Gość Niedzielny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gość Niedzielny
Katowice Wita Stwosza 11.jpg
Siedziba Instytutu Gość Media (2018)
Częstotliwość tygodnik
Państwo  Polska
Adres ul. Wita Stwosza 11,

40-042 Katowice

Wydawca Kuria Metropolitalna w Katowicach[1]
Rodzaj czasopisma religijne, społeczne
Język polski
Pierwsze wydanie 1923
Redaktor naczelny ks. Adam Pawlaszczyk
Stali współpracownicy Barbara Fedyszak-Radziejowska

Robert Gwiazdowski

Marek Jurek

ks. Dariusz Kowalczyk SJ

Andrzej Nowak

ks. Jerzy Szymik

Wojciech Wencel

Beata Zajączkowska (Radio Watykańskie)

Średni nakład (styczeń 2018) 180 611 egz.
Średnia sprzedaż (styczeń 2018) 115 835[2] egz.
Format A4
Liczba stron 92
ISSN 0137-7604
Strona internetowa

Gość Niedzielny – ogólnopolski tygodnik opinii, konserwatywno-katolicki[3][4], wydawany w Katowicach.

Historia[5][edytuj | edytuj kod]

1923-1939[edytuj | edytuj kod]

Pismo powstało jako tygodnik Administracji Apostolskiej Śląska. Jego pierwszy numer ukazał się z datą 9 września 1923, z artykułem wstępnym Augusta Hlonda. Organizatorem pisma był ks. Teodor Kubina, który początkowo pisał większość tekstów. W 1924 nowym redaktorem naczelnym został ks. Józef Gawlina, który zdołał zwiększyć nakład z 13 do 38 tys. egzemplarzy. Od 1925 tygodnik związany był z nowo powstałą diecezją katowicką. W 1926 kolejnym redaktorem naczelnym mianowano ks. Alojzego Siemienika, który kierował pismem do września 1939. W grudniu 1926 z "Gościa Niedzielnego" wydzielono "Małego Gościa Niedzielnego" przeznaczonego dla dzieci. Przeciętny nakład pisma wynosił w czasach ks. Siemienika od 30 do 40 tys. egzemplarzy. We wrześniu 1939 kuria biskupia w Katowicach próbowała kontynuować wydawanie pisma z podtytułem "Sonntagstat" i pod kierownictwem ks. Pawła Kowalskiego, a następnie ks. Wilhelma Salberta, ale zostało ono ostatecznie zawieszone w październiku 1939.

1945-1974[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy numer powojenny ukazał się z datą 11 lutego 1945. Początkowo redagowany przez kolegium, od 22 lipca 1945 jego redaktorem naczelnym był ks. Klemens Kosyrczyk. Pismo kolportowano również na Dolnym Śląsku i Śląsku Opolskim. W skład redakcji wchodzili m.in. Irena Świda, Stanisław Czech, Kazimierz Gołba, ks. Ludwik Kosyrczyk, ks. Józef Gawor i ks. Jerzy Stroba. Na początku lat 50. jego nakład wynosił ok. 100000 egzemplarzy. W sierpniu 1950 kolejnym redaktorem naczelnym został ks. Józef Gawor. Po wygnaniu z diecezji biskupa Stanisława Adamskiego w listopadzie 1952 władze komunistyczne nakazały zawieszenie wydawania pisma. Od stycznia 1953 wydawanie pisma wznowił narzucony przez władze wikariusz generalny ks. Filip Bednorz. Pismo było bojkotowane przez znaczną część księży i diecezjan. Kierowało nim kilku księży, najdłużej ks. Franciszek Wilczek. W 1954 kuria biskupia przekazała wydawanie pisma Stowarzyszeniu "PAX". Wśród dziennikarzy "Paxu" pracujących w "Gościu" byli m.in. Rudolf Buchała, Tadeusz Jańczak, Jerzy Skwara, Jerzy Nowakowski. W listopadzie 1956 pismo zwrócono katowickiej kurii biskupiej, a na czele redakcji stanęło kolegium w składzie ks. Józef Gawor (redaktor naczelny), ks. Klemens Kosyrczyk, Irena Świda i ks. Franciszek Blachnicki. Ten ostatni od października 1957 zaczął wydawać dodatek do "Gościa" pod nazwą "Niepokalana zwycięża" poświęcony ruchowi abstynenckiemu, ale z redakcją związany był tylko do 1959. Wśród członków kolegium redakcyjnego byli także przez pewien czas ks. Stanisław Szymecki oraz ks. Czesław Domin. W praktyce pismo redagował samodzielnie (a także pisał większość tekstów) ks. Franciszek Gawor, któremu od 1966 do 1973 pomagał ks. Andrzej Sapiński. Przeciętny nakład pisma wynosił w latach 60. ok. 120000, w latach 70. ok. 80000 egzemplarzy, przy czym był on limitowany przez władze państwowe. Było skierowane przede wszystkim do mniej wykształconych czytelników, silnie obecne były w nim teksty o walorach wychowawczych.

