4 Korpus Zmechanizowany (ZSRR)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
4 Korpus Zmechanizowany
Historia
Państwo  ZSRR
Sformowanie lipiec 1940
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja Lwów
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe

4 Korpus Zmechanizowanywyższy związek taktyczny wojsk zmechanizowanych Armii Czerwonej. Korpus sformowany w składzie Kijowskiego specjalnego okręgu wojskowego, w lipcu 1940 jako jednostka podlegająca 6 Armii. Miejscem przedwojennej lokalizacji korpusu był Lwów.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Formowanie korpusu zaczęło się w lipcu 1940 r.

  • Dowództwo korpusu z częścią oddziałów formowano w rejonie Lwowa na bazie 49 Korpusu Strzelców.
    • Pułk motocyklowy na bazie 53 i 146 Pułku Kawalerii 16 Dywizji Kawalerii.
  • 8 Dywizję Pancerną sformowano na bazie 24 Lekkiej Brygady Pancernej. Prócz tego, na formowanie pułków czołgów były oddane 51 i 54 Bataliony Czołgów z 10 Brygady Pancernej.
    • Pułk strzelców zmotoryzowanych i haubic formowano z 608 Pułku Strzelców 146 Dywizji Strzelców i 220 Pułku Haubic z 7 Dywizji Strzelców. We wrześniu 1940 r. 8 Pułk Haubic otrzymał nowe haubice 152 mm wz. 38 r. i traktory STZ-5. Pułk całkowicie zmechanizowano. 20 stycznia 1941 r. otrzymał on jeszcze haubice 122 mm wz. 1910/30.
  • 10 Dywizja Pancerna sformowana została głównie z oddziałów 23 Lekkiej Brygady Pancernej. Prócz tego, aby skompletować dywizję, uzupełniono ją jeszcze 57 i 62 Batalionem Czołgów, 222 Kompanią Rozpoznawczą, 77 Kompanią Łączności, 312 Kompanią Transportową z 10 Ciężkiej Brygady Czołgów, 257 Pułkiem Strzelców i 280 Pułkiem Artylerii Lekkiej z 7 i 146 Dywizji Strzelców.

W skład korpusu weszła też 81 Dywizja Zmotoryzowana. W styczniu 1940 r. dywizja została zmotoryzowana (do etatu 12 000). Ze składu dywizji wyłączony został 280 Pułk Strzelców, rozformowano też 142 Pułk Artylerii, część dywizji oddana została na formowanie tyłów 79 Dywizji Strzelców.

  • Na bazie 305 Batalionu Czołgów sformowano 53 Pułk Czołgów, ponownie formując batalion remontowy.

11 czerwca 1940 r. dywizję przerzucono do rejonu Zabłotowa, gdzie weszła w skład 12 Armii, biorąc udział w przyłączeniu Besarabii i Bukowiny.

11 lipca 1940 r. 81 Dywizja Zmotoryzowana wróciła do Lwowa wchodząc w skład formującego się 4 Korpusu Zmechanizowanego.

Termin zakończenia formowania korpusu wyznaczono początkowo na 30 czerwca, a następnie na 9 sierpnia 1940 roku.

W lutym 1941 roku w składzie korpusu zaszła zmiana: 10 Dywizja Pancerna odeszła do formowanego wówczas 15 Korpusu Zmechanizowanego, a w zamian we Lwowie zaczęło się formowanie nowej 32 Dywizji Pancernej na bazie 30 Lekkiej Brygady Pancernej.

20 lutego 1941 korpus posiadał 632 czołgi.

Dowództwo Korpusu[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy:

Komisarz polityczny:

  • Iwan Wasiliewicz Zujew

Szef sztabu:

  • Aleksander Aleksiejewicz Martjan

Skład Korpusu[edytuj | edytuj kod]

Uzbrojenie Korpusu[edytuj | edytuj kod]

Wedle stanu na dzień 1 czerwca 1941 służbę w korpusie pełniło 28097 żołnierzy i oficerów. Na dzień 22 czerwca 1941 w korpusie było 979 czołgów [1]. Były to maszyny: T-40, T-26, T-27, BT, T-28, KW i T-34.

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Dnia 20 czerwca w korpusie ogłoszono alarm bojowy. Do pierwszego starcia z Niemcami doszło 22 czerwca kiedy 3 Pułk Motocyklowy zaatakował jednostki Wermachtu przeprawiające się przez San w rejonie miasta Laszki. Tego samego dnia dowództwo podjęło decyzję o przemieszczeniu korpusu w rejon miasta Brody. W związku z chaosem jaki ogarnął w pierwszych dniach wojny jednostki radzieckie, korpus nie wykonał postawionego przed nim zadania. 24 czerwca ze składu korpusu wyłączono 8 Dywizję Pancerną i przekazano ją do 15 Korpusu Zmechanizowanego. W związku z ciężkim położeniem sił radzieckich w regionie korpus rozpoczął odwrót na wschód. 29 czerwca opuścił on rejon Lwowa a 3 lipca dotarł on do Zbaraża. 7 lipca w wyniku panicznego odwrotu w składzie korpusu pozostało 126 maszyn bojowych. 9 lipca jednostka dotarła do Iwanopola[2]. 12 lipca korpus przekroczył Dniepr praktycznie odrywając się od jednostek niemieckich, jak i od 6 Armii której podlegał.

Rozformowanie[edytuj | edytuj kod]

Z dniem 12 lipca rozwiązano obydwie dywizje pancerne korpusu. Na bazie 8 Dywizji Pancernej sformowano 130 Brygadę Pancerną a na bazie 32 Dywizji: 1 Brygadę Pancerną i 8 Brygadę Pancerną

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mark Siemiowicz Sołonin -22 Czerwca 1941 czyli jak zaczęła się Wielka Wojna Ojczyźniana. Wyd Rebis Poznań 2007 s.240
  2. Mark Siemiowicz Sołonin - 22 Czerwca 1941 czyli jak zaczęła się Wielka Wojna Ojczyźniana. Wyd Rebis Poznań 2007 s.300

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mark Siemiowicz Sołonin - 22 Czerwca 1941 czyli jak zaczęła się Wielka Wojna Ojczyźniana Wyd. Rebis, Poznań 2007