Szablon:Dobry artykuł/kolejka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przygotowywanie Dobrych artykułów do ekspozycji na stronie głównej polskojęzycznej Wikipedii

Na górze strony zebrane są zajawki Dobrych Artykułów sprawdzonych i czekających na wyeksponowanie. W dolnej sekcji umieszczane są propozycje zajawek haseł, które nie były jeszcze eksponowane na stronie głównej (w wykaziepodkreślone). Zgłaszając propozycję należy sprawdzić, czy od czasu wyróżnienia hasła nie straciło ono aktualności, nie dodano informacji nieweryfikowalnych lub nie wystąpiły inne problemy. Osoby chętne do pomocy zapraszamy do zgłaszania propozycji i sprawdzania zajawek. Po sprawdzeniu prosimy o dodanie podpisu wyrażającego aprobatę pod propozycją zajawki. W przypadku, gdy zajawka ma się ukazać w konkretnym dniu (np. z okazji jakiejś rocznicy), prosimy w dyskusji napisać, kiedy to ma nastąpić.

Aktualnie na Stronie Głównej
Wrocław - Dom Handlowy Feniks.jpg

Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks”secesyjny dom handlowy we Wrocławiu, we wschodniej części Rynku (Rynek 31-32), znany również jako Kathedrale des Kommerz (świątynia komercji) oraz Warenpalast (pałac towarów). Najstarsza działająca placówka handlowa we Wrocławiu – czynna od 1904 roku. W chwili otwarcia był to jeden z największych i najnowocześniejszych obiektów handlowych w Europie. Według Normana Daviesa dom handlowy Barascha był świetnym przykładem secesji, a zarazem zapowiedzią epoki konsumpcjonizmu. Dom handlowy został wybudowany w miejsce dwóch kamienic przyrynkowych – Rynek 31, zwanej kamienicą Pod Złotym Dzbanem lub Pod Złotym Drzewem, i Rynek 32 – oraz sześciu kamienic mieszczańskich stojących przy ulicy Kurzy Targ 1 od strony południowej. Wnętrze domu handlowego było zwieńczone beczkowym szklanym dachem o konstrukcji stalowej, kratownicowym, ozdobionym stiukowym sklepieniem i barokowymi lunetami. Podłogi wyłożone były dębowym parkietem, a na ścianach znajdowały się mozaiki, reliefy, kryształowe lustra i kute secesyjne balustrady. Secesyjny wystrój wnętrz został zaprojektowany przez Juliusa Koblinsky’ego. Czytaj więcej…

Wyróżniona zawartość Wikipedii



Koordynacja: Wikiprojekt:Wyróżniona zawartość Wikipedii

Tu znajduje się pełne archiwum ekspozycji.

Ekspozycja przygotowywana na 16 tydzień 2019 roku[edytuj kod]

Edmund Kowal (na 22 kwietnia)[edytuj kod]

Grób Edmunda Kowal.JPG

Edmund Kowal (ur. 16 lutego 1931 w Bobrku, zm. 22 kwietnia 1960 w Poznaniu) – polski piłkarz. Kowal był wychowankiem Odry Bobrek, skąd w wieku osiemnastu lat trafił do Stali Bobrek. W 1952 roku dostał powołanie do wojska, natomiast w 1953 roku służbowe oddelegowanie do Wawelu Kraków. W latach 1953–1956 grał dla Legii Warszawa, natomiast od 1957 roku występował w Górniku Zabrze. Z Legią dwukrotnie zaliczył krajowy dublet, zdobywając mistrzostwo i Puchar Polski (1955, 1956). W barwach Górnika dwukrotnie został mistrzem Polski (1957, 1959). Kowal był reprezentantem Polski w latach 1953–1958. Wystąpił w tym czasie w ośmiu meczach i zdobył jedną bramkę. Zadebiutował w kadrze prowadzonej przez selekcjonera Ryszarda Koncewicza w towarzyskim spotkaniu przeciwko Bułgarii, zaś jedyną bramkę zdobył w meczu z reprezentacją Finlandii. Zmarł w wyniku obrażeń poniesionych w wypadku podczas wskakiwania do tramwaju.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 21:19, 21 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 22:00, 21 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Gerhard Schallert (na 23 kwietnia)[edytuj kod]

