Nerwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nerwa
Marcus Cocceius Nerva
Imperator Marcus Cocceius Nerva Germanicus Caesar Augustus
ilustracja
zaliczony w poczet bogów jako
Divus Nerva
Cesarz rzymski
Okres panowania od 18 września 96
do 27 stycznia 98
Dane biograficzne
Dynastia Antoninów
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 30
Narni
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 98
Rzym
Moneta
moneta

Marek Kokcejusz Nerwa, (łac. Marcus Cocceius Nerva; ur. 8 listopada 30 roku[1][2] lub kilka lat później[3][4] w Narni[4], zm. 27 stycznia 98 roku w Rzymie)[2][4]cesarz rzymski w latach 96–98, pierwszy z tzw. pięciu dobrych cesarzy[1][5].

Kariera[edytuj]

Pochodził z prominentnego rodu senatorskiego związanego z rodziną panującą od początku cesarstwa[2][6]. Był synem Marka Kokcejusza Nerwy, konsula w 40 roku, i Sergii Plautilli[3], urodził się w miejscowości Narnia w Umbrii[4]. Nosił przydomek Kreteński[a]. Był przyjacielem cesarza Nerona[5]. W 65 r. piastując urząd pretora wykrył i udaremnił spisek Pizona[2]. W 71 roku był konsulem razem z cesarzem Wespazjanem[2][4]. W 89 roku pełnił ważną rolę z zwalczeniu rebelii Saturninusa, dzięki czemu rok później został konsulem wraz z Domicjanem[2][4].

Panowanie[edytuj]

Nerwa prawdopodobnie brał udział w spisku, który doprowadził do zabójstwa Domicjana 18 września 96 roku[2][4]. Po śmierci cesarza został obrany przez senat jego następcą, m.in. z powodu niemłodego już wieku i bezdzietności[2][7]. Po wstąpieniu na tron Nerwa starał się zdystansować od swojego poprzednika, nie przeprowadził deifikacji Domicjana, złożył przysięgę, że nie skaże żadnego senatora na śmierć, zaprzestał oskarżeń o zdradę, pozwolił wielu wygnanym wrócić do Rzymu[2][4]. Prowadził mało wystawny tryb życia, podkreślał także, że jego rządy stanowią kontynuację dynastii julijsko-klaudyjskiej[2].

Nerwa nie był popularny wśród armii – w 97 spotkał się z rebelią gwardii pretoriańskiej, która ceniła sobie rządy Domicjana[2]. Żołnierze domagali się ukarania zabójców poprzedniego cesarza, na co Nerwa początkowo zaooferował im swoją głowę, później jednak przystał na żądania gwardii i wydał Petroniusza Secudunsa oraz Parteniusza[2][4]. Wydarzenie to pokazało słabość pozycji cesarza i skłoniło Nerwę do adoptowania i wskazania jako następcy Trajana – dowódcy wojsk na froncie germańskim[2][4]. Cesarz zmarł trzy miesiące później – 27 stycznia 98 roku[2][4]. Został pochowany w Mauzoleum Augusta[2].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. O takim przydomku informuje jedynie Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 12,1). Den Boer (Some Minor Roman Historians, Leiden 1972, s. 29. przypis 37) zaproponował ostrożną hipotezę: Nerwę wiele łączyło z Galbą, którego ród wywodził się od Pazyfae. Stąd Nerwa mógł rościć sobie prawo do podobnego kreteńskiego pochodzenia (Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010, s. 77, przypis 39).

Przypisy[edytuj]

  1. a b Krawczuk 1986 ↓, s. 150
  2. a b c d e f g h i j k l m n o Gagarin i Fantham 2009 ↓, s. 62
  3. a b Grainger 2004 ↓, s. 29
  4. a b c d e f g h i j k Smith 1850 ↓, s. 475
  5. a b Krawczuk 1986 ↓, s. 151
  6. Grainger 2004 ↓, s. 28
  7. Gagarin i Fantham 2009 ↓, s. 445

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]