Gość Niedzielny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gość Niedzielny
Częstotliwość tygodnik
Państwo  Polska
Wydawca Kuria Metropolitalna w Katowicach[1]
Rodzaj czasopisma religijne, społeczne
Pierwsze wydanie 1923
Redaktor naczelny Marek Gancarczyk
Średni nakład (11/2013) 202 182[2] egz.
Średnia sprzedaż (czerwiec 2015) 142 752[3] egz.
Format A4
Liczba stron 92
ISSN 0137-7604
Strona internetowa

Gość Niedzielny – ogólnopolski tygodnik konserwatywno-katolicki[4][5] wydawany w Katowicach.

Historia[6][edytuj]

1923-1939[edytuj]

Pismo powstało jako tygodnik Administracji Apostolskiej Śląska. Jego pierwszy numer ukazał się z datą 9 września 1923, z artykułem wstępnym Augusta Hlonda. Organizatorem pisma był ks. Teodor Kubina, który początkowo pisał większość tekstów. W 1924 nowym redaktorem naczelnym został ks. Józef Gawlina, który zdołał zwiększyć nakład z 13 do 38 tys. Od 1925 tygodnik związany był z nowo powstałą diecezją katowicką. W 1926 kolejnym redaktorem naczelnym mianowano ks. Alojzego Siemienika, który kierował pismem do września 1939. W grudniu 1926 z "Gościa Niedzielnego" wydzielono "Małego Gościa Niedzielnego" przeznaczonego dla dzieci. Przeciętny nakład pisma wynosił w czasach ks. Siemienika od. 30 do 40 tys. We wrześniu 1939 kuria biskupia w Katowicach próbowała kontynuować wydawanie pisma z podtytułem "Sonntagstat" i pod kierownictwem ks. Pawła Kowalskiego, a następnie hs. Wilhelma Salberta, ale zostało ono ostatecznie zawieszone w październiku 1939.

1945-1974[edytuj]

Pierwszy numer powojenny ukazał się z datą 11 lutego 1945. Początkowo redagowany przez kolegium, od 22 lipca 1945 jego redaktorem naczelnym był ks. Klemens Kosyrczyk. Pismo kolportowano również na Dolnym Śląsku i Śląsku Opolskim. W skład redakcji wchodzili m.in. Irena Świda, Stanisław Czech, Kazimierz Gołba, ks. Ludwik Kosyrczyk, ks. Józef Gawor i ks. Jerzy Stroba. Na początku lat 50. jego nakład wynosił ok. 100000 egzemplarzy. W sierpniu 1950 kolejnym redaktorem naczelnym został ks. Józef Gawor. Po wygnaniu z diecezji biskupa Stanisława Adamskiego w listopadzie 1952 władze komunistyczne nakazały zawieszenie wydawania pisma. Od stycznia 1953 wydawanie pisma wznowił narzucony przez władze wikariusz generalny ks. Filip Bednorz. Pismo było bojkotowane przez znaczną część księży i diecezjan. Kierowało nim kilku księży, najdłużej ks. Franciszek Wilczek. W 1954 kuria biskupia przekazała wydawanie pisma Stowarzyszeniu "PAX". Wśród dziennikarzy "Paxu" pracujących w "Gościu" byli m.in. Rudolf Buchała, Tadeusz Jańczak, Jerzy Skwara, Jerzy Nowakowski. W listopadzie 1956 pismo zwrócono katowickiej kurii biskupiej, a na czele redakcji stanęło kolegium w składzie ks. Józef Gawor (redaktor naczelny), ks. Klemens Kosyrczyk, Irena Świda i ks. Franciszek Blachnicki. Ten ostatni od października 1957 zaczął wydawać dodatek do "Gościa" pod nazwą "Niepokalana zwycięża" poświęcony ruchowi abstynenckiemu, ale z redakcją związany był tylko do 1959. Wśród członków kolegium redakcyjnego byli także przez pewien czas ks. Stanisław Szymecki oraz ks. Czesław Domin. W praktyce pismo redagował samodzielnie (a także pisał większość tekstów) ks. Franciszek Gawor, któremu od 1966 do 1973 pomagał ks. Andrzej Sapiński. Przeciętny nakład pisma wynosił w latach 60. ok. 120000, w latach 70. ok. 80000 egzemplarzy, przy czym był on limitowany przez władze państwowe. Było skierowane przede wszystkim do mniej wykształconych czytelników, silnie obecne były w nim teksty o walorach wychowawczych.