Gerhard Schallert (ur. 20 marca 1975) – austriacki skoczek narciarski, reprezentant kraju, trzykrotny medalista zimowej uniwersjady w latach 1997 i 1999, wicemistrz świata juniorów w drużynie z 1993 roku. W latach 1990–1993 startował w zawodach z cyklu Alpen Cup. Dwukrotnie w konkursach w sezonie 1992/1993 stał na podium. W sezonie 1992/1993 wygrał dwa kończące sezon konkursy Pucharu Europy w Gällivare. W Pucharze Świata po raz pierwszy zaprezentował się podczas kwalifikacji do konkursu Turnieju Czterech Skoczni w 1994 roku w Innsbrucku. Pierwszy raz w konkursie głównym wystąpił 22 stycznia tego roku w Sapporo i zajął w nim 45. miejsce. Łącznie w swojej karierze pięciokrotnie plasował się w czołowej trzydziestce zawodów Pucharu Świata. Jest bratem Richarda Schallerta, skoczka i trenera skoków narciarskich.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 02:14, 24 mar 2019 (CET)
  2. Zala (dyskusja) 07:31, 24 mar 2019 (CET)
  3.  ?

SM UC-13 (na 24 kwietnia)[edytuj kod]

German UC-1 class submarine.jpg

SM UC-13niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, trzynasty w kolejności okręt podwodny typu UC I. Zwodowany 11 maja 1915 roku w stoczni AG Weser w Bremie, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 15 maja 1915 roku. Przewieziony w częściach nad Adriatyk, został nominalnie wcielony w skład Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine pod nazwą U-25. W czasie służby operacyjnej na Morzu Egejskim oraz Morzu Czarnym okręt odbył 3 patrole bojowe, podczas których zatopił 3 statki o łącznej pojemności 387 BRT, zaś jeden statek o pojemności 1280 BRT został uszkodzony. UC-13 został zniszczony 29 listopada 1915 roku, po wejściu na mieliznę na wschód od Bosforu. Załoga UC-13 wraz z cenniejszym wyposażeniem została ewakuowana przez holownik „Paris”, a kadłub niemieckiego okrętu został ostatecznie zniszczony ostrzałem artyleryjskim rosyjskich niszczycieli.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 02:14, 24 mar 2019 (CET)
  2. Zala (dyskusja) 07:32, 24 mar 2019 (CET)
  3. Matrek (dyskusja) 05:58, 28 mar 2019 (CET)

Ustrój polityczny Aten (na 25 kwietnia)[edytuj kod]

Constitution of Athens BL Papyrus 131.jpg

Ustrój polityczny Aten – dzieło przypisywane Arystotelesowi lub jednemu z jego uczniów, jedyna część politei w znacznej części zachowana do naszych czasów. Powstało prawdopodobnie w latach trzydziestych IV wieku p.n.e. Na ściślejsze określenie ram czasowych pozwala dokonana przez historyków analiza treści i porównanie jej ze znanymi nam z innych źródeł wydarzeniami. Traktat opisuje historię polityczną Aten oraz funkcjonowanie ustroju ateńskiego w czasach współczesnych pisarzowi. Traktat został odnaleziony na papirusie P. Lond. 131 i wydany w 1891 roku przez Frederica George’a Kenyona. Praca dzieli się na dwie części. Część historyczną stanowi niezachowany początek oraz rozdziały 1–41, część systematyczną rozdziały 42–69.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 02:14, 24 mar 2019 (CET)
  2. Zala (dyskusja) 19:52, 24 mar 2019 (CET)
  3.  ?