1974-1989[edytuj | edytuj kod]

W 1974 nowym redaktorem naczelnym został ks. Stanisław Tkocz, który przekształcił tygodnik dla bardziej wymagających, wykształconych czytelników. Wprowadził na łamy pisma publicystykę społeczną, popularne artykuły teologiczne. W nowym zespole redakcyjnym znaleźli się Lidia Kałkusińska i Czesław Ryszka, Edward Guziakiewicz, ks. Henryk Piecha, Sabina Lewandowska, wśród autorów ks. Czesław Bartnik, Jan Maria Jackowski, Jan Łopuszański, Maria Braun-Gałkowska, Władysław Fijałkowski, Henryk Wuttke, ks. Józef Majka. W marcu 1981 nakład zwiększono do 200000 egzemplarzy i "Gość" stał się pismem ogólnopolskim. W stanie wojennym pismo było zawieszone do marca 1982. Po wznowieniu w zespole redakcyjnym zabrakło Czesława Ryszki, wśród dziennikarzy byli m.in. Zdzisław Zwoźniak, Andrzej Grajewski, Renata Zwoźniak, Bogdan Widera, Franciszek Szpor. W tygodniku ukształtowało się pięć działów - formacyjno-teologiczny, społeczny, kulturalny i informacyjny. Do 1984 utrzymano nakład z 1981, następnie zmniejszono go do 180 000.

Po 1989[edytuj | edytuj kod]

W latach 90. tygodnik stworzył pierwszy nowoczesny dział reklamy w piśmie katolickim. W kolportażu w dalszym ciągu wykorzystywano dystrybucję parafialną. Nowym sekretarzem redakcji został Bogdan Widera, dział religijny stworzył ks. Jerzy Szymik, a od 1992 prowadził go ks. Artur Stopka, działem kulturalnym kierował Andrzej Babuchowski, działem "W naszym domu" - Ewa Babuchowska. Od 1998 zastępcą redaktora naczelnego był Andrzej Grajewski. Od grudnia 2001 ukazuje się w nowym mniejszym formacie, o objętości 56 stron. Po śmierci ks. Tkocza redaktorem naczelnym został w listopadzie 2003 ks. Marek Gancarczyk. Od 2007 pismo współpracuje z kanałem telewizyjnym Religia.tv. Abp Wiktor Skworc 24 stycznia 2018 odwołał ks. Marka Gancarczyka z pełnionej funkcji powołując na jego następcę ks. Adama Pawlaszczyka[6].

W 2018 ks. Marek Gancarczyk otrzymał Laur Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich za rok 2017 za uczynienie z „Gościa Niedzielnego” najpoczytniejszego tygodnika w Polsce[7].

Tematyka[edytuj | edytuj kod]

Pismo początkowo związane było z Górnym Śląskiem, obecnie ma charakter ogólnopolski. Dodatkowo w każdym numerze ukazują się lokalne dodatki diecezjalne. "Gość Niedzielny" jest tygodnikiem opinii (według danych ZKDP pierwszym w Polsce - przed "Polityką", "Newsweekiem" i "Wprost") nie kryjącym się z przywiązaniem do chrześcijaństwa. Tygodnik porusza tematy religijne oraz problematykę etyczną, społeczną, polityczną, ekonomiczną, historyczną i medyczną. W "Gościu Niedzielnym" znajdują się też cykle reportaży (m.in. Europa na kolanach, W drogę ze św. Pawłem) i katechez (m.in. Filary wiary, Modlitwa jak chleb). Tygodnik jest forum dyskusji o Kościele w Polsce i na świecie, polityce, problemach społecznych oraz ekonomii.

Autorzy[edytuj | edytuj kod]

Ważną częścią każdego wydania Gościafelietony. Wśród felietonistów stale współpracujących z "Gościem" są: Marek Jurek, Barbara Fedyszak-Radziejowska, Wojciech Wencel, Wojciech Roszkowski (w rubryce "Asy z rękawa"), Franciszek Kucharczak ("Tabliczka sumienia"), ks. Tomasz Horak, o. Augustyn Pelanowski, Maciej Sablik ("do tablicy"). Szefem działów naukowego i gospodarczego jest Tomasz Rożek, kulturalnego - Szymon Babuchowski.

