Althea Gibson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Althea Gibson
Althea Gibson
Althea Gibson
Państwo  Stany Zjednoczone
Data i miejsce urodzenia 25 sierpnia 1927
Hrabstwo Clarendon
Data i miejsce śmierci 28 września 2003
East Orange
Wzrost 180 cm
Gra praworęczna
Gra pojedyncza
Australian Open F (1957)
Roland Garros W (1956)
Wimbledon W (1957–1958)
US Open W (1957–1958)
Gra podwójna
Australian Open W (1957)
Roland Garros W (1956)
Wimbledon W (1956–1958)
US Open W (1957)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Althea Gibson (ur. 25 sierpnia 1927 w Hrabstwie Clarendon, zm. 28 września 2003 w East Orange) – tenisistka amerykańska, pierwsza czarnoskóra zwyciężczyni Wimbledonu.

Pochodząca z niezamożnej rodziny Gibson dorastała w nowojorskiej dzielnicy Harlem, wyróżniając się w kilku dyscyplinach sportowych, m.in. koszykówce. Poważne treningi tenisowe podjęła dzięki wsparciu Waltera Johnsona, lekarza i działacza sportowego, zasłużonego dla tenisa afroamerykańskiego. W 1946 Gibson przeniosła się do Wilmington (Karolina Północna) i po roku sięgnęła po pierwszy tytuł w mistrzostwach krajowych czarnoskórych.

Tenis podlegał w tym okresie w USA zasadom segregacji rasowej, Afromerykanie prowadzili odrębne rozgrywki pod patronatem własnej federacji, Amerykańskiego Towarzystwa Tenisowego (American Tennis Association). W tych rozgrywkach Gibson startowała regularnie, zdobywając łącznie dziesięć tytułów mistrzyni USA. Jednocześnie ukończyła studia trenerskie z tenisa i koszykówki na Florida A&M University w Tallahassee (Floryda) i pracowała jako instruktorka sportowa na Lincoln University w Jefferson City (Missouri). W 1950 Gibson została ostatecznie dopuszczona do mistrzostw USA w Nowym Jorku; pierwsza Murzynka w historii turnieju po przejściu pierwszej rundy zmierzyła się z rozstawioną z numerem trzecim mistrzynią Wimbledonu, Louise Brough. Nie sprostała wprawdzie faworytce, ale po wyrównanej walce; Gibson była nawet o jednego gema od zwycięstwa, kiedy mecz przerwały gwałtowne opady deszczu. Brough przystąpiła następnego dnia do kontynuacji meczu skoncentrowana i ostatecznie wygrała 6:1, 3:6, 9:7.

Przełamanie bariery rasowej zapoczątkowało bogatą karierę Althei Gibson. W 1952 po raz pierwszy znalazła się w czołowej dziesiątce rankingu zawodniczek amerykańskich. W 1955 wygrała prestiżowe mistrzostwa Włoch w Rzymie. Rok później odniosła pierwsze wielkoszlemowe zwycięstwo – w finale mistrzostw Francji pokonała 6:0, 12:10 Angelę Mortimer. Również w 1956 po raz pierwszy triumfowała na Wimbledonie, ale w grze podwójnej w parze z Angielką Angelą Buxton. W finale mistrzostw USA uległa Shirley Fry.

Dalsze sukcesy przyniósł Amerykance sezon 1957. Poniosła wprawdzie porażkę w finale mistrzostw Australii (ponownie z Fry), ale później wygrała Wimbledon i mistrzostwa USA. Została powołana do reprezentacji narodowej w Pucharze Wightman, a na światowej liście rankingowej osiągnęła pozycję liderki. Pozostała w tej klasyfikacji na pierwszym miejscu także w 1958, kiedy skutecznie obroniła tytuły na Wimbledonie i mistrzostwach USA. Associated Press przyznał jej w latach 1957-1958 dwukrotnie tytuł sportsmenki roku.

Po sukcesach w 1958 Gibson zdecydowała się zakończyć karierę wśród amatorów. Tenis zawodowy kobiet nie miał w tym okresie tak rozbudowanych rozgrywek jak tenis męski – Amerykanka występowała przede wszystkim w serii pojedynków z Karol Fageros (wcześniej klasyfikowaną w czołowej dziesiątce w USA) w przerwach pokazowych meczów koszykarzy Harlem Globetrotters. W pojedynkach tych, rozgrywanych w 1960, Gibson okazała się zdecydowanie lepsza (wygrała 114 spotkań ze 118). Swoich sił próbowała także jako golfistka w ramach turniejów Ladies Professional Golf Association, wydała autobiografię, nagrała płytę (Althea Gibson Sings, 1959), wystąpiła w filmie (The Horse Soldiers, 1959, u boku m.in. Johna Wayne'a). Kiedy w 1968 rozpoczęła się era "open" tenisa i zawodowcy mogli przystąpić do rywalizacji wielkoszlemowej, liczyła sobie już 39 lat i nie startowała. Działała natomiast w instytucjach sportowych, była m.in. stanowym komisarzem ds. sportu New Jersey (1975-1985). Zajmowała się także szkoleniem tenisowym.