Fleksja w języku łacińskim (na 26 kwietnia)[edytuj kod]

Fleksja w języku łacińskim – odmiana rzeczownika i przymiotnika przez przypadki w języku łacińskim. W języku łacińskim jest 6 przypadków, kolejno: nominativus (mianownik), genetivus (dopełniacz), dativus (celownik), accusativus (biernik), ablativus (ablatyw) oraz vocativus (wołacz). Funkcje przypadków często są odmienne niż w języku polskim. W języku łacińskim występuje 5 deklinacji, oznaczanych numerami I, II, III, IV, V. Odpowiadają one tematom kończącym się na -a, -o, -i lub spółgłoskę, -u i -e. Deklinacje I i V skupiają rzeczowniki (i także przymiotniki) rodzaju żeńskiego, w deklinacji II i IV występują rzeczowniki (w II także przymiotniki) rodzaju męskiego i nijakiego, deklinacja III dotyczy wszystkich rodzajów. Istnieją wyjątki od wzorców odmiany a także zaszeregowania rzeczowników do poszczególnego rodzaju; niektóre przypadki są pochodną rozwoju języka i na różnym etapie spotykane są odmienne formy.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 02:14, 24 mar 2019 (CET)
  2. Zala (dyskusja) 19:53, 24 mar 2019 (CET)
  3.  ?

KT-83 (na 27 kwietnia)[edytuj kod]

Proj.183PL-410.jpg

KT-83polski kuter torpedowy z okresu zimnej wojny, jeden z dziewiętnastu pozyskanych przez Polskę z ZSRR okrętów projektu 183. Jednostka zbudowana została w stoczni numer 5 w Leningradzie, a następnie została zakupiona przez Polskę i 24 listopada 1956 roku weszła w skład Marynarki Wojennej. Intensywnie eksploatowany okręt, oznaczony podczas służby znakami burtowymi KT-83 i 410, został skreślony z listy floty w październiku 1973 roku. Jednostka wyposażona była w dwie pojedyncze wyrzutnie torpedowe TTKA-53M kal. 533 mm, umieszczone wzdłuż burt na śródokręciu z odchyleniem 6° na zewnątrz, przenosząc dwie torpedy typu 53-38U lub 53-39. Uzbrojenie artyleryjskie jednostki stanowiły dwa podwójne zestawy działek automatycznych 2M-3M kal. 25 mm, z łącznym zapasem amunicji wynoszącym 4000 naboi.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 02:14, 24 mar 2019 (CET)
  2. Zala (dyskusja) 19:54, 24 mar 2019 (CET)
  3.  ?

Kodeks 0228 (na 28 kwietnia)[edytuj kod]

Uncial 0228 r.jpg

Kodeks 0228 – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na IV wiek. Do czasów współczesnych zachował się fragment jednej karty kodeksu, z tekstem Listu do Hebrajczyków. Tekst pisany jest jedną kolumną, 17 linijek w kolumnie, około 18–19 liter w linijce tekstu. Górny margines jest szeroki na 2,3 cm, marginesy boczne mają 2 i 1,5 cm szerokości. Skryba stosuje przydechy i interpunkcję. Tekst fragmentu był dwukrotnie rekonstruowany. Fragment reprezentuje aleksandryjską tradycję tekstualną. Kurt Aland zaklasyfikował go do kategorii III, co oznacza, że fragment jest ważny dla odtworzenia oryginalnego tekstu Nowego Testamentu. Fragment cytowany jest we współczesnych krytycznych wydaniach greckiego tekstu. Cytuje go Novum Testamentum Graece. Rękopis przechowywany jest w Austriackiej Bibliotece Narodowej w Wiedniu.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 02:14, 24 mar 2019 (CET)
  2. Zala (dyskusja) 07:35, 24 mar 2019 (CET)
  3.  ?

