Henryka Krzywonos
| Henryka Krzywonos-Strycharska | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 27 marca 1953 Olsztyn |
| Zawód | motornicza |
| Odznaczenia | |
  |
|
 Henryka Krzywonos w Wikicytatach |
|
Henryka Krystyna Krzywonos-Strycharska (ur. 27 marca 1953 w Olsztynie) – polska działaczka opozycji w okresie PRL, sygnatariuszka porozumień sierpniowych.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Absolwentka szkoły podstawowej dla pracujących (1971). Od 1973 do 1978 pracowała jako motornicza w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym Oddział Komunikacji Miejskiej Tramwajowej w Gdańsku. Później była zatrudniona w Stoczni Gdańskiej, na stanowisku operatora urządzeń dźwigowych, jednak już w 1979 powróciła do poprzedniego miejsca pracy[1].
15 sierpnia 1980 w pobliżu Opery Bałtyckiej zatrzymała prowadzony przez siebie tramwaj[2][3]. Zdarzenie to bywa określane jako początek strajku gdańskiej komunikacji publicznej w okresie wydarzeń sierpniowych[3]. Według niektórych świadków zdarzeń już w godzinach rannych na swoje trasy nie wyjechała część kierowców autobusów, zatem Henryka Krzywonos przyłączyła się do trwającego już strajku[4]. Została następnie przedstawicielem WPK w Międzyzakładowym Komitecie Strajkowym[4], weszła w skład jego prezydium[1].
16 sierpnia, po podpisaniu w Stoczni Gdańskiej porozumienia z dyrekcją i ogłoszeniu przez Lecha Wałęsę końca strajku, wraz z Aliną Pienkowską, Anną Walentynowicz i Ewą Osowską zatrzymywała na bramach robotników opuszczających stocznię, co zapobiegło zakończeniu strajku[5][3][6].
31 sierpnia znalazła się wśród sygnatariuszy porozumień sierpniowych, wkrótce została odwołana z prezydium MKZ Gdańsk przez komitet założycielski NSZZ "Solidarność" w jej zakładzie pracy[1].
W stanie wojennym zajmowała się pomocą internowanym, była też kolporterką wydawnictw podziemnych. Była represjonowana, objęta nakazem opuszczenia Gdańska i pozbawiona możliwości zatrudnienia. Korzystała wówczas ze wsparcia różnych osób, w tym księdza Henryka Jankowskiego[1]. Podczas jednej z rewizji została dotkliwie pobita, na skutek czego straciła ciążę[7][8].
Od 1994 do czasu przejścia na emeryturę (w 2009) prowadziła rodzinny dom dziecka w Gdańsku[5], wychowując wraz z mężem łącznie dwanaścioro dzieci[7]. Od 1995 należała do Unii Wolności[9].
Zaangażowała się w działalność ruchu społecznego Kongres Kobiet, została członkinią rady programowej powołanego na jego bazie stowarzyszenia[10]. W wywiadzie dla czasopisma "Twój Styl" określiła się jako feministka[11].
Mężem Henryki Krzywonos jest Krzysztof Strycharski[12]. Mieszkają w Glinczu, w województwie pomorskim[13].
[edytuj] Odznaczenia i wyróżnienia
W 2006, za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, została odznaczona przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006)[14].
29 maja 2011 za wieloletnią i bezkompromisową walkę o prawdę, wbrew wszelkim przeciwieństwom oraz za miłość i wielkie serce okazywane bezbronnym dzieciom została uhonorowana Orderem Ecce Homo[15].
Ponadto otrzymała następujące wyróżnienia i nagrody:
- tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska (2000)[1],
- Nagrodę im. Andrzeja Bączkowskiego (2005)[1],
- tytuł "Polka Dwudziestolecia", przyznany przez Kongres Kobiet Polskich (2009)[16],
- Nagrodę Znaku i Hestii im ks. Józefa Tischnera (2010),
- tytuł Człowiek Roku tygodnika "Wprost" (2010)[17].
