F. Murray Abraham
| F. Murray Abraham | |||||||||
 F. Murray Abraham, Seattle 2008 |
|||||||||
| Imię i nazwisko | Fahrid Murray Abraham | ||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 24 października 1939 Pittsburgh, w stanie Pensylwania, USA |
||||||||
|
|||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||
F. Murray Abraham, właściwie Fahrid Murray Abraham (ur. 24 października 1939 w Pittsburgh) - amerykański aktor filmowy i teatralny, prezenter telewizyjny.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Syn mechanika samochodowego Fahrida Abrahama, asyryjskiego chrześcijanina, który emigrował z Syrii w latach 20., oraz wywodzącej się z kościoła jakobickiego pochodzenia włoskiego Josephine Abraham, dorastał w El Paso, w stanie Teksas. Uczęszczał na University of Texas at Austin w Austin. Studiował aktorstwo pod kierunkiem Uty Hagen w Nowym Jorku. W 1966 roku zadebiutował na scenie w Los Angeles w sztuce Raya Bradbury'ego Cudowny krem lodowy opowiada (The Wonderful Ice Cream Suit), a następnie wystąpił na off-Broadwayu w przedstawieniu Zaślepieni (The Fantasticks) u boku Jerry'ego Orbacha i Nancy Allen.
Karierę ekranową rozpoczął od udziału w komedii romantyczej Błędny detektyw (They Might be Giants, 1971) z George'em C. Scottem i Joanne Woodward. Następnie zagrał niewielką rolę w dramacie kryminalnym Sidneya Lumeta Serpico (1973) z tytułową kreacją Ala Pacino, z którym spotkał się ponownie na planie dramatu kryminalnego Briana De Palmy Człowiek z blizną (Scarface, 1983).
W dramacie historycznym Alana J. Pakuli Wszyscy ludzie prezydenta (All the President's Men, 1976) wystąpił jako sierżant Paul Leeper. Można go było także dostrzec na szklanym ekranie, m.in. w dwóch odcinkach serialu CBS Kojak (1975, 1977), miniserialu NBC Marco Polo (1982) czy miniserialu CBS Marzący zachód (Dream West, 1986) jako prezydent Abraham Lincoln. Jego wielkim sukcesem stała się rola włoskiego kompozytora Antonio Salieriego w dramacie muzycznym Miloša Formana Amadeusz (Amadeus, 1984), za którą został uhonorowany nagrodą Oscara, Złotego Globu i zdobył nominację do nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA). Ze względu na dość nieatrakcyjną aparycję, najczęściej jest odtwórcą ról postaci przewrotnych i posępnych.
Życie osobiste [edytuj]
W 1962 roku poślubił Kate Hannan. Mają dwójkę dzieci.
Filmografia [edytuj]
- 1971: They Might Be Giants jako Clyde
- 1973: Serpico jako Detektyw Parner
- 1974-1975: How to Survive a Marriage jako Joshua Browne
- 1975: Promienni chłopcy (The Sunshine Boys) jako Mechanik
- 1975: Kojak jako Solly Nurse
- 1976: The Ritz jako Chris
- 1976: Wszyscy ludzie prezydenta (All the President's Men) jako sierżant Paul Leeper
- 1977: Sex and the Married Woman jako Duke Skaggs
- 1977: Kojak jako Eddie Gordon
- 1978: The Big Fix jako Eppis
- 1978: Szaleniec (Madman)
- 1982: Marco Polo jako Jacopo
- 1983: Człowiek z blizną (Scarface) jako Omar Suarez
- 1984: Amadeusz (Amadeus) jako Antonio Salieri
- 1986: Imię róży (Der Name der Rose) jako Bernard Gui
- 1987: La Rosa dei nomi jako on sam
- 1988: Narzeczeni (I Promessi sposi) jako L'Innominato
