Trebonian Gallus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trebonian Gallus
Gaius Vibius Trebonianus Gallus
Imperator Caesar Gaius Vibius Trebonianus Gallus Augustus
ilustracja
Cesarz rzymski
Okres panowania od 251
do lipca 253
Dane biograficzne
Data i miejsce urodzenia 206
Perugia
Data i miejsce śmierci lipiec 253
pod Interamną
Moneta
moneta

Gaius Vibius Trebonianus Gallus (ur. 206 w Perugii[potrzebny przypis], zm. lipiec 253) – cesarz rzymski w latach 251–253.

Rodzina[edytuj]

Trebonian Gallus pochodził ze starego rodu Wibiuszów. Ożenił się z Afinią Geminą Baebianą, miał z nią syna Gaiusa Vibiusa Volusianusa i córkę Vibię Gallę.[potrzebny przypis]

Objęcie władzy[edytuj]

W czasie wojny cesarza Decjusza z Karpami i Gotami pustoszącymi prowincje nad dolnym Dunajem w latach 250-251, Gallus był zarządcą prowincji Mezja Dolna[1]. Został wybrany cesarzem przez legiony po śmierci cesarza w przegranej przez Rzymian bitwie (w czerwcu 251 r.) z Gotami dowodzonymi przez wodza Kniwę[2]. Jego pierwszą decyzją było zawarcie porozumienia ze zwycięskimi Gotami - zgodzili się oni opuścić granicę imperium, ale zatrzymali jeńców i łupy oraz mieli otrzymywać co roku pieniądze[3]. Gallus udał się następnie do Rzymu, gdzie senat zatwierdził go na stanowisku cesarza[3]. W mieście przebywał młodszy syn Decjusza, Hostylian, noszący od niedawna tytuł augusta[2]. Gallus adoptował go i uczynił formalnym współwładcą, natomiast swojemu rodzonemu synowi, Woluzjanowi, nadał tytuł cezara[3]. Po paru miesiącach Hostylian zmarł w wyniku epidemii dżumy, która przybyła? do Italii w 248 r.[3]

Polityka wewnętrzna[edytuj]

Gallus nigdy już nie opuścił Italii, zyskując w ten sposób opinię leniwego władcy[3]. Prześladował chrześcijan, choć jego działania było lokalne i nieudolnie zorganizowane[3]. Zaniedbał obronę granic, co zachęciło wrogów imperium do działania, a samemu cesarzowi przyniosło utratę zaufania armii[3].

Najazd perski[edytuj]

W 251 r. król perski Szapur I zajął Armenię, której król, Tiridates II, pozbawiony władzy uciekł na teren imperium rzymskiego[3]. Szapur uznał udzielenie schronienia uciekinierowi za złamanie porozumienia jakie zawarł z cesarzem Filipem i rozpoczął wojnę z Rzymem[3]. W 252 r. zaatakował w Mezopotamii i Kapadocji, oraz zajął ważne miasto - Antiochię[3]. Do 253 r. pustoszył okolice Antiochii, spotykając się z oporem zorganizowanym przez lokalne władze m.in. Samsigeramusa z Emesy i Odenathusa z Palmyry[3]. Szapur w końcu opuścił obszar imperium rzymskiego nie uzyskując żadnych zdobyczy terytorialnych[3].

Bunt Emiliana[edytuj]

Tymczasem nad dolnym Dunajem Goci, którzy zgodnie z porozumieniem zawartym z Gallusem mieli opuścić granice cesarstwa zatrzymali się w Dobrudży[3]. Legiony rzymskie nad Dunajem rozgoryczone nieobecnością cesarza, dały się przekonać latem 253 r. nowemu zarządcy Mezji, Emilianowi, by na własną rękę zaatakować barbarzyńców[4]. Na skutek tych wydarzeń żołnierze obwołali Emiliana cesarzem, a ten na ich czele ruszył do Italii by przejąć władzę w państwie[5]. Wódz gocki Kniwa skorzystał z osłabienia obrony granicy i ponownie wkroczył na teren cesarstwa rzymskiego. Jego armie zapędziły się aż do Macedonii, co wywołało panikę w Grecji - w Atenach pośpiesznie odbudowywano stare mury obronne, a w Termopilach i na Istmie Korynckim przygotowywano umocnienia[5].

Gallus na wieść o uzurpacji Emiliana zlecił senatorowi Walerianowi zebranie armii z prowincji zaaplejskich, jednak posiłki te przybyły za późno[5]. Pod koniec lipca 253 r. Gallus i Emilian stanęli naprzeciwko siebie pod Interamną na północ od Rzymu, lecz zanim doszło do bitwy Gallus i jego syn, Woluzjan, zostali zamordowani przez własnych żołnierzy, którzy przeszli na stronę przeciwnika[5]. Emiliana wkrótce spotkał podobny los, kiedy jego armia spotkała się we wrześniu 253 r. z dowodzoną przez Waleriana - zginął z rąk własnych żołnierzy, a cesarzem został Walerian[5].

Przypisy

  1. Drinkwater 2005 ↓, s. 38.
  2. a b Drinkwater 2005 ↓, s. 39.
  3. a b c d e f g h i j k l m Drinkwater 2005 ↓, s. 40.
  4. Drinkwater 2005 ↓, s. 40-41.
  5. a b c d e Drinkwater 2005 ↓, s. 41.

Bibliografia[edytuj]