FT-17

Renault FT Modèle 1917
Czołg FT-17 w muzeum w Saumur
Dane podstawowe
Państwo	Francja
Producent	Renault
Typ pojazdu	czołg lekki
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	2 (dowódca-strzelec, kierowca)
Historia
Prototypy	grudzień 1916
Produkcja	1917 – 1919
Wyprodukowano	ok. 4000
Dane techniczne
Silnik	1 silnik gaźnikowy, 4-cylindrowy Renault 18CV o mocy 35 KM przy 1500 obr./min.
Transmisja	mechaniczna
Pancerz	z walcowanych płyt pancernych, nitowany o grubości 6 – 22 mm
Długość	5,00 m (z ogonem) 4,10 m (kadłuba)
Szerokość	1,74 m
Wysokość	2,37 m
Prześwit	0,43 m
Masa	6890 (wersja z działkiem) 6 500 kg (wersja z karabinem maszynowym)
Osiągi
Prędkość	7,7 km/h (po drodze) 6 km/h (w terenie)
Zasięg	35 km
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	0,7 m
Rowy (szer.)	1,35 m
Ściany (wys.)	0,6 m
Kąt podjazdu	20°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armata Puteaux SA 18 L/21 kal. 37 mm (zapas amunicji – 237 szt.) lub 1 karabin maszynowy Hotchkiss wz. 14 kal. 8 mm (zapas amunicji – 4800 szt.)
Użytkownicy
Francja, Belgia, Brazylia, Czechosłowacja, Estonia, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Iran, Japonia, Jugosławia, Litwa, Polska, Rumunia, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Turcja, ZSRR
Multimedia w Wikimedia Commons

Renault FT-17 (Renault FT Modèle 1917) — francuski czołg lekki z okresu I wojny światowej

Historia

Czołg Renault FT-17 został skonstruowany w 1917 roku. Był to pierwszy czołg o klasycznej konstrukcji – typowej dla prawie wszystkich konstruowanych później do czasów obecnych czołgów. Konstrukcja ta charakteryzowała się przedziałem bojowym (załogi) z przodu, uzbrojeniem w obrotowej wieży i przedziałem napędowym z tyłu. Czołg ten przeznaczony był do wsparcia piechoty, dlatego rozwijał niewielką prędkość. Jego niewielkie rozmiary, będące zaletą, powodowały pewne problemy w pokonywaniu okopów i transzei, co starano się zniwelować za pomocą "ogona" – specjalnej konstrukcji montowanej z tyłu kadłuba.

Wyprodukowano ogółem ponad 3800 czołgów tego typu. Czołgi FT-17 były szeroko używane w bitwach końca I wojny światowej, począwszy od ich debiutu 31 maja 1918. Spośród 2.697 czołgów (wyprodukowanych w czasie wojny) 356 zostało zniszczonych przez artylerię, 13 przez miny, 70 z innych przyczyn. Był najskuteczniejszym czołgiem tej wojny.

Po I wojnie były one szeroko eksportowane – używane były w większości państw posiadających wojska pancerne, często jako ich pierwsze czołgi. Większość z wyprodukowanych czołgów znajdowała się wciąż w służbie jeszcze w chwili wybuchu II wojny światowej, głównie w armii francuskiej, chociaż wówczas były one już przestarzałe.

Renault FT-17 były także pierwszymi czołgami na wyposażeniu Wojska Polskiego. W 1919 w Armii Polskiej gen. Hallera we Francji utworzono 1 Pułk Czołgów, wyposażony w 120 czołgów FT-17. W czerwcu 1919 pułk czołgów razem z armią gen. Hallera, wrócił do Polski, z całym wyposażeniem. Dawało to Polsce prawdopodobnie czwarte miejsce na świecie pod względem posiadanych sił pancernych. Używane były następnie w wojnie polsko-radzieckiej. W momencie wybuchu II wojny światowej armia polska posiadała jeszcze 102 czołgi tego typu. Zostały one użyte w składzie trzech kompanii czołgów lekkich (wolnobieżnych) oraz jako drezyny pancerne w składzie pociągów pancernych.

Podczas wojny zimowej między ZSRR a Finlandią, fińskie wojska dysponowały ok. 30 czołgami Renault FT-17. Oczywiście te już przestarzałe czołgi ustępowały radzieckim BT i T-26.

Varia

Dwie wykonane w Polsce repliki czołgu Renault FT-17 wykorzystano w filmie 1920 Bitwa Warszawska.

Tabela wyposażenia w amunicję wg norm z 1939 r.

Kompania czołgów Renault

• do działa 37mm – 6,0 JO (1JO = 2 000nb), do ckm – 4,0 JO, w tym:

na wozie pancernym: do działa 37mm – 5,92 JO, do ckm – 2,40 JO. na wozie amunicyjnym:

• do działa 37mm – 0,08 JO (x 9 czołgów); do ckm – 1,60 JO (x 6 czołgów).
• 1 JO do działa 37 mm: 40 nb, w tym z pociskiem przeciwpancernym – 14 nb, z granatem kruszącym – 26 nb.
• 1 JO do ckm: 2 000 nb, w tym z pociskiem Sc (ciężki) – 1 400 nb, z pociskiem P (przeciwpancerny) – 200 nb, z pociskiem Ps (przeciwpancerno-świetlny) – 400 nb.

Bibliografia

• Adam Jońca, Rajmund Szubański, Jan Tarczyński Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego Barwa i broń wyd. WKiŁ Warszawa 1990, ISBN 83-206-0847-3

Linki zewnętrzne

• FT-17 na stronie Landships (ang.)
• Republika Czechosłowacka – Czołgi FT (cz.)
• Skrypty szkoleniowe dotyczące Renault FT-17