1974-1989[edytuj]

W 1974 nowym redaktorem naczelnym został ks. Stanisław Tkocz, który przekształcił tygodnik dla bardziej wymagających, wykształconych czytelników. Wprowadził na łamy pisma publicystykę społeczną, popularne artykuły teologiczne. W nowym zespole redakcyjnym znaleźli się Lidia Kałkusińska i Czesław Ryszka, Edward Guziakiewicz, ks. Henryk Piecha, Sabina Lewandowska, wśród autorów ks. Czesław Bartnik, Jan Maria Jackowski, Jan Łopuszański, Maria Braun-Gałkowska, Władysław Fijałkowski, Henryk Wuttke, ks. Józef Majka. W marcu 1981 nakład zwiększono do 200000 egzemplarzy i "Gość" stał się pismem ogólnopolskim. W stanie wojennym pismo było zawieszone do marca 1982. Po wznowieniu w zespole redakcyjnym zabrakło Czesława Ryszki, wśród dziennikarzy byli m.in. Zdzisław Zwoźniak, Andrzej Grajewski, Renata Zwoźniak, Bogdan Widera, Franciszek Szpor. W tygodniku ukształtowało się pięć działów - formacyjno-teologiczny, społeczny, kulturalny i informacyjny. Do 1984 utrzymano nakład z 1981, następnie zmniejszono go do 180 000.

Po 1989[edytuj]

W latach 90. tygodnik stworzył pierwszy nowoczesny dział reklamy w piśmie katolickim. W kolportażu w dalszym ciągu wykorzystywano dystrybucję parafialną. Nowym sekretarzem redakcji został Bogdan Widera, dział religijny stworzył ks. Jerzy Szymik, a od 1992 prowadził go ks. Artur Stopka, działem kulturalnym kierował Andrzej Babuchowski, działem "W naszym domu" - Ewa Babuchowska. Od 1998 zastępcą redaktora naczelnego był Andrzej Grajewski. Od grudnia 2001 ukazuje się w nowym mniejszym formacie, o objętości 56 stron. Po śmierci ks. Tkocza redaktorem naczelnym został w listopadzie 2003 ks. Marek Gancarczyk. Od 2007 pismo współpracuje z kanałem telewizyjnym Religia.tv.

Tematyka[edytuj]

Pismo początkowo związane było z Górnym Śląskiem, obecnie ma charakter ogólnopolski. Dodatkowo w każdym numerze ukazują się lokalne dodatki diecezjalne. "Gość Niedzielny" jest tygodnikiem opinii (według danych ZKDP pierwszym w Polsce - przed "Polityką", "Newsweekiem" i "Wprost") nie kryjącym się z przywiązaniem do chrześcijaństwa. Tygodnik porusza tematy religijne oraz problematykę etyczną, społeczną, polityczną, ekonomiczną, historyczną i medyczną. W "Gościu Niedzielnym" znajdują się też cykle reportaży (m.in. Europa na kolanach, W drogę ze św. Pawłem) i katechez (m.in. Filary wiary, Modlitwa jak chleb). Tygodnik jest forum dyskusji o Kościele w Polsce i na świecie, polityce, problemach społecznych oraz ekonomii.

Autorzy[edytuj]

Ważną częścią każdego wydania Gościafelietony. Wśród felietonistów stale współpracujących z "Gościem" są: Marek Jurek, Barbara Fedyszak-Radziejowska, Wojciech Wencel, Wojciech Roszkowski (w rubryce "Asy z rękawa"), Franciszek Kucharczak ("Tabliczka sumienia"), ks. Tomasz Horak, o. Augustyn Pelanowski, Maciej Sablik ("do tablicy"). Szefem działów naukowego i gospodarczego jest Tomasz Rożek, kulturalnego - Szymon Babuchowski.

