Tytus Flawiusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tytus
Titus Flavius Sabinus Vespasianus
Imperator Titus Caesar Vespasianus Augustus
ilustracja
zaliczony w poczet bogów jako
Divus Titus
Cesarz rzymski
Okres panowania od 24 czerwca 79
do 13 września 81
Dane biograficzne
Dynastia flawijska
Data i miejsce urodzenia 30 grudnia 39
Rzym
Data i miejsce śmierci 13 września 81
Aquae Cutiliae
Moneta
moneta

Tytus Flawiusz, Titus Flavius Sabinus Vespasianus (ur. 30 grudnia 39 n.e., zm. 13 września 81 n.e.) – urodzony w Rzymie syn cesarza Wespazjana i Domitilli Starszej. Starszy brat Domicjana i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski od 24 czerwca 79 n.e. do 13 września 81 n.e.

Kariera wojskowa[edytuj]

W dzieciństwie wychowywał się razem z synem cesarza Klaudiusza i Messaliny Brytanikiem i cudem uniknął śmierci, gdy tamten został otruty przez Nerona. Tytus wypił tylko mały łyk podanej im potrawy i przez długi okres chorował. W roku 57 zaciągnął się do jednego z legionów nadreńskich, gdzie służył w stopniu trybuna. W roku 59 powrócił do Rzymu, gdzie rozpoczął studia prawnicze. Na Wschodzie przebywał od roku 66 do czerwca 71[1]. Od 67 razem z ojcem Wespazjanem tłumił powstanie żydowskie w Palestynie. Od 69 r. prowadził działania samodzielnie, gdyż sam Wespazjan został w Aleksandrii obwołany imperatorem. Tytus zakończył wojnę żydowską (66-70) zdobywając i burząc Jerozolimę. W początkowym etapie działań oblężniczych został odcięty od eskorty i omal nie wzięto go do niewoli[2]. Po stłumieniu powstania żydowskiego ani Tytus, ani jego ojciec, Wespazjan, nie przyjęli tytułu Iudaicus prawdopodobnie dlatego, aby nie drażnić żydowskiej diaspory[3][4]. Podczas rządów ojca, piastował urząd prefekta pretorianów i jak pisze Swetoniusz, wsławił się bezwzględnością w walce z przeciwnikami, m.in. kazał zamordować dawnego dowódcę WiteliuszaAulusa Cecynę.

Panowanie[edytuj]

Po wstąpieniu na tron okazał się jednak władcą łagodnym i wyrozumiałym. Swetoniusz nazywa go umiłowaniem i rozkoszą rodzaju ludzkiego (amor et deliciae generis humani). Przychylnie oceniają go także późniejsi rzymscy pisarze[5]. Pewnego razu, gdy cesarz uświadomił sobie, że niczego dobrego nie uczynił w tym dniu dla poddanych, miał zawołać Przyjaciele, straciłem dzień! (Amici, diem perdidi!). Za jego panowania nastąpiła erupcja Wezuwiusza (79) w Rzymie wybuchł groźny pożar i zaraza (80), zostało również ukończone Koloseum.

Zmarł w rodzinnej posiadłości w Raete po krótkiej chorobie, prawdopodobnie była to febra. Nie brak również domysłów, iż to Domicjan go otruł. Umarł, nie dokończywszy zdania: W jednym tylko zawiniłem. Nie wyjawił, co to było[6][a]. Tytus bardzo zgodnie współrządził z Senatem, dlatego doczekał się życzliwych opinii rzymskich historyków. Podobno też nie znosił krwi na arenie i nie pozwolił nigdy, by w jego obliczu dobijano rannych gladiatorów. Umiał śpiewać i grać na lirze, układał dobre wiersze, był też zdumiewająco zdolnym stenotypistą.

Małżeństwa i dzieci[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Spekulacji jest wiele, i poza osobą Domicjana mogło chodzić o: zburzenie świątyni w Jerozolimie, zabicie Cecyny, porzucenie Berenike (Ch. L. Murison, Rebellion and reconstruction. Galba to Domitian. An historical commentary on Cassius Dio’s Roman History, books 64–67 (A. D. 68–97), Atlanta 1999, s. 202).

Przypisy

  1. B. W. Jones, The Emperos Titus, London – Sydney – New York 1984, s. 34-76.
  2. Prof. Dr. H. Graetz, Historja Żydów, przełożył St. Szenhak, Judaica, Warszawa 1929, t. 3, s. 663.
  3. Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 65.7.2, UAM, Poznań 2011, przypis 24, 40.
  4. Prof. Dr. H. Graetz, Historja Żydów, przełożył St. Szenhak, Judaica, Warszawa 1929, t. 4, s. 6.
  5. Sekstus Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 10, 1-4) w: Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010.
  6. Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 66.26.3, UAM, Poznań 2011, przypis 134, s. 129.

Bibliografia[edytuj]

  • Cary M., Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna, t. I, Warszawa 1992.
  • Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006.
  • Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 2006.
  • Swetoniusz, Żywoty cezarów, Ossolineum, Wrocław 1987.
  • Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t. 10, Polskie Media Amer.Com, s. 165, ISBN 83-7425-365-7.
  • Tacyt, Dzieła t..I-II, Warszawa,1957, 2004.
  • Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.

Linki zewnętrzne[edytuj]