Renault FT

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z FT-17)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Renault FT Modèle 1917
Czołg FT w Musée des Blindés
Czołg FT w Musée des Blindés
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Renault
Typ pojazdu czołg lekki
Trakcja gąsienicowa
Załoga 2 (dowódca-strzelec, kierowca)
Historia
Prototypy grudzień 1916
Produkcja 19171919
Egzemplarze 3700
Dane techniczne
Silnik 1 silnik gaźnikowy, 4-cylindrowy Renault 18CV o mocy 35 KM przy 1500 obr./min.
Transmisja mechaniczna
Pancerz z walcowanych płyt pancernych, nitowany o grubości 6–22 mm
Długość 5,00 m (z ogonem)
4,10 m (kadłuba)
Szerokość 1,74 m
Wysokość 2,37 m
Prześwit 0,43 m
Masa 6890 (wersja z działkiem)
6500 kg (wersja z karabinem maszynowym)
Osiągi
Prędkość 7,7 km/h (po drodze)
6 km/h (w terenie)
Zasięg 35 km
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 0,7 m
Rowy (szer.) 1,35 m
Ściany (wys.) 0,6 m
Kąt podjazdu 20°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata Puteaux SA 18 L/21 kal. 37 mm (zapas amunicji – 237 szt.) lub 1 x karabin maszynowy Hotchkiss wz. 14 kal. 7,92 mm (zapas amunicji – 4800 szt.)
Użytkownicy
Francja, Belgia, Brazylia, Czechosłowacja, Estonia, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Iran, Japonia, Jugosławia, Litwa, Polska, Rumunia, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Turcja, ZSRR

Renault FT (Renault FT Modèle 1917, często błędnie określana jako Renault FT-17) – francuski czołg lekki z okresu I wojny światowej, używany przez wiele państw, w tym Polskę, także podczas II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Czołg Renault FT został skonstruowany w 1917 roku. Był to pierwszy czołg o klasycznej konstrukcji – typowej dla prawie wszystkich konstruowanych później do czasów obecnych czołgów. Konstrukcja ta charakteryzowała się przedziałem bojowym (załogi) z przodu, uzbrojeniem w pełni obrotowej wieży i przedziałem napędowym z tyłu. Czołg ten przeznaczony był do wsparcia piechoty, dlatego rozwijał niewielką prędkość. Jego niewielkie rozmiary, będące zaletą, powodowały pewne problemy w pokonywaniu okopów i transzei, co starano się zniwelować za pomocą "ogona" – specjalnej konstrukcji montowanej z tyłu kadłuba.

Wyprodukowano około 4000 czołgów (około 3000 podczas I wojny światowej)[1], czołgów tego typu. Czołgi FT były szeroko używane w bitwach końca I wojny światowej, począwszy od ich debiutu 31 maja 1918. Spośród czołgów wyprodukowanych w czasie wojny 356 zostało zniszczonych przez artylerię, 13 przez miny, 70 z innych przyczyn. Był najskuteczniejszym czołgiem tej wojny.

Po I wojnie były one szeroko eksportowane – używane były w większości państw posiadających wojska pancerne, często jako ich pierwsze czołgi. Większość z wyprodukowanych czołgów znajdowała się wciąż w służbie jeszcze w chwili wybuchu II wojny światowej, głównie w armii francuskiej, chociaż wówczas były one już przestarzałe.

Podczas wojny zimowej między ZSRR a Finlandią, fińskie wojska dysponowały ok. 30 czołgami Renault FT.

Wersje podstawowe i rozwojowe[edytuj | edytuj kod]

  • FT z działem 37 mm,
  • FT z karabinem maszynowym 7,92 mm,
  • FT z wieżą okrągłą odlewaną Renault (produkowaną też w firmie Forges et Aciéries Paul Girod),
  • Ft z wieżą stożkową nitowaną Berliet,
  • Renault FT 75 BS - FT z działem "blockhaus Shneider" 75 mm,
  • Renault TSF - pojazd bez wieży, posiadający radiostacje w specjalnej obudowie,
  • FT Modifié 31 - francuska modyfikacja FT, uzbrojona w karabin maszynowy 7,5 mm Reibel z 1931 roku,

Zastosowanie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Broń pancerna II RP.