Ekspozycja przygotowywana na 17 tydzień 2019 roku[edytuj kod]

Narocz (29 kwietnia)[edytuj kod]

Narač - 4.jpg

Narocz – największe jezioro na Białorusi, położone w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, część Naroczańskiej Grupy Jezior i dorzecza rzeki Narocz. Jezioro uformowało się w wyniku ostatniego zlodowacenia. Położone jest na terenie Naroczańskiego Parku Narodowego, stanowi największy na Białorusi rejon wypoczynkowy i sanatoryjny. Narocz jest także miejscem połowu ryb i podlega zarybianiu. W Naroczy żyje 25 gatunków ryb, z których 19 to gatunki rodzime. Dominują wśród nich sielawa oraz sieja. Wśród wodnej flory jeziora Narocz występuje kilkadziesiąt gatunków ściśle wodnych roślin, w tym rośliny kwiatowe oraz glony. Zarasta ponad 20% powierzchni jeziora. Narocz jest wymieniana jako trzecie pod względem czystości jezioro na Białorusi. Jednak w związku z intensyfikacją rolnictwa i zwiększeniem wpływu działalności człowieka zaobserwowano pogorszenie jego stanu ekologicznego. W okresie międzywojennym zbiornik był największym jeziorem II Rzeczypospolitej.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 20:43, 7 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 10:09, 8 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Piwo (30 kwietnia)[edytuj kod]

NCI Visuals Food Beer.jpg

Piwonapój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej. Brzeczka ta stanowi wodny wyciąg ze słodu browarnego z dodatkiem chmielu i ewentualnie innych surowców. Produkcja piwa najczęściej przebiega w następujący sposób: rozdrobniony słód miesza się z ciepłą wodą, czasem z dodatkiem innych surowców skrobiowych i enzymów. Uzyskuje się w ten sposób ekstrakt, który poddawany jest gotowaniu wraz z chmielem, a następnie się go klaruje i schładza. Płyn ten ulega fermentacji przez dodane drożdże piwowarskie. Powstałe piwo zazwyczaj filtruje się i podaje jako napój musujący, z uwalniającymi się pęcherzykami dwutlenku węgla tworzącymi pianę. Wyraz piwo wywodzi się z prasłowiańskiego słowa pivo oznaczającego napitek, napój. Piwo to najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci pod względem popularności po wodzie oraz herbacie napój na świecie.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 20:43, 7 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 10:11, 8 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks” (1 maja)[edytuj kod]

Wrocław - Dom Handlowy Feniks.jpg

Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks”secesyjny dom handlowy we Wrocławiu, we wschodniej części Rynku (Rynek 31-32), znany również jako Kathedrale des Kommerz (świątynia komercji) oraz Warenpalast (pałac towarów). Najstarsza działająca placówka handlowa we Wrocławiu – czynna od 1904 roku. W chwili otwarcia był to jeden z największych i najnowocześniejszych obiektów handlowych w Europie. Według Normana Daviesa dom handlowy Barascha był świetnym przykładem secesji, a zarazem zapowiedzią epoki konsumpcjonizmu. Dom handlowy został wybudowany w miejsce dwóch kamienic przyrynkowych – Rynek 31, zwanej kamienicą Pod Złotym Dzbanem lub Pod Złotym Drzewem, i Rynek 32 – oraz sześciu kamienic mieszczańskich stojących przy ulicy Kurzy Targ 1 od strony południowej. Wnętrze domu handlowego było zwieńczone beczkowym szklanym dachem o konstrukcji stalowej, kratownicowym, ozdobionym stiukowym sklepieniem i barokowymi lunetami. Podłogi wyłożone były dębowym parkietem, a na ścianach znajdowały się mozaiki, reliefy, kryształowe lustra i kute secesyjne balustrady. Secesyjny wystrój wnętrz został zaprojektowany przez Juliusa Koblinsky’ego.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:19, 28 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 13:59, 29 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Okręty pancerne typu Erzherzog Ferdinand Max (2 maja)[edytuj kod]