Althea Gibson była pierwszą czarnoskórą zwyciężczynią turnieju wielkoszlemowego. Łącznie wygrała jedenaście turniejów zaliczanych do Wielkiego Szlema, z czego pięć w grze pojedynczej. Była zawodniczką praworęczną, o wzorowym przygotowaniu atletycznym. Dysponowała dobrym serwisem i mocnymi uderzeniami z głębi kortu, lubiła także atakować przy siatce. Tej wszechstronności zawdzięczała zwycięstwa zarówno na wolnej nawierzchni paryskich kortów im. Rolanda Garrosa, jak i na wimbledońskiej trawie. Niewykluczone, że jej kariera rozwinęłaby się jeszcze pełniej, gdyby nie ograniczenia rasowe; w turnieju wielkoszlemowym debiutowała dopiero w wieku 23 lat.

W 1971 została uhonorowana miejscem w Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy.

Finały wielkoszlemowe[edytuj | edytuj kod]

Gra pojedyncza (7)[edytuj | edytuj kod]

Wygrane (5)[edytuj | edytuj kod]

Rok Turniej Przeciwniczka w finale Wynik finału
1956 French Championships Wielka Brytania Angela Mortimer 6:0, 12:10
1957 Wimbledon Stany Zjednoczone Darlene Hard 6:3, 6:2
1957 U.S. Championships Stany Zjednoczone Louise Brough 6:3, 6:2
1958 Wimbledon (2) Wielka Brytania Angela Mortimer 8:6, 6:2
1958 U.S. Championships (2) Stany Zjednoczone Darlene Hard 3:6, 6:1, 6:2

Przegrane (2)[edytuj | edytuj kod]

Rok Turniej Przeciwniczka w finale Wynik finału
1957 Australian Championships Stany Zjednoczone Shirley Fry 6:3, 6:4
1956 U.S. Championships Stany Zjednoczone Shirley Fry 6:3, 6:4

Gra podwójna (7)[edytuj | edytuj kod]

Wygrane (5)[edytuj | edytuj kod]

Rok Turniej Parnerka Przeciwnicy w finale Wynik finału
1956 French Championships Wielka Brytania Angela Buxton Stany Zjednoczone Darlene Hard
Stany Zjednoczone Dorothy Head Knode
6:8, 8:6, 6:1
1956 Wimbledon Wielka Brytania Angela Buxton Wielka Brytania Fay Muller
Wielka Brytania Daphne Seeney
6:1, 8:6
1957 Australian Championships Stany Zjednoczone Shirley Fry Australia Mary Bevis Hawton
Wielka Brytania Fay Muller
6:2, 6:1
1957 Wimbledon (2) Stany Zjednoczone Darlene Hard Australia Mary Bevis Hawton
Australia Thelma Coyne Long
6:1, 6:2
1958 Wimbledon (3) Brazylia Maria Bueno Stany Zjednoczone Margaret Osborne DuPont
Stany Zjednoczone Margaret Varner
6:3, 7:5

Przegrane (2)[edytuj | edytuj kod]

Rok Turniej Partnerka Przeciwnicy w finale Wynik finału
1957 U.S. Championships Stany Zjednoczone Darlene Hard Stany Zjednoczone Louise Brough
Stany Zjednoczone Margaret Osborne DuPont
6:2, 7:5
1958 U.S. Championships Brazylia Maria Bueno Stany Zjednoczone Darlene Hard
Stany Zjednoczone Jeanne Arth
2:6, 6:3, 6:4

Gra mieszana (4)[edytuj | edytuj kod]

Wygrane (1)[edytuj | edytuj kod]

Rok Turniej Partner Przeciwnicy w finale Wynik finału
1957 U.S. Championships Dania Kurt Nielsen Stany Zjednoczone Darlene Hard
Australia Robert Howe
6:3, 9:7

Przegrane (3)[edytuj | edytuj kod]

Rok Turniej Parter Przeciwnicy w finale Wynik finału
1956 Wimbledon Stany Zjednoczone Gardnar Mulloy Stany Zjednoczone Shirley Fry
Stany Zjednoczone Vic Seixas
2:6, 6:2, 7:5
1957 Wimbledon Australia Neale Fraser Stany Zjednoczone Darlene Hard
Australia Mervyn Rose
6:4, 7:5
1958 Wimbledon Dania Kurt Nielsen Australia Lorraine Coghlan
Australia Bob Howe
6:3, 13:11

Osiągnięcia w turniejach wielkoszlemowych na przestrzeni lat[edytuj | edytuj kod]

Turniej 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 Bilans
Australian Open A A A A A A A F A 0 / 1
Franch Open A A A A A A W A A 1 / 1
Wimbledon A 3R A A A A 1/4 W W 2 / 4
US Open 2R 3R 3R 1/4 1R 3R F W W 2 / 9
Bilans 0 / 1 0 / 2 0 / 1 0 / 1 0 / 1 0 / 1 1 / 3 2 / 3 2 / 2 5 / 15

A = zawodniczka nie brała udziału w turnieju.

Bilans = stosunek wygranych turniejów do sumy wszystkich startów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]