Renault FT były także pierwszymi czołgami na wyposażeniu Wojska Polskiego. Wiosną 1919 roku w Armii Polskiej gen. Hallera we Francji utworzono 1 Pułk Czołgów, wyposażony w 120 czołgów FT. W czerwcu 1919 pułk czołgów razem z armią przetransportowano do Polski, co uczyniło polską armię czwartą na świecie (po Wlk. Brytanii, Francji i USA) pod względem siły wojsk pancernych. Używane były następnie w wojnie polsko-bolszewickiej, po której na stanie pozostało 112 pojazdów. W momencie wybuchu II wojny światowej armia polska posiadała jeszcze 102 czołgi tego typu. W okresie międzywojennym zakupiono 35 pojazdów pokrewnych typów i zbudowano 26 (lub 27) nowych z części zapasowych, a cały park maszyn z rodziny FT poddano drobnym modernizacjom ze względu na przestarzałą konstrukcję. Zostały one użyte w składzie trzech kompanii czołgów lekkich (wolnobieżnych) oraz jako drezyny pancerne w składzie pociągów pancernych. Po 1936 roku 80 wozów sprzedano, ostatecznie w 1939 roku Wojsko Polskie posiadało 102 pojazdy tego typu[2].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Dwie wykonane w Polsce repliki czołgu Renault FT wykorzystano w filmie 1920 Bitwa warszawska[3].

Zachowane egzemplarze[edytuj | edytuj kod]

Po długotrwałych poszukiwaniach czołg Renault FT, zabytek wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r. został odnaleziony w Afganistanie. W wyniku rozmowy Prezydenta Bronisława Komorowskiego z Prezydentem Afganistanu Hamidem Karzajem podczas wrześniowej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w 2012, afgański przywódca zgodził się na zwrot czołgu. 26 października czołg wrócił do Polski. Renowacji Renault FT dokonać miało Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego w Poznaniu (ostatecznie jednak remont dokonany zostanie w Warszawie[4]), a następnie umieszczony zostanie na honorowym miejscu w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[5][6].

Tabela wyposażenia w amunicję według norm z 1939 r.[edytuj | edytuj kod]

Kompania czołgów Renault

  • do działa 37 mm – 6,0 JO, do ckm – 4,0 JO, w tym:

na wozie pancernym:

  • do działa 37 mm – 5,92 JO, do ckm – 2,40 JO.

na wozie amunicyjnym:

  • do działa 37 mm – 0,08 JO (x 9 czołgów); do ckm – 1,60 JO (x 6 czołgów).
  • 1 JO do działa 37 mm: 40 nb, w tym z pociskiem przeciwpancernym – 14 nb, z granatem kruszącym – 26 nb.
  • 1 JO do ckm: 2 000 nb, w tym z pociskiem Sc (ciężki) – 1 400 nb, z pociskiem P (przeciwpancerny) – 200 nb, z pociskiem Ps (przeciwpancerno-świetlny) – 400 nb.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Robert Jackson: Maszyny konstrukcje-technika. MAK, 2011. ISBN 978-3-939991-90-8.
  2. Czołg Renault FT-17 (pol.). Dobroni.pl Portal historii ożywionej, 2013-02-08. [dostęp 2014-04-20].
  3. Grzegorz Jaczyński: Renault FT-17 z Torunia (pol.). dobroni.pl, 2010-05-31. [dostęp 2011-12-09].
  4. "Unikatowy czołg nie dla Poznania. Przejmuje go Warszawa"
  5. Marcin Bosacki: Zabytkowy czołg trafi z Afganistanu do Polski (pol.). MSZ, 2012-10-20. [dostęp 2012-10-29].
  6. Marcin Bosacki: Współpraca MSZ z Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu (pol.). MSZ, 2012-10-26. [dostęp 2012-10-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Jońca, Rajmund Szubański, Jan Tarczyński Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego Barwa i broń wyd. WKiŁ Warszawa 1990, ISBN 83-206-0847-3
  • Gazetki kolekcjoneskie Wrzesień 1939 wyd. FIRST TO FIGHT sp.z o. o. 2014, ISBN 978-83-64186-12-7

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]