3 Armia (ZSRR)
| 3 Armia 3-я Армия |
|
| Historia | |
| Państwo |  ZSRR |
| Sformowanie | 15 września 1939 |
| Rozformowanie | sierpień 1945 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | Wasilij Kuzniecow |
| Ostatni | Aleksander Gorbatow |
| Działania zbrojne | |
| II wojna światowa | |
| Organizacja | |
| Podporządkowanie | Białoruski Specjalny Okręg Wojskowy, Front Zachodni, Front Centralny, Front Briański, Front Południowo-Zachodni, 1. Front Białoruski, 2. Front Białoruski, 3. Front Białoruski |
| Rodzaj wojsk | piechota, kawaleria, artyleria, wojska pancerne |
| Rodzaj sił zbrojnych | wojska lądowe |
| Skład | dwa lub więcej korpusów strzeleckich |
3 Armia – związek operacyjny Armii Czerwonej podczas II wojny światowej.
3. Armia została sformowana 15 września 1939 roku w Białoruskim Specjalnym Okręgu Wojskowym z Witebskiej Grupy Armijnej[1]. Po raz pierwszy do walki 3. Armia weszła we wrześniu 1939 roku, biorąc udział w operacji na Białorusi i w Polsce. W operacji tej Armia Czerwona zajęła wschodnią Polskę, w wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow. Po rozpoczęciu się operacji "Barbarossa" 3. Armia składała się z trzech korpusów, a mianowicie z 4. Korpusu Strzeleckiego (27., 56. i 85. Dywizja Strzelecka), 21. Korpusu Strzeleckiego (24. Dywizja Strzelecka) i 11. Korpusu Zmechanizowanego (21. i 33. Dywizja Pancerna oraz 204. Dywizja Zmechanizowana)[2].
3. Armia brała udział w wielu akcjach we ważnych sektorach walk na froncie wschodnim. Armia wzięła udział w operacjach Frontu Zachodniego, Centralnego, Briańskiego, a także 1., 2. i 3. Białoruskiego podczas obrony Grodna, Lidy i Nowogródka.
3. Armia brała także udział w wielu ważnych bitwach jak np. bitwa pod Smoleńskiem, w której niemieccy żołnierzy zdobyli miasto w dwu miesięcznej ciężkiej kampanii oraz też w bitwie pod Moskwą, w której kontratak zimowy Armii Czerwonej dowodzony przez marsz. Georgija Żukowa odrzucił Grupę Armii "Środek" o ponad 110 km na zachód Moskwy. W drugiej połowie walk na froncie wschodnim 3. Armia wzięła udział w bitwie na Łuku Kurskim, w której przeważające liczebnie wojska radzieckie, dzięki użyciu dobrej obrony przeciwpancernej, pokonały wojska niemieckie, dzięki temu powstrzymując operację "Zitadelle" i tym samym niszcząc wszelkie nadzieje Wehrmachtu na zwycięstwo na froncie wschodnim. 3. Armia brała udział w operacjach przeciwko Briańskowi, Homlowi–Rzeczycy oraz Rohaczywowi–Żłobinowi. Podczas ostatnich faz wojny armia ta wzięła udział w atakach na Białoruś, Prusy Wschodnie i wschodnie Niemcy, gdzie wzięła udział w bitwie o Berlin.
1 maja 1945 roku 3. Armia składała się z 35. Korpusu Strzeleckiego (250., 290. i 348. Dywizja Strzelecka), 40. Korpusu Strzeleckiego (5., 129. i 169. Dywizja Strzelecka), 41. Korpusu Strzeleckiego (120. Dywizja Strzelecka Gwardii, 269. i 283. Dywizja Strzelecka), 4. Brygady Artylerii Korpusowej, 44. Brygady Dział Artyleryjskich i innych jednostek[3].
Po zakończeniu wojny kwatera główna armii została wycofana do Białoruskiej SRR, gdzie została zreorganizowana w sierpniu 1945 roku jako krótko funkcjonująca kwatera główna Białorusko-Litewskiego Okręgu Wojskowego. Według czeskiego źródła internetowego (valka) Białorusko-Litewski Okręg Wojskowy istniał od 31 grudnia 1944 do 9 lipca 1945 roku, a następnie został zastąpiony przez Miński Okręg Wojskowy. W tym czasie armia składała się z trzech korpusów strzeleckich z dziewięcioma dywizjami strzeleckimi. W późniejszym czasie wszystkie te dywizje, oprócz 120. Rohaczewskiej Dywizji Strzeleckiej Gwardii, zostały rozwiązane.
Spis treści |
[edytuj] Dowódcy
- Wasilij Kuzniecow (1 września 1939 – 25 sierpnia 1941)
- Jakow Kreizer (25 sierpnia – 13 grudnia 1941)
- Piotr Pszennikow (3–28 grudnia 1941, zginął po wejściu na minę)
- Paweł Batow (28 grudnia 1941 – 11 lutego 1942)
- Filip Żmaczenko (11 lutego – 12 maja 1942)
- Paweł Korzun (12 maja 1942 – 26 czerwca 1943)
- Aleksander Gorbatow (27 czerwca 1943 – 9 lipca 1945)
[edytuj] Skład w październiku 1941
- 137. Dywizja Strzelecka
- 148. Dywizja Strzelecka
- 269. Dywizja Strzelecka
- 280. Dywizja Strzelecka
- 282. Dywizja Strzelecka
- 4. Dywizja Kawalerii
- 855. Pułk Strzelecki z 278. Dywizji Strzeleckiej
Przypisy
- ↑ Grupa Armii "Witebsk" BOWO (СВЭ, Ô.8, ß.106.) (СВЭ, т.8, с.106.); ЗапОВО (А. Г. Ленский, Сухопутные силы РККА в предвоенные годы. Справочник. — Санкт-Петербург Б&К, 2000).
- ↑ Leo Niehorster, rozkład sił 3. Armii 22 czerwca 1941 roku (ang.)
- ↑ tashv.nm.ru, skład bojowy Armii Czerwonej 1 maja 1945 roku (ros.)
[edytuj] Literatura
- Encyklopedia II wojny światowej MON 1975.
- A. A. Greczko, Siły zbrojne państwa radzieckiego, Warszawa 1975.
