Galeriusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Galeriusz
Romuliana Galerius head.jpg
Imiona Gaius Galerius Valerius Maximianus Armentarius
Panował jako Imperator Caesar Gaius Galerius Valerius Maximianus Augustus
zaliczony w poczet bogów jako Divus Galerius'''
Czas panowania 23 maja 293 r.5 maja 311 r.
Data urodzin ok. 250 r.
Data śmierci 5 maja 311 r.
Moneta
122 Galerius.jpg
Lista cesarzy rzymskich

Galeriusz, właściwie Gaius Galerius Valerius Maximianus (ur. 250, zm. 5 maja 311) – cesarz rzymski, pochodził z Ilirii, zaczynał jako zwykły żołnierz w armii Aureliana, a później Probusa. Wsławił się zwycięską wojną z Persami w latach 297-299. W 293 roku, po wprowadzeniu tetrarchii, został cezarem przy cesarzu wschodniej części Imperium – Dioklecjanie i sprawował nadzór nad prowincjami bałkańskimi. Aby umocnić związki polityczne poślubił córkę Dioklecjna – Walerię. Uważa się, że to po naciskach Galeriusza Dioklecjan zdecydował się w 303 roku na rozpoczęcie prześladowań chrześcijan. W 305 roku, po abdykacji Dioklecjana, Galeriusz został cesarzem Wschodu i otrzymał tytuł augusta. Na swojego cezara wybrał Maksymina Daję. Po zostaniu augustem sprawował władzę nad południową i wschodnią częścią Bałkanów oraz nad Azją Mniejszą. Za rządów Galeriusza urzędy były obsadzane jego oficerami. W sądach usuwano obrońców, jako niepotrzebnie wydłużających czas trwania procesu, natomiast działalność intelektualna była uważana za podejrzaną[1].

W 306 roku zmarł cesarz Zachodu – Konstancjusz, który z racji starszego wieku niż Galeriusz był uważany za Pierwszego Augusta. Nowym cesarzem zachodniej części Imperium Rzymskiego został dotychczasowy cezar przy Konstancjuszu – Sewer, zaś Galeriusz stał się Pierwszym Augustem. W 306 roku w Rzymie, z powodu decyzji Galeriusza o rozwiązaniu kohort pretorianów oraz opodatkowaniu dotychczas wolnych od tego ciężaru mieszkańców stolicy, wybuchły zamieszki. Maksencjusz, syn Maksymiana, który rok wcześniej zrzekł się władzy wraz z Dioklecjanem, wykorzystał tę sytuację i został przez wojsko ogłoszony cesarzem. Galeriusz rozkazał przebywającemu w Mediolanie legalnemu cesarzowi Zachodu – Sewerowi, aby stłumił bunt, jednak został on szybko pokonany i poddał się Maksencjuszowi. W 307 roku Galeriusz zebrał armię i ruszył na Italię. Z powodu niemożności okrążenia tak wielkiego miasta jakim był Rzym odstąpił od jego atakowania. Galeriusz rozpoczął plądrowanie terenów położonych kilkadziesiąt kilometrów na północ od stolicy. Cesarz Wschodu nie był w stanie przejąć władzy nad większą częścią Italii, więc zadeklarował Maksencjuszowi gotowość do rozmów, jednak propozycja została odrzucona. Zamiast tego Maksencjusz zaczął przekupywać żołnierzy Galeriusza, więc ten, bojąc się powszechnego odstępstwa, rozpoczął odwrót. W czasie ucieczki zezwolił swoim żołnierzom na rabunki[2].

W 311 roku Galeriusz wydał Edykt tolerancyjny, który zakończył prześladowania chrześcijan. W tym samym roku zmarł najprawdopodobniej na raka.

Przypisy

  1. Aleksander Krawczuk, Konstantyn Wielki, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1985, s. 82
  2. Aleksander Krawczuk, Konstantyn Wielki, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1985, s. 91-93

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Aleksander Krawczuk, Konstantyn Wielki, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1985, ISBN 83-214-0443-X