Dystrybucja[edytuj]

"Gość Niedzielny" jest dostępny w kioskach, w sieci "Empik" oraz w kościołach. Wydanie zasadniczo sprzedawane jest przy okazji niedzielnych mszy świętych, ale do sklepików parafialnych, zakrystii i kiosków numer przeznaczony na niedzielę trafia już w czwartek. Druk prowadzi drukarnia RR Donnelley w Krakowie. Od maja 2011 "Gość..." i "Mały Gość Niedzielny" są dostępne również w formie elektronicznej dystrybuowanej przez eGazety[7].

Nakład i sprzedaż[edytuj]

Nakład "Gościa Niedzielnego" wynosił 200 494 egzemplarzy (w październiku 2010, był wówczas największy wśród tygodników opiniotwórczych w Polsce), a średnia sprzedaż każdego numeru wynosiła 143 359 (październik 2010)[8].


Średni nakład jednorazowy (niebieski), całkowite rozpowszechnianie płatne (zielony)[9][10][11][12][13][14][15][16]

Kontrowersje[edytuj]

W 2007 "Gość Niedzielny" w artykule wstępnym opublikował komentarz redaktora naczelnego[17] komentujący wyrok w sprawie Alicji Tysiąc. W 2010 sąd nakazał tygodnikowi przeproszenie kobiety i wypłacenie jej 30 tysięcy złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie w tym tekście jej dóbr osobistych oraz stosowanie obraźliwych sformułowań, w tym porównań do hitlerowskich zbrodniarzy. Ostatecznie doszło między Alicją Tysiąc a gazetą do ugody (wyłącznie wypłata zadośćuczynienia, rezygnacja przez powódkę z przeprosin na łamach tygodnika oraz wycofanie skargi kasacyjnej przez pozwanych)[18][19]. Również ten proces był komentowany na łamach tygodnika, który nie czuł się winny i ponownie oskarżał sąd[20].

Przypisy

  1. Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej w Katowicach „Gość Niedzielny” 2011-05-14.
  2. „Tele Tydzień” najchętniej kupowanym tygodnikiem, „Polityka” lepsza od „Newsweeka” (Top 64) (pol.). wirtualnemedia.pl, 2014-02-03. [dostęp 2014-02-06].
  3. Najpopularniejsze tygodniki w Polsce (ranking) (pol.). wirtualnemedia.pl, 2015-06-27. [dostęp 2015-07-13].
  4. EurActiv
  5. BBC
  6. Andrzej Grajewski Twój Gość, Katowice: Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej "Gość Niedzielny", 2008, ​ISBN 978-83-927774-0-3
  7. Gość i Mały Gość w e-wydaniu. Gosc.pl. [dostęp 2011-06-20]. s. 2011-05-19.
  8. “Gość Niedzielny” liderem, Gazeta Polska w górę o 142 proc. 2010-12-21
  9. Wirtualnemedia.pl: Polityka liderem, słaby 2006 rok tygodników opinii 2007-03-08.
  10. Wirtualnemedia.pl: Polityka numerem jeden 2007-10-18.
  11. Wirtualnemedia.pl: Duży spadek sprzedaży Polityki i Wprost, zyskuje Newsweek i Przekrój 2008-06-19.
  12. Wirtualnemedia.pl: Tygodniki opinii w dół, najwięcej stracił 'Wprost' 2008-11-20.
  13. Wirtualnemedia.pl: Duży spadek sprzedaży 'Przekroju' i 'Wprost', zyskuje 'Gość Niedzielny' 2009-07-17.
  14. Wirtualnemedia.pl: „Gość Niedzielny” wyprzedził „Politykę”, „Wprost” w dół o 28 proc. 2010-05-21.
  15. Wirtualnemedia.pl: “Uważam Rze” liderem, wyprzedził “Politykę” i “Gościa” 2011-08-19.
  16. Wirtualnemedia.pl: “Newsweek” liderem, tracą “Uważam Rze”, “Wprost” i “Gazeta Polska” 2013-10-21.
  17. Siła przyzwyczajenia, „gosc.pl” [dostęp 2016-10-11].
  18. Ugoda w sprawie Alicja Tysiąc - Gość Niedzielny. Przeprosin nie będzie, „Newsweek.pl”, 21 grudnia 2010 [dostęp 2016-10-11] (pol.).
  19. Sprawa zakończona, „gosc.pl” [dostęp 2016-10-11].
  20. Wyszukiwanie "Alicja Tysiąc" w archiwum GN. [dostęp 2014-02-21].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]