Renault FT

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z FT-17)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Renault FT Modèle 1917
Czołg FT w Musée des Blindés
Czołg FT w Musée des Blindés
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Renault
Typ pojazdu czołg lekki
Trakcja gąsienicowa
Załoga 2 (dowódca-strzelec, kierowca)
Historia
Prototypy grudzień 1916
Produkcja 19171919
Egzemplarze 3700
Dane techniczne
Silnik 1 silnik gaźnikowy, 4-cylindrowy Renault 18CV o mocy 35 KM przy 1500 obr./min.
Transmisja mechaniczna
Pancerz z walcowanych płyt pancernych, nitowany o grubości 6–22 mm
Długość 5,00 m (z ogonem)
4,10 m (kadłuba)
Szerokość 1,74 m
Wysokość 2,37 m
Prześwit 0,43 m
Masa 6890 (wersja z działkiem)
6500 kg (wersja z karabinem maszynowym)
Osiągi
Prędkość 7,7 km/h (po drodze)
6 km/h (w terenie)
Zasięg 35 km
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 0,7 m
Rowy (szer.) 1,35 m
Ściany (wys.) 0,6 m
Kąt podjazdu 20°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata Puteaux SA 18 L/21 kal. 37 mm (zapas amunicji – 237 szt.) lub 1 x karabin maszynowy Hotchkiss wz. 14 kal. 7,92 mm (zapas amunicji – 4800 szt.)
Użytkownicy
Francja, Belgia, Brazylia, Czechosłowacja, Estonia, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Iran, Japonia, Jugosławia, Litwa, Polska, Rumunia, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Turcja, ZSRR
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Renault FT (Renault FT Modèle 1917, potocznie znany jako FT-17) – francuski czołg lekki z okresu I wojny światowej, używany przez wiele państw, w tym Polskę, także podczas II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Czołg Renault FT został skonstruowany w 1917 roku. Był to pierwszy czołg o klasycznej konstrukcji – typowej dla prawie wszystkich konstruowanych później do czasów obecnych czołgów. Konstrukcja ta charakteryzowała się przedziałem bojowym (załogi) z przodu, uzbrojeniem w obrotowej wieży i przedziałem napędowym z tyłu. Czołg ten przeznaczony był do wsparcia piechoty, dlatego rozwijał niewielką prędkość. Jego niewielkie rozmiary, będące zaletą, powodowały pewne problemy w pokonywaniu okopów i transzei, co starano się zniwelować za pomocą "ogona" – specjalnej konstrukcji montowanej z tyłu kadłuba.

Wyprodukowano okołó 4000 czołgów, czołgów tego typu. Czołgi FT-17 były szeroko używane w bitwach końca I wojny światowej, począwszy od ich debiutu 31 maja 1918. Spośród czołgów wyprodukowanych w czasie wojny 356 zostało zniszczonych przez artylerię, 13 przez miny, 70 z innych przyczyn. Był najskuteczniejszym czołgiem tej wojny.

Po I wojnie były one szeroko eksportowane – używane były w większości państw posiadających wojska pancerne, często jako ich pierwsze czołgi. Większość z wyprodukowanych czołgów znajdowała się wciąż w służbie jeszcze w chwili wybuchu II wojny światowej, głównie w armii francuskiej, chociaż wówczas były one już przestarzałe.

Podczas wojny zimowej między ZSRR a Finlandią, fińskie wojska dysponowały ok. 30 czołgami Renault FT-17.

Wersje podstawowe i rozwojowe[edytuj | edytuj kod]

  • FT z działem 37 mm,
  • FT z karabinem maszynowym 7,92 mm,
  • FT z wieżą okrągłą odlewaną Renault (robioną też w firmie Forges et Aciéries Paul Girod),
  • Ft z wieżą stożkową nitowaną Berliet,
  • Renault FT 75 BS - FT z działem "blockhaus Shneider" 75 mm,
  • Renault TSF - pojazd bez wieży, posiadający radiostacje w specjalnej obudowie,
  • FT Modifié 31 - francuska modyfikacja FT, uzbrojona w karabin maszynowy 7,5 mm Reibel z 1931 roku,

Zastosowanie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Broń pancerna II RP.