SMS Erzherzog Ferdinand Max after 1880.jpg

Okręty pancerne typu Erzherzog Ferdinand Max – typ dwóch okrętów pancernych, zbudowanych dla Marynarki Wojennej Cesarstwa Austriackiego w latach 60. XIX wieku. W skład typu wchodziły okręty SMS „Erzherzog Ferdinand Max” oraz SMS „Habsburg”. Były ostatnimi pancernymi fregatami bateryjnymi zbudowanymi dla Imperium Austriackiego i ostatnimi okrętami ukończonymi wystarczająco wcześnie, by wziąć udział w bitwie pod Lissą przeciwko Włochom w 1866 roku. Pierwotnie okręty miały być uzbrojone w nowe, ładowane odtylcowo działa Kruppa, jednak wybuch wojny prusko-austriackiej uniemożliwił dostarczenie dział i austriacka flota zmuszona była uzbroić okręty w szesnaście starszych ładowanych odprzodowo armat 48-funtowych. Ukończone naprędce przed wybuchem wojny, oba okręty wzięły udział w bitwie pod Lissą w lipcu 1866 roku. Tam „Erzherzog Ferdinand Max” służył jako okręt flagowy admirała Wilhelma von Tegetthoffa i w czasie walki na bliskim dystansie staranował i zatopił włoski okręt pancerny „Re d’Italia”, co okazało się kluczowe dla wyniku bitwy. Po wojnie oba okręty zostały unieruchomione i przez resztę służby pozostawały bezczynne z powodu zmniejszenia wydatków na marynarkę wojenną przez rząd Austro-Węgier.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:19, 28 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 14:00, 29 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

The Beatles (3 maja)[edytuj kod]

The Fabs.JPG

The Beatlesbrytyjski rockowy zespół muzyczny z Liverpoolu, działający w latach 1960–1970. Przez większość tego okresu w jego skład wchodzili John Lennon, Paul McCartney, George Harrison oraz Ringo Starr. Beatlesi wywodzą się z zespołu The Quarrymen, w którym występowali Lennon, McCartney i Harrison. Do 1962 roku występowali głównie w Liverpoolu i Hamburgu, gdzie odbyli kilka serii koncertów i poznali swojego późniejszego menedżera, Briana Epsteina. W 1962 roku związali się z producentem George’em Martinem, z którym pracowali do końca działalności. W tym samym roku wydali debiutancki singelLove Me Do”. W 1963 roku odbyła się premiera ich pierwszego albumu, Please Please Me, który okazał się bestsellerem na terenie Wielkiej Brytanii. Na ten sam rok datuje się początki Beatlemanii, czyli ogromnej popularności Beatlesów, charakteryzującej się histerycznymi reakcjami fanów. W 1964 roku zespół po raz pierwszy wystąpił w Stanach Zjednoczonych, gdzie odcinek programu The Ed Sullivan Show z ich udziałem zgromadził największą telewizyjną publiczność w historii kraju. Beatlesi stali się tym samym prekursorami brytyjskiej inwazji, polegającej na rosnącej popularności brytyjskich muzyków w Stanach i na całym świecie.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:19, 28 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 14:01, 29 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Rayman (4 maja)[edytuj kod]

Raymankomputerowa gra platformowa z 1995 roku, która powstała na podstawie projektu francuskiego twórcy gier komputerowych Michela Ancela. Produkcją gry zajęło się francuskie studio Ubi Pictures, a opublikowała ją firma Ubisoft. Bohaterem gry jest tytułowy człekokształtny twór składający się z sześciu oddzielonych od siebie kończyn. Jego celem jest odzyskanie Wielkiego Protonu skradzionego przez Mr. Darka, od tego artefaktu zależy ład baśniowej krainy. Rozgrywka w Raymanie jest podzielona na 18 poziomów, podczas których tytułowy bohater zdobywa stopniowo nowe zdolności, dające możliwość łatwiejszego poruszania się po terenie gry oraz pokonywania przeciwników. Ancel w 1992 roku przedłożył wydawnictwu Ubisoft projekt planowanej produkcji. Projekt spotkał się z akceptacją Ubisoftu, a dalszy proces tworzenia Raymana trwał trzy lata. Pierwotnie gra ukazała się na konsolach PlayStation, później zaś została przekonwertowana na kilka innych platform sprzętowych i zebrała wiele pozytywnych recenzji wśród krytyków. Przez kilka tygodni od publikacji sprzedaż Raymana osiągnęła aż 400 tysięcy egzemplarzy. Ilustracją sukcesu tej gry jest to, że w samej Wielkiej Brytanii nabywców znalazło łącznie 5 milionów sztuk.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:19, 28 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 14:02, 29 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Pendolino (5 maja)[edytuj kod]

