Harold Kroto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Harold Kroto
Harold Krotoschiner
Ilustracja
prof. Harold Kroto
Data i miejsce urodzenia 7 października 1939
Wisbech
Data i miejsce śmierci 30 kwietnia 2016
Tallahassee
Zawód chemik
Narodowość Brytyjczyk
Alma Mater University of Sheffield
Sir Harold Walter Kroto.png
Odznaczenia
Nagroda Nobla (1996)
Nagroda Faradaya (2001)
Medal Copleya (2004)

Harold Walter Kroto (ur. 7 października 1939 w Wisbech w Anglii, zm. 30 kwietnia 2016 w Tallahassee na Florydzie[1]) – brytyjski chemik, profesor, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 1996 (razem z Robertem Curlem Jr. i Richardem Smalleyem) za odkrycie fulerenów.

Młodość[edytuj]

Harold Kroto urodził się w hrabstwie Cambridgeshire, natomiast jego rodzice pochodzili z Berlina, skąd wyemigrowali w 1937. Ojciec Harolda miał polsko-żydowskie korzenie, jego rodzina pochodziła z Bojanowa w Wielkopolsce. Harold zawdzięczał temu żydowskie nazwisko Krotoschiner, które nosił do 1955 roku, kiedy to zostało skrócone przez ojca do Kroto.

Praca naukowa[edytuj]

Studiował chemię na uniwersytecie w Sheffield, którą to uczelnię polecił mu jego nauczyciel chemii w szkole średniej, Harry Heaney (obecnie profesor emerytowany Uniwersytetu w Loughborough), gdyż uważał tamtejszy wydział chemiczny za najlepszy w Wielkiej Brytanii. W 1961 r. Kroto otrzymał dyplom licencjacki. Początkowo interesował się chemią organiczną, jednak jego zainteresowania przeniosły się w kierunku mechaniki kwantowej. Podczas pracy nad doktoratem zajmował się analizą spektroskopową wolnych rodników powstałych w wyniku fotolizy. Związany z tymi badaniami na Uniwersytecie Sheffield jest noblista z 1967 George Porter. Po obronie dysertacji w 1964 r. Kroto przeniósł się do Kanady, a następnie do USA gdzie odbywał staże podoktorskie (między innymi w Bell Laboratories). W 1967 r. wrócił do Anglii i pracował jako wykładowca na Uniwersytecie Sussex (Brighton w południowej Anglii).

Odkrycie fulerenów[edytuj]

W 1970 r. rozpoczął prace nad badaniem organicznych związków chemicznych z wielokrotnymi wiązaniami potrójnymi (podstawione alkiny) przy użyciu spektroskopii fotoelektronowej. Pierwszą analizowaną cząsteczką był związek z grupy nitryli – cyjanobutadiyn. Badanie jej i podobnych doprowadziło do odkrycia w 1985 r. pierwszego fulerenu C60 oraz wykrycia jego widma w gwiazdach. W tym samym roku został profesorem.

W późniejszych latach Harold Kroto prowadził badania w dziedzinie nanotechnologii.

Wyróżnienia i nagrody[edytuj]

W 1996 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

Otrzymał doktoraty honoris causa Uniwersytetu Sheffield (1995) i Uniwersytetu Surrey (2005).

W 2002 roku otrzymał Nagrodę Michaela Faradaya, a w 2005 Medal Copleya.

W latach 2002-2004 był przewodniczącym Royal Chemical Society.

Przypisy

  1. FSU's Nobel-winning chemistry professor Kroto dies, Tallahassee Democrat [dostęp 2016-05-03].

Linki zewnętrzne[edytuj]