[edytuj] Postać Henryki Krzywonos w kulturze
Henryce Krzywonos został poświęcony film dokumentalny Świat bez tajemnic – Oni zrywali Żelazną Kurtynę – Polska. Henryka Krzywonos i narodziny Solidarności w reżyserii Małgorzaty Buckiej (produkcja Francja 2008) oraz książka Agnieszki Wiśniewskiej Duża Solidarność, mała solidarność. Biografia Henryki Krzywonos (Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2010).
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ Wydajemy biografię Henryki Krzywonos. krytykapolityczna.pl, 13 sierpnia 2010. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Tomasz Potkaj: Ciągle robię to samo. tygodnik.com.pl. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ 4,0 4,1 Arkadiusz Kazański. Sierpień '80 w Gdańsku. „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”. 8–9 (118–119), s. 25, wrzesień-październik 2010. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej. ISSN 1641-9561.
- ↑ 5,0 5,1 Irena Łaszyn, Mama na emeryturze, "Dziennik Bałtycki" z 24 stycznia 2009
- ↑ Udział Henryki Krzywonos w tych wydarzeniach potwierdzają m.in. relacje obecnych wówczas w Stoczni Gdańskiej Jerzego Borowczaka (zob. Jaką rolę w Sierpniu 1980 r. odegrali Lech Kaczyński i Henryka Krzywonos?. se.pl, 7 września 2010. [dostęp 9 września 2010].), Bogdana Borusewicza (zob. Tomasz Potkaj: Ciągle robię to samo. tygodnik.com.pl. [dostęp 9 września 2010].) i Lecha Wałęsy (zob. Gdyby nie Krzywonos, musiałbym wyjść ze Stoczni. tvn24.pl, 3 września 2010. [dostęp 9 września 2010].). Także ks. Henryk Jankowski opisywał Henrykę Krzywonos jako tę, która podeszła do Lecha Wałęsy i powiedziała mu, że motorniczy chcą kontynuować strajk (zob. Roger Boyes: Nagi prezydent. Londyn: Aneks, 1995, s. 73. ISBN 1-897962-11-8. ). Według Arkadiusza Kazańskiego rolę tę kwestionowała natomiast Anna Walentynowicz (zob. Mit Krzywonos zbudowany na kłamstwie – wywiad Arkadiusza Kazańskiego dla "Gazety Polskiej". wp.pl, 7 września 2010. [dostęp 9 września 2010].).
- ↑ 7,0 7,1 Mama. Panią to masz na ulicy. wysokieobcasy.pl, 24 maja 2009. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ Henryka Strycharska-Krzywonos. wyborcza.pl, 25 czerwca 2010. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ Gwiazda Henryki Krzywonos. wp.pl, 7 września 2010. [dostęp 15 lipca 2011].
- ↑ Rada Programowa. stowarzyszeniekongreskobiet.pl. [dostęp 16 marca 2011].
- ↑ "Twój Styl" nr 4 (249), kwiecień 2011, s. 50
- ↑ Gwiazda Henryki Krzywonos. wp.pl, 7 września 2010. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ "Samorządna Gmina Żukowo" chce zmienić burmistrza. zukowo.net, 19 maja 2010. [dostęp 9 września 2010].
- ↑ M.P. z 2006 r. Nr 43, poz. 460 – pkt 16.
- ↑ Dama Orderu Henryka Krzywonos-Strycharska. ecce-homo.pl. [dostęp 17 sierpnia 2011].
- ↑ Kobiety "Solidarności". onet.pl, 31 sierpnia 2010. [dostęp 31 sierpnia 2010].
- ↑ Henryka Krzywonos i Justyna Kowalczyk Ludźmi Roku 2010 WPROST. media.point-group.pl, 21 marca 2011. [dostęp 21 marca 2011].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Henryka Krzywonos – strona prywatna. [dostęp 7 kwietnia 2011].
