Diadumenian

Diadumenian
Marcus Opellius Diadumenianus (od 217: Marcus Opellius Antoninus Diadumenianus)
	cesarz rzymski (z Makrynusem)
Okres	od maja 218; do czerwca 218
	Dane biograficzne
Data urodzenia	14 września 208
Data i miejsce śmierci	po 8 czerwca 218 ; Zeugma
Ojciec	Makrynus
	Moneta
	; Sesterc z wizerunkiem cezara Diadumeniana i legendą PRINC(eps) IUVENTUTIS na rewersie
	Multimedia w Wikimedia Commons

Diadumenian, Marcus Opellius Antoninus Diadumenianus (ur. 14 września 208^[1.1], zm. czerwiec 218^[1.2]) – syn rzymskiego cesarza Makryna, współrządzący z nim od maja do czerwca 218.

Jako zaledwie dziewięcioletni chłopiec obwołany został przez wojska cezarem w Zeugmie w maju 217^[1.3]. Senat zaakceptował tę decyzję i nadał mu tytuł patrycjusza oraz przywódcy młodzieży (princeps iuventutis)^[1.4]. Ojciec dodał mu nazwisko Antoninus w nawiązaniu do wielkich cesarzy z dynastii Antoninów i zamordowanego Antonina Karakalli, który był ulubieńcem wojska oraz naśladował podobną praktykę Septymiusza Sewera wobec jego synów^[2.1]^[1.5]. W maju 218 Makrynus uczynił Diadumeniana współwładcą nadając mu tytuł augusta. Było to okazją do pozyskania lojalności żołnierzy, którzy otrzymali dary (donativa) w wysokości 5000 drachm; zapewnienie jej było istotne wobec pojawienia się uzurpatora Heliogabala^[2.2]^[1.6].

Po klęsce poniesionej przez Makrynusa pod Antiochią w bitwie ze zbuntowanymi zwolennikami Heliogabala, do której doszło 8 czerwca 218, Diadumenian został wysłany przez ojca w asyście Marka Aureliusza Epagatusa do króla Partów Artabanusa IV^[1.7]. Podczas ucieczki z Antiochii został pojmany przez centuriona Klaudiusza Polliona w Zeugmie przed przekroczeniem granicy i w czerwcu 218 poniósł śmierć^[1.2]^[2.2].

W Historii Augusta Eliusz Lampridiusz poświęcił mu osobną biografię (Diadumenus Antoninus), choć o niskiej wartości jako źródło, gdyż wzbogaconą zmyślonymi dodatkami^[3]. Kasjusz Dion parokrotnie wspomina o nim tylko ubocznie w opisie rządów Makryna (Historia rzymska LXXIX, 17–40).

Przypisy

↑ Przemysław Daniel Dyrlaga: Cesarz Makryn. W cieniu wojen i uzurpacji. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, 2010, seria: Notos – Scripta Antiqua et Byzantina. ISBN 978-83-62261-19-2.
1. ↑ S. 28–29.
2. ↑ ^a ^b S. 166.
3. ↑ S. 86–87.
4. ↑ S. 88.
5. ↑ S. 89–90.
6. ↑ S. 156–158.
7. ↑ S. 165.
↑ Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Pryncypat. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1986. ISBN 83-207-0788-9.
1. ↑ S. 308–309.
2. ↑ ^a ^b S. 312.
↑ Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Opr. i tłum. Hanna Szelest. Warszawa: Czytelnik, 1966, s. 190–196.

Linki zewnętrzne

Zbiór monet Diadumeniana na stronie wildwinds.com. [dostęp 2016-06-03]. (ang.).

[1] Przemysław Daniel Dyrlaga: Cesarz Makryn. W cieniu wojen i uzurpacji. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, 2010, seria: Notos – Scripta Antiqua et Byzantina. ISBN 978-83-62261-19-2.
↑ S. 28–29.

↑ ^a ^b S. 166.

↑ S. 86–87.

↑ S. 88.

↑ S. 89–90.

↑ S. 156–158.

↑ S. 165.

[2] S. 28–29.

[3] S. 166.

[4] S. 86–87.

[5] S. 88.

[8] S. 89–90.

[10] S. 156–158.

[11] S. 165.

[9] Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Pryncypat. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1986. ISBN 83-207-0788-9.
↑ S. 308–309.

↑ ^a ^b S. 312.

[7] S. 308–309.

[9] S. 312.

[''Historycy_cesarstwa_rzymskiego''1966-12] Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Opr. i tłum. Hanna Szelest. Warszawa: Czytelnik, 1966, s. 190–196.

[2] S. 28–29.

[3] S. 166.

[4] S. 86–87.

[5] S. 88.

[8] S. 89–90.

[10] S. 156–158.

[11] S. 165.

[7] S. 308–309.

[9] S. 312.

[1.1]

[1.2]

[1.3]

[1.4]

[2.1]

[1.5]

[2.2]

[1.6]

[1.7]

[3]

Dynastia julijsko-klaudyjska	Oktawian August (27 p.n.e. – 14 n.e.) Tyberiusz (14–37) Kaligula (37–41) Klaudiusz (41–54) Neron (54–68)
Rok czterech cesarzy	Galba (68–69) Oton (69) Witeliusz (69)
Flawiusze	Wespazjan (69–79) Tytus (79–81) Domicjan (81–96)
Dynastia Antoninów	Nerwa (96–98) Trajan (98–117) Hadrian (117–138) Antoninus Pius (138–161) Marek Aureliusz (161–180) Lucjusz Werus (161–169) Kommodus (180–192)
Bez dynastii	Pertynaks (193) Didiusz Julianus (193)
Sewerowie	Septymiusz Sewer (193–211) Geta (211–212) Karakalla (211–217) Makrynus (217–218) Diadumenian (218) Heliogabal (218–222) Aleksander Sewer (222–235)
Kryzys wieku III	Maksymin Trak (235–238) Gordian I i Gordian II (238) Pupien i Balbin (238) Gordian III (238–244) Filip I Arab (244–249) Filip II (247–249) Decjusz (249–251), Herenniusz i Hostylian (251) Trebonian Gallus i Woluzjan (251–253) Emilian (253) Walerian I (253–260) Galien (253–268) Klaudiusz II Gocki (268–270) Kwintyllus (270) Aurelian (270–275) Tacyt (275–276) Florian (276) Probus (276–282) Karus (282–283) Numerian (283–284) i Karinus (283–285)
Tetrarchia i Dynastia konstantyńska	Dioklecjan (284–305) Maksymian (286–305) Konstancjusz I Chlorus (293–306) Galeriusz (293–311), Sewer II (305–307), Maksymin Daja (305–313) Maksencjusz (306–312) Konstantyn I Wielki (306–337), Licyniusz (308–324) i Licyniusz II (317–324) Konstantyn II (337–340) Konstans I (337–350) i Konstancjusz II (337–361) Julian Apostata (361–363) Jowian (363–364)
Dynastia walentyniańska	Walentynian I (364–375), Walens (364–378), Gracjan (367–383), Walentynian II (375–392) i Eugenius (392–394)
Dynastia teodozjańska	Teodozjusz I Wielki (392–395)
Cesarstwo zachodniorzymskie	Honoriusz (395–423) Pryskus Attalus (409, 414) Konstancjusz III (421) Jan (423–425) Walentynian III (425–455) Petroniusz Maksymus (455) Awitus (455–456) Majorian (457–461) Libiusz Sewer (461–465) Antemiusz (467–472) Olibriusz (472) Gliceriusz (473–474) Juliusz Nepos (474–475) Romulus Augustulus (475–476)