- 1989: Droga do gwiazd (Beyond the Stars) jako Dr. Harry Bertram
- 1989: Niewinny człowiek (An Innocent Man) jako Virgil Cane
- 1989: Russicum - I giorni del diavolo jako Ojciec Carafa
- 1989: Oko wdowy (Eye of the Widow) jako Kharoun
- 1990: Kompania karna (Cadence) jako John Practice
- 1990: La Batalla de los Tres Reyes jako Osrain
- 1990: Fajerwerki próżności (The Bonfire of the Vanities) jako D.A. Abe Weiss (nie występuje w czołówce)
- 1991: Pierwszy krąg (The First Circle) jako Stalin
- 1991: Gangsterzy (Mobsters) jako Arnold Rothstein
- 1991: Fatalne pchnięcie (By the Sword) jako Max Suba
- 1991: Sezon gigantów (A Season of Giants) jako Papież Julius II
- 1991: Money (I) jako Will Scarlet
- 1993: Strzelając śmiechem (Loaded Weapon 1) jako Dr. Harold Leacher
- 1993: Bohater ostatniej akcji (Last Action Hero) jako John Practice
- 1993: Podróż do środka ziemi (Journey to the Center of the Earth) jako Profesor Harlech
- 1994: Nostradamus jako Scalinger
- 1994: Dżamila (Jamila) jako Starszy Seit
- 1994: Gra o przeżycie (Surviving the Game) jako Wolfe Sr.
- 1994: L'Affaire jako Lucien Haslans
- 1995: Jej wysokość Afrodyta (Mighty Aphrodite) jako Greek Chorus Leader
- 1995: Dillinger and Capone jako Al Capone
- 1995: Baby Face Nelson jako Al Capone
- 1996: Dzieci rewolucji (Children of the Revolution) jako Józef Stalin
- 1996: Sposób na Szekspira (Looking for Richard) jako on sam
- 1996: Szlak trupów (Dead Man's Walk) jako Pułkownik Caleb Cobb
- 1997: Mutant (Mimic) jako Dr Gates
- 1997: Erupcja (Eruption) jako Prezydent Mendoza
- 1997: Una Vacanza all'inferno jako Belisario
- 1997: Kolor prawa (Color of Justice) jako Jim Sullivan
- 1998: Star Trek: Rebelia (Star Trek: Insurrection) jako Ru'afo
- 1999: Estera (Esther) jako Mordecai
- 1999: Muppety z kosmosu (Muppets From Space) jako Noah
- 1999: The All New Adventures of Laurel & Hardy: For Love or Mummy jako Profesor Covington
- 1999: Excellent Cadavers jako Tommaso Buscetta
- 1999: Arka Noego (Noah's Ark) jako Lot
- 2000: Szukając siebie (Finding Forrester) jako Profesor Robert Crawford
- 2000: The Darkling jako Rubin
- 2001: Trzynaście duchów (Thir13en Ghosts) jako Cyrus
- 2001: Cavalieri che fecero l'impresa, I jako Delfinello da Coverzano
- 2002: Joshua jako ojciec Tardone
- 2002: The Hire: Ticker jako Guru z lotniska
- 2003: Five Moons Square
- 2003: Papà Rua Alguem 5555 jako Paul Minsky
- 2004: Dead Lawyers jako Whitelaw
- 2004: Peperoni ripieni e pesci in faccia
- 2004: Most przeznaczenia (The Bridge of San Luis Rey) jako Virrey de Perú
- 2005: Mount of Olives jako Dziadek Wahid
- 2005: Repetition jako on sam
- 2006: Cichy Don (...and Quiet Flows the Don) jako Pantaley
- 2011: Goltzius and the Pelican Company
- 2012: Bitwa pod Wiedniem jako Marco D'Aviano
Linki zewnętrzne [edytuj]
- F. Murray Abraham w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- F. Murray Abraham w bazie filmweb.pl
- F. Murray Abraham w NNDB (ang.)
- F. Murray Abraham w Internetowej Bazie Filmowej (fdb.pl)
Bibliografia [edytuj]
- Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992. ISBN 83-85195-83-1.
