Modafinil

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Modafinil
enancjomery R (u góry) i S (u dołu)
enancjomery R (u góry) i S (u dołu)
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C15H15NO2S
Masa molowa 273,35 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 68693-11-8
PubChem 4236[1]
DrugBank DB00745[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N06BA07

Modafinilorganiczny związek chemiczny, lek o działaniu stymulującym, używany w leczeniu narkolepsji, zmniejszenia senności wywołanej pracą zmianową lub bezdechem sennym oraz jako środek pobudzający. Lek ten nie ma działania narkotycznego, w przeciwieństwie np. do metylofenidatu.

Czas półtrwania leku w organizmie wynosi około 15 godzin. Zażywany jest zwykle zaraz po obudzeniu. Średnia dawka to 100–200 miligramów. Modafinil może powodować ból głowy. Nie jest do końca znany mechanizm działania leku, ale wiadomo, że nie działa euforyzująco[3]. Modafinil jest inhibitorem zwrotnego wychwytu dopaminy i noradrenaliny, co oznacza, iż zwiększa stężenie tych neuroprzekaźników w przestrzeni synaptycznej. Strukturalnie modafinil nie jest podobny do żadnego z narkotycznych stymulantów jak amfetamina, metylofenidat czy kokaina, jednak wstępne badania pokazujące jego działanie na układ dopaminowy sugerują, że może mieć potencjał uzależniający[4].

Prowadzone były badania nad przydatnością modafinilu w leczeniu szeregu zaburzeń, w tym zaburzeń funkcji poznawczych, depresji i ADHD[5]. Mimo skuteczności, nie został zarejestrowany jako lek na ADHD z powodu przypadków ciężkiej toksyczności dermatologicznej. Do powszechnych działań niepożądanych należą bezsenność, ból głowy, nudności, nerwowość i nadciśnienie tętnicze[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Modafinil (CID: 4236) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d Modafinil (DB00745) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Dongsoo Kim, Practical Use and Risk of Modafinil, a Novel Waking Drug, „Environmental Health and Toxicology”, 27, 2012, DOI10.5620/eht.2012.27.e2012007, PMID22375280, PMCIDPMC3286657.
  4. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Nora D. Volkow i inni, Effects of modafinil on dopamine and dopamine transporters in the male human brain: clinical implications, „Journal of the American Medical Association”, 301 (11), 2009, s. 1148–1154, DOI10.1001/jama.2009.351, PMID19293415, PMCIDPMC2696807.
  5. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Michael J. Minzenberg, Cameron S. Carter, Modafinil: A Review of Neurochemical Actions and Effects on Cognition, „Neuropsychopharmacology”, 33 (7), 2007, s. 1477–1502, DOI10.1038/sj.npp.1301534.
  6. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji R. Kumar, Approved and investigational uses of modafinil: an evidence-based review, „Drugs”, 68 (13), 2008, s. 1803–1839, DOI10.2165/00003495-200868130-00003, PMID18729534.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.