter Tvrido.png Т т ТВРЬДО tvr̥do twr'do [tvr̤̥do], [tfr̤̥do] t [t]
Early Cyrillic letter Uku.png Ѹ ѹ ѸКЪ ukŭ uk [ukʌ] u [u] Zobacz uwaga 2
Early Cyrillic letter Fritu.png Ф ф ФРЬТЪ fr̤̥tŭ fr'ti [fr̤̥tʌ] f [f]
Early Cyrillic letter Khieru.png Х х ХѢРЪ xěrŭ chier [xɛrʌ]? [xjɛrʌ]? x [x]
Early Cyrillic letter Otu.png Ѡ ѡ ОТЪ otŭ ot, omega [otʌ] ō, w [oː]
Early Cyrillic letter Tsi.png Ц ц ЦИ ci ci [ʦi] c [ʦ]
Early Cyrillic letter Chrivi.png Ч ч ЧРЬВЬ čr̤̥vĭ czrewi [ʧr̤̥vɪ] č, ch [ʧ]
Early Cyrillic letter Sha.png Ш ш ША ša sza [ʃa] š, sh [ʃ]
Early Cyrillic letter Shta.png Щ щ ШТА šta szta, szcza [ʃta] št, sht, šč, shch [ʃt], [ʃʧ]
Early Cyrillic letter Yeru.png Ъ ъ ѤРЪ jerŭ jer [jɛrʌ] ŭ, u: [ʌ]
Early Cyrillic letter Yery.png Ꙑ ꙑ ѤРъі jerū jery [jɛry] ū [y]
Early Cyrillic letter Yeri.png Ь ь ѤРЬ jerĭ jer' [jɛrɪ] ĭ, i: [ɪ]
Early Cyrillic letter Yati.png Ѣ ѣ ЯТЬ jatĭ jać [jatɪ] ě, je, ja [jɛ]
Early Cyrillic letter Yu.png Ю ю Ю ju ju [ju] ju [iu]
Early Cyrillic letter Ya.png Ꙗ ꙗ (Я я) (И)Я ja ja [ja] ja [ja]
Early Cyrillic letter Yusu Maliy.png Ѧ ѧ ѦСЪ ęsŭ ęs, jes, mały jus [ɛ̃s] ę, ẽ, a [ɛ̃] Zobacz uwaga 3
Early Cyrillic letter Yusu Maliy Yotirovaniy.png Ѩ ѩ ѨСЪ jęsŭ jęs, ję [jɛ̃s] ję, jẽ, je [jɛ̃] Zobacz uwaga 4
Early Cyrillic letter Yusu Bolshiy.png Ѫ ѫ ѪСЪ ǫsŭ ąs, jus, duży jus [ɔ̃s] ǫ, õ, u [ɔ̃] Zobacz uwaga 5
Early Cyrillic letter Yusu Bolshiy Yotirovaniy.png Ѭ ѭ ѬСЪ jǫsŭ jąs, ją [jɔ̃s] jǫ, jõ, ju [jɔ̃] Zobacz uwaga 6
Early Cyrillic letter Ksi.png Ѯ ѯ КСИ ksi ksi [ksi] ks [ks]
Early Cyrillic letter Psi.png Ѱ ѱ ПСИ psi psi [psi] ps [ps]
Early Cyrillic letter Fita.png Ѳ ѳ ФИТА fita fita [fita] θ, th, T, F [t], [θ], [f]
Early Cyrillic letter Izhitsa.png Ѵ ѵ ИЖИЦА ižica iżyca [iʒiʦa] ü [ɪ], [y] Zobacz uwaga 7
Early Cyrillic letter Ye.png Ѥ ѥ (И)Ѥ jeː je [jɛ] jeː [iɛ]
Early Cyrillic letter Djerv.png Ћ ћ ДѤРВ đerv, djerv dzierw, djerw, cierw [ʤɛrv], [djɛrv] đ, dj, dż [ʤ], [dj] Zobacz uwaga 8
Early Cyrillic letter Tvrido Otu.png Ѿ ѿ ОТЪ otŭ ot [otʌ] ōt, wt [ot]
Early Cyrillic letter O.png Ѽ ѽ Zobacz uwaga 9

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pierwsza z liter na ilustracji litery zemlja została zastąpiona przez drugą.
  2. Pierwszą utworzoną formą była ligatura pionowa liter О i Ѵ; obecnie zastępuje ją litera У.
  3. Nazwa rosyjska ЮСЪ МАЛЫЙ (Jus Małyj)
  4. Nazwa rosyjska ЮСЪ МАЛЫЙ ЙОТИРОВАННЫЙ (Jus Małyj Jotowannyj)
  5. Nazwa rosyjska ЮСЪ БОЛЬШОЙ (Jus Bol'szoj)
  6. Nazwa rosyjska ЮСЪ БОЛЬШОЙ ЙОТИРОВАННЫЙ (Jus Bol'szoj Jotowannyj)
  7. Istnieje również wariant Iżycy (Ѵ) zwany Iżycą okowy (Ѷ).
  8. Litera ta pochodzi z głagolicy. Obecnie przeszła jako litery Ћ (Cie) i Ђ (Dzie) w języku serbskim.
  9. Omega okrągła ?- Litera o nieznanej nazwie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]