36 Łużycki Pułk Zmechanizowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 36 Pułku Zmechanizowanego ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: 36 Pułk Zmechanizowany.
36 Pułk Zmechanizowany
Ilustracja
Znak na pojazdach pułku[a]
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1967
Rozformowanie 1990
Tradycje
Rodowód 39 Pułk Zmechanizowany
Kontynuacja 36 Pułk Zmechanizowany LA
3 Brygada Pancerna
36 Brygada Zmechanizowana
Organizacja
Dyslokacja Trzebiatów
Rodzaj wojsk Wojska zmechanizowane
Podległość 8 Drezdeńska Dywizja Zmechanizowana
W tym budynku stacjonował sztab pułku
Brama wjazdowa do pułku
Żołnierze 36 pz w towarzystwie ks.bpa gen. Sławoja Głódzia

36 Łużycki Pułk Zmechanizowany - oddział zmechanizowany Sił Zbrojnych PRL.

Powstał na podstawie rozkazu Nr 07/MON Ministra Obrony Narodowej z 4 maja 1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Rozk. Tjn. MON Nr 5, poz. 21) w wyniku przemianowania 39 Pułku Zmechanizowanego.

Wchodził w skład 8 Drezdeńskiej Dywizji Zmechanizowanej.

Stacjonował w garnizonie Trzebiatów.

Pułk w wydarzeniach grudniowych 1970 roku[edytuj | edytuj kod]

W godzinach rannych 15 grudnia 1970 roku wprowadzono w pułku stanu podwyższonej gotowości bojowej. O 13.00 wydano rozkaz przegrupowania jednostki w rejon Gdańska[1].

W nocy na 16 grudnia pułk otrzymał zadanie być w gotowości wejścia do działań i rozśrodkowac się w rejonie Gdańsk-Emaus[2]. O 14.00 szef Sztabu Generalnego WP rozkazał dowódcy 8 DZ przegrupować 36 pułk zmechanizowany do rejonu Kamienny Potok i tam przekazać go dyspozycji dowódcy Marynarki Wojennej[3]. Generał Chocha o 19.05 16 grudnia wydał polecenie dowódcy Marynarki Wojennej by siłami 36 pz zorganizować ochronę najważniejszych instytucji i obiektów na terenie Gdyni[4]. W godzinach nocnych 36 pz zorganizował ochronę[5]:

  • Stoczni Remontowej – siłami 2 batalionu piechoty zmotoryzowanej
  • Miejskiej Rady Narodowej – siłami 9 kompanii piechoty zmotoryzowanej wzmocnionej czołgami
  • poczty przy ul. Harcerskiej – siłami 3 kompanii wsparcia i baterii przeciwpancernych pocisków kierowanych
  • KM PZPR, Banku i Poczty – siłami 1 kompanii piechoty zmotoryzowanej wzmocnionej czołgami
  • 7 kompania piechoty zmotoryzowanej z kompanią saperów otrzymała zadanie ześrodkowania się w pobliżu Pogotowia Ratunkowego w gotowości do działania.

Pozostałe pododdziały 36 pz rozmieszczono w rejonie Skwer Kościuszki jako odwód.

Na żądanie przewodniczącego WRN Tadeusza Bejma 7 kpz z plutonem czołgów przegrupowano ostatecznie z rejonu Pogotowia Ratunkowego i użyto do blokowania skrzyżowania ulic Marchlewskiego, Czechosłowackiej i Polskiej w okolicach przejścia pod wiaduktem[6].


17 grudnia na terenie Gdyni burzliwe zajścia miały miejsce w rejonach: Stoczni Remontowej, Komitetu Miejskiego PZPR, Pogotowia Ratunkowego, Miejskiej Rady Narodowej i CPN, ochranianych przez pododdziały MW i 36 pz. Mimo groźnej sytuacji, jaka wytworzyła się w tych rejonach miasta, oraz żądań wiceministra spraw wewnętrznych gen. Szlachcica, żołnierze nie użyli broni przeciw demonstrantom, W rozładowaniu dramatycznej sytuacji pomogły w dużym stopniu urządzenia akustyczne przez które dowódcy grup nawoływali manifestantów do niepodchodzenia do ochranianych przez wojsko obiektów[7].

21 grudnia dowódca POW gen. Kamiński wydał rozkaz całkowitego wyprowadzenia wojska i Trójmiasta. Zgodnie z planem 24 grudnia 1970 roku do 4.00 wszystkie jednostki biorące udział w akcji na terenie Trójmiasta powróciły do swoich koszar[8].

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy

  • ppłk Gierlicz (do roku 1986)
  • ppłk dypl. Robert Jabłoński
  • ppłk dypl. Piotr Czerwiński

Oficerowie

Skład (lata 80. XX w)[edytuj | edytuj kod]

  • Dowództwo i sztab
    • 3 x bataliony zmechanizowane
      • 3 x kompanie zmechanizowane
      • bateria moździerzy 120mm
      • pluton plot
      • pluton łączności
    • batalion czołgów
      • 3 kompanie czołgów
      • pluton łączności
    • kompania rozpoznawcza
    • bateria haubic 122mm
    • bateria ppanc
    • kompania saperów
    • bateria plot
    • kompania łączności
    • kompania zaopatrzenia
    • kompania remontowa
    • kompania medyczna
    • pluton chemiczny
    • pluton ochrony i regulacji ruchu

Przeformowanie[edytuj | edytuj kod]

W 1990 roku przeformowany na pułk zunifikowany przyjął nazwę 36 Pułku Zmechanizowanego Legii Akademickiej.

W 1994 przekształcony w 3 Brygadę Pancerną. Następnie zmieniono numer brygady na 36, by w końcu przekształcić ją w jednostkę zmechanizowaną o nazwie 36 Brygada Zmechanizowana im. Legii Akademickiej

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

39 Pułk Piechoty → 39 Zmotoryzowany Pułk Piechoty → 39 Pułk Zmechanizowany36 Łużycki Pułk Zmechanizowany36 Pułk Zmechanizowany Legii Akademickiej3 Brygada Pancerna → 36 Brygada Pancerna → 36 Brygada Zmechanizowana → 3 batalion zmechanizowany Legii Akademickiej

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. z prawej strony kreski umieszczony był znak (cyfra lub litera) określający pododdział pułku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edward Kospath-Pawłowski: 8 dywizja piechoty w dziejach oręża polskiego. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", 1995. ISBN 83-85621-71-7.
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Edward Jan Nalepa: Wojsko polskie w Grudniu 1970 roku. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1990. ISBN 83-11-07904-8.
  • Jan Edward Nalepa: Grudzień 1970 w dokumentach wojskowych. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-022-7.
  • Odtajnione dokumenty Grudnia 1970. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 1, 2001. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona. ISSN 1640-6281.