Renault FT były także pierwszymi czołgami na wyposażeniu Wojska Polskiego. Wiosną 1919 roku w Armii Polskiej gen. Hallera we Francji utworzono 1 Pułk Czołgów, wyposażony w 120 czołgów FT-17. W czerwcu 1919 pułk czołgów razem z armią przetransportowano do Polski, co uczyniło polską armię czwartą na świecie (po Wlk. Brytanii, Francji i USA) pod względem siły wojsk pancernych. Używane były następnie w wojnie polsko-bolszewickiej, po której na stanie pozostało 112 pojazdów. W momencie wybuchu II wojny światowej armia polska posiadała jeszcze 102 czołgi tego typu. W okresie międzywojennym zakupiono 35 pojazdów pokrewnych typów i zbudowano 26 (lub 27) nowych z części zapasowych, a cały park maszyn z rodziny FT-17 poddano drobnym modernizacjom ze względu na przestarzałą konstrukcję. Zostały one użyte w składzie trzech kompanii czołgów lekkich (wolnobieżnych) oraz jako drezyny pancerne w składzie pociągów pancernych. Po 1936 roku 80 wozów sprzedano, ostatecznie w 1939 roku Wojsko Polskie posiadało 102 pojazdy tego typu[1].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Dwie wykonane w Polsce repliki czołgu Renault FT-17 wykorzystano w filmie 1920 Bitwa warszawska[2].

Zachowane egzemplarze[edytuj | edytuj kod]

Po długotrwałych poszukiwaniach czołg Renault FT-17, zabytek wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r. został odnaleziony w Afganistanie. W wyniku rozmowy Prezydenta Bronisława Komorowskiego z Prezydentem Afganistanu Hamidem Karzajem podczas wrześniowej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w 2012, afgański przywódca zgodził się na zwrot czołgu. 26 października czołg wrócił do Polski. Renowacji Renault FT-17 dokonać miało Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego w Poznaniu (ostatecznie jednak remont dokonany zostanie w Warszawie[3]), a następnie umieszczony zostanie na honorowym miejscu w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[4][5].

Tabela wyposażenia w amunicję według norm z 1939 r.[edytuj | edytuj kod]

Kompania czołgów Renault

  • do działa 37 mm – 6,0 JO, do ckm – 4,0 JO, w tym:

na wozie pancernym:

  • do działa 37 mm – 5,92 JO, do ckm – 2,40 JO.

na wozie amunicyjnym:

  • do działa 37 mm – 0,08 JO (x 9 czołgów); do ckm – 1,60 JO (x 6 czołgów).
  • 1 JO do działa 37 mm: 40 nb, w tym z pociskiem przeciwpancernym – 14 nb, z granatem kruszącym – 26 nb.
  • 1 JO do ckm: 2 000 nb, w tym z pociskiem Sc (ciężki) – 1 400 nb, z pociskiem P (przeciwpancerny) – 200 nb, z pociskiem Ps (przeciwpancerno-świetlny) – 400 nb.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Czołg Renault FT-17 (pol.). Dobroni.pl Portal historii ożywionej, 2013-02-08. [dostęp 2014-04-20].
  2. Grzegorz Jaczyński: Renault FT-17 z Torunia (pol.). dobroni.pl, 2010-05-31. [dostęp 2011-12-09].
  3. "Unikatowy czołg nie dla Poznania. Przejmuje go Warszawa"
  4. Marcin Bosacki: Zabytkowy czołg trafi z Afganistanu do Polski (pol.). MSZ, 2012-10-20. [dostęp 2012-10-29].
  5. Marcin Bosacki: Współpraca MSZ z Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu (pol.). MSZ, 2012-10-26. [dostęp 2012-10-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Jońca, Rajmund Szubański, Jan Tarczyński Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego Barwa i broń wyd. WKiŁ Warszawa 1990, ISBN 83-206-0847-3
  • Gazetki kolekcjoneskie Wrzesień 1939 wyd. FIRST TO FIGHT sp.z o. o. 2014, ISBN 978-83-64186-12-7

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]