Agomelatyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Agomelatyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C15H17NO2
Masa molowa 243,30 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 138112-76-2
PubChem 82148[1]
DrugBank DB06594[2]
Klasyfikacja medyczna
ATC N06AX22

Agomelatyna (łac. agomelatinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna melatoniny, stosowana jako lek przeciwdepresyjny[3].

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Agomelatyna to agonista receptorów melatoninowych MT1 i MT2[4] i antagonista receptorów serotoninowych 5-HT2C[5]. Lek przywraca rytm dobowy, przyspiesza wystąpienie fazy snu[6], powoduje spadek temperatury ciała

Poprzez antagonizm wobec receptorów 5-HT2C agomelatyna odhamowuje uwalnianie noradrenaliny i dopaminy, głównie w korze przedczołowej, stąd określana jest jako dysinhibitor noradrenaliny i dopaminy. Lek nie wpływa również na pamięć oraz fazę czuwania w ciągu dnia. U pacjentów cierpiących na depresję agomelatyna skraca czas zasypiania, wydłuża sen wolnofalowy, nie oddziałuje jednak na fazę REM[7]. Agomelatyna nie wpływa na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników, nie jest inhibitorem MAO, nie wykazuje powinowactwa do receptorów α-adrenergicznych, β-adrenergicznych, histaminowych, cholinergicznych, dopaminergicznych i benzodiazepinowych.
W przeciwieństwie do wielu innych leków przeciwdepresyjnych, agomelatyna nie powoduje zaburzeń funkcji seksualnych[8] oraz nie powoduje objawów odstawiennych po nagłym zaprzestaniu leczenia. Nie działa również uzależniająco[9].

Farmakokinetyka[edytuj | edytuj kod]

Agomelatyna wchłania się z przewodu pokarmowego szybko, osiągając po około 1–2 godzinach maksymalne stężenie w osoczu. Jej dostępność biologiczna jest jednak mała (poniżej 5%) i jest ona silnie uzależniona od czynników osobniczych. Wpływ na nią ma również płeć (biodostępność jest większa w przypadku kobiet). Pokarm nie wpływa na farmakokinetykę agomelatyny. Lek wiąże się z białkami osocza w 95%.
Agomelatyna jest dość szybko metabolizowana w wątrobie, przede wszystkim przy udziale CYP1A2. Powstałe metabolity, głównie pochodne hydroksylowe i demetylowe, są nieaktywne farmakologicznie. Okres półtrwania leku wynosi 1–2 godziny. Sprzężone metabolity wydalane są w 80% z moczem.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Leczenie dużych epizodów depresyjnych u osób dorosłych[10].

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Ostrzeżenia specjalne[edytuj | edytuj kod]

  1. Agomelatyna nie powinna być stosowana w leczeniu depresji u pacjentów poniżej 18. roku życia. Badania kliniczne wskazują, że stosowanie leków przeciwdepresyjnych w tej grupie wiekowej zwiększa częstość występowania myśli i prób samobójczych oraz napadów agresji.
  2. Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia agomelatyną chorych ze stwierdzoną w wywiadzie manią lub hipomanią.
  3. Agomelatyna, podobnie jak inne leki przeciwdepresyjne, powodować może, w początkowej fazie leczenia, nasilenie myśli samobójczych, a także występowanie prób samobójczych i samookaleczeń. Należy poinformować bliskich chorego o konieczności bacznego obserwowania stanu pacjenta i zgłaszania lekarzowi prowadzącemu leczenie każdego symptomu, który świadczyć może o pogorszeniu stanu psychicznego.
  4. Lek może zwiększać stężenie aminotransferaz. W przypadku, gdy ich wartość trzykrotnie przekracza normę, leczenie agomelatyną należy przerwać.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Fluwoksamina, podobnie jak inne silne inhibitory CYP1A2, hamuje metabolizm agomelatyny, powodując znacznie zwiększenie ekspozycji na lek. Dlatego też nie jest wskazane jednoczesne podawanie agomelatyny i leków blokujących CYP1A2. Estrogeny kilkakrotnie zwiększają biodostępność agomelatyny, podobnie jak inne leki będące umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2 (np. propranolol, grepafloksacyna, enoksacyna). Należy zachować ostrożność przepisując agomelatynę i wymienione preparaty. W trakcie leczenia agomelatyną nie należy spożywać alkoholu, a palenie tytoniu zmniejsza biodostępność leku.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane i występują zwykle w pierwszych dwóch tygodniach leczenia. Najczęściej notuje się:

  • zawroty głowy
  • senność lub bezsenność
  • migrenę
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunkę, zaparcia, bóle brzucha)
  • nadmierną potliwość
  • bóle pleców
  • zmęczenie
  • zwiększenie aktywności aminotransferaz
  • niepokój i lęk.

Znacznie rzadziej występują:

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • Valdoxan (Servier) – tabletki powlekane

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Agomelatyna (CID: 82148) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Agomelatyna (DB06594) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Mocaër E., Delalleau B., Boyer PA., de Bodinat C. Comment déveloper un antidépresseur au mécanisme d’action innovant: l’exemple de l’agomélatine. „Médecine sciences”. 10 (21), s. 888–893, 2005. DOI: 10.1051/medsci/20052110888. PMID: 16197911 (fr.). 
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Olié JP., Kasper S. Efficacy of agomelatine, a MT1/MT2 receptor agonist with 5-HT2C antagonistic properties, in major depressive disorder. „The international journal of neuropsychopharmacology”. 5 (10), s. 661–673, 2007. DOI: 10.1017/S1461145707007766. PMID: 17477888. 
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Millan MJ., Gobert A., Lejeune F., Dekeyne A., Newman-Tancredi A., Pasteau V., Rivet JM., Cussac D. The novel melatonin agonist agomelatine (S20098) is an antagonist at 5-hydroxytryptamine2C receptors, blockade of which enhances the activity of frontocortical dopaminergic and adrenergic pathways. „The Journal of pharmacology and experimental therapeutics”. 3 (306), s. 954–964, 2003. DOI: 10.1124/jpet.103.051797. PMID: 12750432. 
  6. Racagni G., Riva MA., Popoli M. The interaction between the internal clock and antidepressant efficacy. „International clinical psychopharmacology”, s. S9–S14, 2007. DOI: 10.1097/01.yic.0000277957.75852.c7. PMID: 17917564. 
  7. Lopes MC., Quera-Salva MA., Guilleminault C. Non-REM sleep instability in patients with major depressive disorder: subjective improvement and improvement of non-REM sleep instability with treatment (Agomelatine). „Sleep medicine”. 1 (9), s. 33–41, 2007. DOI: 10.1016/j.sleep.2007.01.011. PMID: 17826314. 
  8. Kennedy SH., Rizvi S., Fulton K., Rasmussen J. A double-blind comparison of sexual functioning, antidepressant efficacy, and tolerability between agomelatine and venlafaxine XR. „Journal of clinical psychopharmacology”. 3 (28), s. 329–333, 2008. DOI: 10.1097/JCP.0b013e318172b48c. PMID: 18480691. 
  9. Pandi-Perumal SR., Srinivasan V., Cardinali DP., Monti MJ. Could agomelatine be the ideal antidepressant?. „Expert review of neurotherapeutics”. 11 (6), s. 1595–1608, 2006. DOI: 10.1586/14737175.6.11.1595. PMID: 17144776. 
  10. Dolder C.R., Nelson M., Snider M. Agomelatine treatment of major depressive disorder. „The Annals of pharmacotherapy”. 12 (42), s. 1822–1831, 2008. DOI: 10.1345/aph.1L296. PMID: 19033480. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.