Dystrybucja[edytuj | edytuj kod]

"Gość Niedzielny" jest dostępny w kioskach, w sieci "Empik" oraz w kościołach. Wydanie zasadniczo sprzedawane jest przy okazji niedzielnych mszy świętych, ale do sklepików parafialnych, zakrystii i kiosków numer przeznaczony na niedzielę trafia już w czwartek. Druk prowadzi drukarnia RR Donnelley w Krakowie. Od maja 2011 "Gość..." i "Mały Gość Niedzielny" są dostępne również w formie elektronicznej dystrybuowanej przez eGazety[8].

Nakład i sprzedaż[edytuj | edytuj kod]

Nakład "Gościa Niedzielnego" wynosił 200 494 egzemplarzy (w październiku 2010, był wówczas największy wśród tygodników opiniotwórczych w Polsce), a średnia sprzedaż każdego numeru wynosiła 143 359 (październik 2010)[9].


Średni nakład jednorazowy (niebieski), całkowite rozpowszechnianie płatne (zielony)[10][11][12][13][14][15][16][17]

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2007 "Gość Niedzielny" w artykule wstępnym opublikował komentarz redaktora naczelnego[18] komentujący wyrok w sprawie Alicji Tysiąc. W 2010 sąd nakazał tygodnikowi przeproszenie kobiety i wypłacenie jej 30 tysięcy złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie w tym tekście jej dóbr osobistych oraz stosowanie obraźliwych sformułowań, w tym porównań do hitlerowskich zbrodniarzy. Ostatecznie doszło między Alicją Tysiąc a gazetą do ugody (wyłącznie wypłata zadośćuczynienia, rezygnacja przez powódkę z przeprosin na łamach tygodnika oraz wycofanie skargi kasacyjnej przez pozwanych)[19][20]. Również ten proces był komentowany na łamach tygodnika, który nie czuł się winny i ponownie oskarżał sąd[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej w Katowicach „Gość Niedzielny” 2011-05-14.
  2. Sprzedaż tygodników opinii w styczniu 2018 roku (pol.). wirtualnemedia.pl, 2018-03-28. [dostęp 2018-03-28].
  3. EurActiv
  4. BBC
  5. Andrzej Grajewski Twój Gość, Katowice: Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej "Gość Niedzielny", 2008, ​ISBN 978-83-927774-0-3
  6. Abp Wiktor Skworc odwołał redaktora naczelnego "Gościa Niedzielnego". Wiemy, kto jest następcą, „deon.pl” [dostęp 2018-01-24].
  7. Nagrody SDP 2017: Michał Król, Maciej Grabysa i ks. Roman Sikoń laureatami Głównej Nagrody Wolności Słowa. sdp.pl, 2018-03-21. [dostęp 2018-09-12].
  8. Gość i Mały Gość w e-wydaniu. Gosc.pl. s. 2011-05-19. [dostęp 2011-06-20].
  9. “Gość Niedzielny” liderem, Gazeta Polska w górę o 142 proc. 2010-12-21
  10. Wirtualnemedia.pl: Polityka liderem, słaby 2006 rok tygodników opinii 2007-03-08.
  11. Wirtualnemedia.pl: Polityka numerem jeden 2007-10-18.
  12. Wirtualnemedia.pl: Duży spadek sprzedaży Polityki i Wprost, zyskuje Newsweek i Przekrój 2008-06-19.
  13. Wirtualnemedia.pl: Tygodniki opinii w dół, najwięcej stracił 'Wprost' 2008-11-20.
  14. Wirtualnemedia.pl: Duży spadek sprzedaży 'Przekroju' i 'Wprost', zyskuje 'Gość Niedzielny' 2009-07-17.
  15. Wirtualnemedia.pl: „Gość Niedzielny” wyprzedził „Politykę”, „Wprost” w dół o 28 proc. 2010-05-21.
  16. Wirtualnemedia.pl: “Uważam Rze” liderem, wyprzedził “Politykę” i “Gościa” 2011-08-19.
  17. Wirtualnemedia.pl: “Newsweek” liderem, tracą “Uważam Rze”, “Wprost” i “Gazeta Polska” 2013-10-21.
  18. Siła przyzwyczajenia, „gosc.pl” [dostęp 2016-10-11].
  19. Ugoda w sprawie Alicja Tysiąc - Gość Niedzielny. Przeprosin nie będzie, „Newsweek.pl”, 21 grudnia 2010 [dostęp 2016-10-11] (pol.).
  20. Sprawa zakończona, „gosc.pl” [dostęp 2016-10-11].
  21. Wyszukiwanie "Alicja Tysiąc" w archiwum GN. [dostęp 2014-02-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]