Karol Modzelewski

Karol Modzelewski
Data i miejsce urodzenia	23 listopada 1937 Moskwa
Senator I kadencji
Przynależność polityczna	Obywatelski Klub Parlamentarny
Okres urzędowania	od 18 czerwca 1989 do 25 listopada 1991
Odznaczenia
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Karol Modzelewski (ur. 23 listopada 1937 w Moskwie) – polski historyk i polityk, mediewista, profesor nauk humanistycznych, działacz opozycji w okresie PRL, senator I kadencji, kawaler Orderu Orła Białego, przybrany syn Zygmunta Modzelewskiego.

Życiorys

Polska Rzeczpospolita Ludowa

W 1954 zdał maturę w XIV Liceum Ogólnokształcącym im. Klementa Gottwalda w Warszawie. Ukończył w 1959 studia na Uniwersytecie Warszawskim, będąc uczniem Aleksandra Gieysztora. W latach 1962–1964 był asystentem i doktorantem w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego.

W 1957 wstąpił do PZPR. W 1964 został wydalony razem z Jackiem Kuroniem z szeregów partii. Wykreślono go wówczas również z listy członków ZMS. W reakcji na wydalenie wystosowali List otwarty do Partii, krytykujący linię polityczną PZPR. Usunięto go wówczas także ze studiów doktoranckich i z pracy, a w 1965 skazano na karę 3,5 roku pozbawienia wolności. Warunkowe zwolnienie uzyskał w sierpniu 1967. Brał udział w wydarzeniach marca 1968, za co w 1969 ponownie otrzymał karę 3,5 roku pozbawienia wolności. Został zwolniony we wrześniu 1971.

W latach 1972–1983 był zatrudniony w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN we Wrocławiu.

W 1980 wstąpił do "Solidarności", był pomysłodawcą nazwy związku. Wchodził w skład prezydium dolnośląskiego MKZ, prezydium zarządu regionu, Krajowej Komisji Porozumiewawczej, brał także udział w I KZD w Gdańsku. Po wprowadzeniu stanu wojennego został zatrzymany 13 grudnia 1981 w sopockim Grand Hotelu celem internowania, we wrześniu 1982 aresztowano go, zarzucając mu próbę obalenia ustroju PRL. W 1984 został zwolniony na mocy amnestii i w tym samym roku powrócił do pracy naukowej.

III Rzeczpospolita

Działalność naukowa

Do 1992 pracował w Instytucie Historii PAN, w 1990 uzyskując tytuł naukowy profesora.

W latach 1992–1994 był zatrudniony w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1994 zawodowo związany z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego na stanowisku profesora. Jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, w grudniu 2006 objął stanowisko wiceprezesa PAN. Działa w Towarzystwie Naukowym Warszawskim.

Działalność polityczna

W okresie 1989–1991 sprawował mandat senatora I kadencji, wybranego w województwie wrocławskim z ramienia Komitetu Obywatelskiego. Na początku lat 90. współtworzył Solidarność Pracy, następnie Unię Pracy. Był jej honorowym przewodniczącym, rezygnując z tej funkcji oraz z działalności partyjnej w 1995. W 2005 wszedł w skład komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza w wyborach prezydenckich.

Odznaczenia

W 1998 wraz z Jackiem Kuroniem został odznaczony Orderem Orła Białego.

W 2007 otrzymał Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za badania nad historią powstawania tożsamości europejskiej odkrywające znaczenie tradycji przedchrześcijańskiej i wielokulturowej dla współczesnego pojęcia Europy przedstawione w dziele Barbarzyńska Europa.

Wybrane publikacje

• Barbarzyńska Europa, Warszawa 2004
• Chłopi w społeczeństwie polskim, Wrocław 1987
• Czy opole istniało, "Przegląd Historyczny", t. 92, z. 2, 2001, ss. 161–185
• Dokąd od komunizmu?, Warszawa 1993
• La stirpe e la legge, [w:] Studi sulle societa e le culture del Medioevo per Girolamo Arnaldi, Rzym 2002
• Liber homo sub tutela nobilis, [w:] Kościół, kultura, społeczeństwo. Studia z dziejów średniowiecza i czasów nowożytnych, Warszawa 2000, ss. 301–312
• List otwarty do partii (z Jackiem Kuroniem), Paryż 1966
• Między umową a wojną, Warszawa 1989
• Opole, centena, pagus. Versuch einer komparativen Auffassung der Langemeinde und Territorialverwaltung, [w:] Das Reich und Polen, Konstancja 2003, ss. 423–438
• Organizacja gospodarcza państwa piastowskiego X-XIII wiek, Wrocław 1975, Poznań 2000
• Revolutionary marxist students in Poland speak out (1964–1968), Nowy Jork 1969
• Scenes de greves en Pologne, Lozanna 2006
• Zemsta, okup i podmiot moralny w prawach barbarzyńskich, [w:] Aetas media, aetas moderna. Studia ofiarowane profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 2000, ss. 273–285
• Życiodajny impuls chuligaństwa. Notatki z lat 1993–2002, Kraków 2003

Źródła

• Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności
• Karol Modzelewski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)