1 Armia (ZSRR)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
1 Armia
1-я Армия
Historia
Państwo  ZSRR
Sformowanie lipiec 1938
Rozformowanie 1959
Dowódcy
Pierwszy Kuźma Podłas
Ostatni Afanasij Biełoborodow
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja daleko wschodnia granica ZSRR
Podporządkowanie Front Dalekowschodni
1. Front Dalekowschodni
Rodzaj wojsk piechota, kawaleria, artyleria, wojska pancerne
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład trzy do dziewięciu dywizji

1 Armia Czerwonego Sztandaru "Dalekowschodnia" – związek operacyjny Armii Czerwonej podczas II wojny światowej, który służył na daleko wschodniej granicy ZSRR.

Sformowana w lipcu 1938 roku na Dalekim Wschodzie, pod nazwą 1. Armia Nadmorska (lub 1. Armia Morska). Poprzednio Specjalna Armia Dalekowschodnia była dowództwem teatru działań na Dalekim Wschodzie, jednak wraz z zakończeniem walk nad jeziorem Chasan przeciwko Japończykom i zamordowaniem marsz. Blüchera Stalin rozwiązał to dowództwo i ustanowił dwie armie w jego miejsce. Armia została głównie stworzona w celu osłaniania rejonu rzeki Ussuri, ze swoją kwaterą główną w Woroszyłowie (obecnie Ussuryjsk)[1]. Wkrótce zmieniono jej nazwę na 1. Oddzielną Armię Czerwonego Sztandaru[2]. Jej początkowym dowódcą był przyszły marszałek ZSRR Andriej Jeriomienko. Wiele granicznych potyczek rozgrywało się między Armią Czerwoną a Cesarską Armią Japońską, jak np. bitwa nad Chałchin-Goł. W lipcu 1940 roku, dwa lata po jej sformowaniu, 1. Armia Nadmorska została zmieniona na 1. Armię Czerwonego Sztandaru na Dalekim Wschodzie. Kiedy Jeriomienko przyjechał na Daleki Wschód, na początku 1941 roku, armia osłaniała całą granicę od Władywostoku aż do Chabarowska, jednakże, 18 marca 1941 roku stworzono 25. Armię, która miała osłaniać południowy odcinek tej granicy.

Oficjalne radzieckie listy archiwalne mówią składzie 1. Armii w dniu 22 czerwca 1941 roku: 26. Korpus Strzelecki (21., 22. i 26. Dywizje Strzeleckie), 59. Korpus Strzelecki (39. i 59. Dywizje Strzeleckie), 1., 4. i 5. Brygady Strzeleckie, 8. Dywizja Kawalerii, 105. Rejon Umocniony i 30. Korpus Zmechanizowany[3].

Do zakończenia wojny w 1945 roku 1. Armia Czerwonego Sztandaru osłaniała pewien odcinek długiej daleko wschodniej granicy Związku Radzieckiego. W sierpniu 1945 roku ZSRR wypowiedział wojnę Japonii i radziecki Front Dalekowschodni zaatakował w głąb okupowanej przez Japonię Mandżurii, jako część radzieckiej inwazji na Mandżurię, dowodzonej przez marsz. ZSRR Aleksandra Wasilewskiego. Rejon, przez który miała nacierać 1. Armia, był górzysty, pocięty lasami (tajga) i było to dokładnie dopasowane do warunków na jakie można było się natknąć, wspólnie z innymi formacjami, które były wyznaczone do tej operacji. Siły armii na początku ofensywy składały się z 26. i 59. Korpusu Strzeleckiego, sześciu dywizji strzeleckich, trzech brygad pancernych (75., 77. i 257.), trzech pułków dział samobieżnych, sześciu batalionów dział samobieżnych, jednego pułku czołgów ciężkich/dział samobieżnych, pięciu brygad artyleryjskich, 410 czołgów lub dział samobieżnych oraz 1413 dział lub moździerzy[4]. 6. i 112. Rejony Umocnione także wchodziły w skład armii. Natarcie 1. Armii było skierowane na północną część Mandżukuo.

1. Armia została rozwiązana w 1959 roku, gdy stacjonowała w Ussuryjsku jako część Nadmorskiego Okręgu Wojskowego[5]. 1. Armię Czerwonego Sztandaru nie należy mylić z 1. Armią Rezerwową, która była częścią Frontu Stalingradzkiego w czerwcu 1942 roku, a następnie przemianowana na 64. Armię.

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Skład[edytuj | edytuj kod]

22 czerwca 1941

  • 1. Brygada Strzelecka
  • 4. Brygada Strzelecka
  • 5. Brygada Strzelecka
  • 102. Rejon Umocniony
  • 50. Pułk Artylerii Korpuśnej
  • 253. Pułk Artylerii Korpuśnej
  • 165. Pułk Haubic
  • 199. Pułk Ciężkich Haubic
  • 549. Pułk Ciężkich Haubic
  • 115. Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • 129. Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • 29. Batalion Inżynieryjny
  • 3. Batalion Pociągów Pancernych

9 sierpnia 1945

  • 6. Rejon Umocniony
  • 112. Rejon Umocniony
  • 75. Brygada Pancerna
  • 77. Brygada Pancerna
  • 257. Brygada Pancerna
  • 48. Pułk Pancerny
  • 60. Zmotoryzowana Brygada Artylerii Przeciwpancernej
  • 335. Pułk Artylerii Samobieżnej Gwardii
  • 338. Pułk Artylerii Samobieżnej Gwardii
  • 339. Pułk Artylerii Samobieżnej Gwardii
  • 213. Zmotoryzowana Brygada Artylerii Korpuśnej
  • 216. Zmotoryzowana Brygada Artylerii Korpuśnej
  • 217. Zmotoryzowana Brygada Artylerii Korpuśnej
  • 52. Zmotoryzowana Brygada Moździerzy
  • 33. Zmotoryzowany Pułk Artylerii Rakietowej Gwardii
  • 54. Zmotoryzowany Pułk Artylerii Rakietowej Gwardii
  • 33. Zmotoryzowana Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej
  • 115. Zmotoryzowany Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • 455. Zmotoryzowany Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • 721. Zmotoryzowany Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • 12. Brygada Inżynieryjna
  • 27. Brygada Inżynieryjna
  • 19. Zmotoryzowany Pułk Łączności

Przypisy

  1. John Erickson, Road to Stalingrad, 2003, str. 56.
  2. Keith E. Bonn: Slaughterhouse: The Handbook of the Eastern Front. Bedford: Aberjona Press, 2005, s. 307.
  3. Skład bojowy Armii Czerwonej 22 czerwca 1941 roku (ros.) i Orbat.com/Leo Niehorster, rozkład sił 1. Armii 22 czerwca 1941 roku (ang.)
  4. David Glantz, Sierpniowa burza: radziecka strategiczna ofensywa w Mandżurii 1945, CGSC (ang.)
  5. Feskow i inni, The Soviet Army during the Period of the Cold War, Tomsk, 2004, str. 40.
  6. Biografia generała armii Afanasija Pawłantiewicza Biełoborodowa – (Афанасий Павлантьевич Белобородов) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiktor Suworow: Lodołamacz, s. 106.