19 Armia (ZSRR)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
19 Armia
19-я Армия
Historia
Państwo  ZSRR
Sformowanie czerwiec 1941
Rozformowanie lipiec 1945
Dowódcy
Pierwszy gen. lejtn. Iwan Koniew
Ostatni gen. lejtn. Władimir Romanowski
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Podporządkowanie patrz tekst
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład patrz tekst

19 Armia (ros. 19-я Армия) – jedna z radzieckich armii ogólnowojskowych z okresu II wojny światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze formowanie[edytuj | edytuj kod]

Armia została sformowana w czerwcu 1941 roku w Północnokaukaskim Okręgu Wojskowym. Od dniu 26 czerwca włączona została w skład armii rezerwowych Naczelnego Dowództwa.

W dniu 2 lipca 1941 roku weszła w skład Frontu Zachodniego i skierowana do walk w rejonie Witebska, a następnie wzięła udział w walkach pod Smoleńskiem.

Następnie wzięła udział w walkach obronnych w rejonie Wiaźmi w dniach od 2 do 13 października. W czasie tych walk znalazła się w okrążeniu w rejonie Jelni. W czasie wychodzenia z okrążenia armia poniosła ciężkie starty, m.in. w dniu 14 października został ciężko ranny jej dowódca gen. lejtn. Michaił Łukin i dostał się do niewoli.

Resztki oddziałów armii wyszły na możejską linię obrony. Jednak z powodu dużych strat poniesionych w walkach w dniu 20 października została rozwiązana.

Drugie formowanie[edytuj | edytuj kod]

Ponownie została sformowana w rozkazem z dniem 20 listopada 1941 roku z oddziałów znajdujących w dyspozycji Naczelnego Dowództwa, lecz już w dniu 23 listopada została przemianowana w 1 Armię Uderzeniową.

Trzecie formowanie[edytuj | edytuj kod]

Po raz trzeci została sformowana w dniu 4 kwietnia 1942 roku rozkazem Naczelnego Dowództwa z dnia 27 marca 1942 roku z wojsk Kandałakszańskiej Operacyjnej Grupy Wojsk na Froncie Karelskim.

Do września 1944 roku broniła kandałakszańskiej linii obronnej. Następnie wzięła udział w natarciu i rozbiciu wojsk w rejonie Alakurtti. Pod koniec września dotarła do granicy z Finlandią i przeszła do obrony.

W dniu 15 listopada 1944 roku została wycofana z linii frontu i przekazana do odwodu Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej. W styczniu 1945 roku została przerzucona w rejon Grodna i Białegostoku, a w dniu 29 stycznia weszła w skład 2 Frontu Białoruskiego. W jego składzie wzięła udział w operacji pomorskiej. W dniu 5 marca 1945 roku dotarła do wybrzeża Bałtyku w rejonie na północ od Koszalina. Następnie bierze udział w walkach na Pomorzu Gdańskim, biorąc udział w zdobyciu Gdyni. Następnie blokowała niemieckie wojska otoczone w rejonie Zat. Gdańskiej.

W maju 1945 roku wzięła udział wspólnie z oddziałami 2 Armii Uderzeniowej w wyzwoleniu wyspy Wolin, zdobyciu Świnoujścia i zajęciu wyspy Uznam. Część sił armii wzięło udział w przyjęciu kapitulacji w dniu 9 maja 1945 roku sił niemieckich na płw. Helskim.

Po zakończeniu wojny w czerwcu 1945 roku armia została rozformowana, a jej wojska weszły w skład Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej.

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze formowanie[edytuj | edytuj kod]

Drugie formowanie[edytuj | edytuj kod]

Trzecie formowanie[edytuj | edytuj kod]

Skład[edytuj | edytuj kod]

9 lipca 1941[edytuj | edytuj kod]

  • 25 Korpus Strzelecki
  • 34 Korpus Strzelecki
  • 23 Korpus Zmechanizowany
  • 38 Dywizja Strzelecka

4 kwietnia 1942[edytuj | edytuj kod]

  • 104 Dywizja Strzelecka
  • 122 Dywizja Strzelecka
  • 77 Brygada Piechoty Morskiej
  • 4 Brygada Narciarska
  • 2 samodzielny batalion czołgów

9 lutego 1945[edytuj | edytuj kod]

  • 40 Korpus Strzelecki Gwardii
  • 132 Korpus Strzelecki
  • 134 Korpus Strzelecki

Przypisy

  1. Dostał się do niewoli niemieckiej w dniu 14 października 1941 roku.
  2. Formalnie dowódca od 20 października do 24 listopada 1941, faktycznie przebywał w tym czasie w szpitalu i nigdy nie przejął dowództwa armii.
  3. Dowódca armii tylko przez trzy dni od 20 do 23 listopada 1941, w związku z przemianowaniem armii w 1 Armię Uderzeniową.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1975.
  • Andriej Grieczko: Siły zbrojne państwa radzieckiego. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1975.
  • Велкая Отечественная война 1941-1945. Moskwa: Политиэдат, 1985.
  • Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974.