Nerwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nerwa
Marcus Cocceius Nerva
Imperator Marcus Cocceius Nerva Germanicus Caesar Augustus
ilustracja
Cesarz rzymski
Okres panowania od 18 września 96
do 27 stycznia 98
Dane biograficzne
Dynastia Antoninów
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 30
Narni
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 98
Rzym
Moneta
moneta

Marek Kokcejusz Nerwa, (łac. Marcus Cocceius Nerva; ur. 8 listopada 30 roku[1][2] lub kilka lat później[3][4] w Narni[4], zm. 27 stycznia 98 roku w Rzymie)[2][4]cesarz rzymski w latach 96–98, pierwszy z tzw. pięciu dobrych cesarzy[1][5].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z prominentnego rodu senatorskiego związanego z rodziną panującą od początku cesarstwa[2][6]. Był synem Marka Kokcejusza Nerwy, konsula w 40 roku, i Sergii Plautilli[3], urodził się w miejscowości Narnia w Umbrii[4]. Nosił przydomek Kreteński[a]. Był przyjacielem cesarza Nerona[5]. W 65 r. piastując urząd pretora wykrył i udaremnił spisek Pizona[2]. W 71 roku był konsulem razem z cesarzem Wespazjanem[2][4]. W 89 roku pełnił ważną rolę z zwalczeniu rebelii Saturninusa, dzięki czemu rok później został konsulem wraz z Domicjanem[2][4].

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Nerwa prawdopodobnie brał udział w spisku, który doprowadził do zabójstwa Domicjana 18 września 96 roku[2][4]. Po śmierci cesarza został obrany przez senat jego następcą, m.in. z powodu niemłodego już wieku i bezdzietności[2][7]. Po wstąpieniu na tron Nerwa starał się zdystansować od swojego poprzednika, nie przeprowadził deifikacji Domicjana, złożył przysięgę, że nie skaże żadnego senatora na śmierć, zaprzestał oskarżeń o zdradę, pozwolił wielu wygnanym wrócić do Rzymu[2][4]. Prowadził mało wystawny tryb życia, podkreślał także, że jego rządy stanowią kontynuację dynastii julijsko-klaudyjskiej[2].

Nerwa nie był popularny wśród armii – w 97 spotkał się z rebelią gwardii pretoriańskiej, która ceniła sobie rządy Domicjana[2]. Żołnierze domagali się ukarania zabójców poprzedniego cesarza, na co Nerwa początkowo zaooferował im swoją głowę, później jednak przystał na żądania gwardii i wydał Petroniusza Secudunsa oraz Parteniusza[2][4]. Wydarzenie to pokazało słabość pozycji cesarza i skłoniło Nerwę do adoptowania i wskazania jako następcy Trajana – dowódcy wojsk na froncie germańskim[2][4]. Cesarz zmarł trzy miesiące później – 27 stycznia 98 roku[2][4]. Został pochowany w Mauzoleum Augusta[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. O takim przydomku informuje jedynie Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 12,1). Den Boer (Some Minor Roman Historians, Leiden 1972, s. 29. przypis 37) zaproponował ostrożną hipotezę: Nerwę wiele łączyło z Galbą, którego ród wywodził się od Pazyfae. Stąd Nerwa mógł rościć sobie prawo do podobnego kreteńskiego pochodzenia (Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010, s. 77, przypis 39).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Krawczuk 1986 ↓, s. 150
  2. a b c d e f g h i j k l m n o Gagarin i Fantham 2009 ↓, s. 62
  3. a b Grainger 2004 ↓, s. 29
  4. a b c d e f g h i j k Smith 1850 ↓, s. 475
  5. a b Krawczuk 1986 ↓, s. 151
  6. Grainger 2004 ↓, s. 28
  7. Gagarin i Fantham 2009 ↓, s. 445

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Nerva (96-98 A.D.) (ang.). An Online Encyclopedia of Roman Rulers and their Families. [dostęp 2016-05-14].