Dresden DB 411525 01.JPG

Pendolino – rodzina włoskich elektrycznych zespołów trakcyjnych dużych prędkości o prędkościach maksymalnych od 200 do 250 km/h, w większości przypadków posiadających wychylne nadwozie. Początkowo produkowane przez Fiat Ferroviaria, a później przez Alstom, który przejął Fiat Ferroviaria. Pomysł wychylania nadwozia pociągu zaczął być popularny w latach 60. i 70. W tym czasie wielu przewoźników kolejowych, którym zaimponowały koleje dużych prędkości uruchomione we Francji (TGV) i w Japonii (Shinkansen), zastanawiało się nad rozwiązaniem technicznym, pozwalającym na zwiększenie prędkości podróżowania bez konieczności budowania dodatkowych specjalnie przystosowanych torowisk, tak jak robiły to wspomniane dwa kraje. Poprzez wychylanie nadwozia pociąg jest w stanie pokonywać z większą prędkością łuki zaprojektowane dla wolniejszych pociągów, bezpiecznie i nie powodując dyskomfortu pasażerów. W 1974 roku, po wielu latach testów, prób i analiz, powstał pierwszy prototypowy elektryczny zespół trakcyjny z wychylnym nadwoziem. Do czasów obecnych powstało kilkaset jednostek, które są eksploatowane przez kilkunastu przewoźników w Europie i Azji.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:19, 28 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 14:03, 29 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Ekspozycja przygotowywana na 18 tydzień 2019 roku[edytuj kod]

Ernő Jendrassik (6 maja)[edytuj kod]

Ernő Jendrassik (ca. 1880).jpg

Ernő Jendrassik (ur. 7 czerwca 1858 w Koloszwarze, zm. 21 grudnia 1921 w Budapeszcie) – węgierski lekarz neurolog, pamiętany za prace nad odruchami. Opisany przez niego manewr ułatwiający wywołanie odruchu kolanowego do dziś znany jest jako manewr Jendrassika. Opublikował 123 prace w węgierskich i zagranicznych czasopismach, z których 23% poświęconych było medycynie wewnętrznej, 44% neurologii, a 14% psychiatrii. Zajmował się również filozofią, psychologią i psychiatrią sądową. Doniosłe były jego badania nad neurologią ruchu: rozpatrywał czynność mięśnia nie w związku z jego rzeczywistą lokalizacją, ale miejscem przyczepu. Przez niemal 20 lat kariery naukowej badał odruchy, począwszy od uznanej pracy z 1882 roku. Jendrassik wyróżnił trzy grupy odruchów: ścięgniste i okostnowe, skórne oraz złożone. Jendrassik prowadził też intensywne badania nad popularną wówczas hipnozą. Swoje badania prowadził w Klinice Chorób Wewnętrznych. Poza hipnozą badał też inne zjawiska fizjologiczne, najwięcej zainteresowania poświęcając jednak potędze sugestii, wolnej woli i sądowym implikacjom hipnozy.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:40, 5 maj 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 08:15, 6 maj 2019 (CEST)
  3.  ?

Carole Lombard (7 maja)[edytuj kod]

Carole Lombard - Paramount.JPG

Carole Lombard (ur. 6 października 1908 w Fort Wayne, zm. 16 stycznia 1942 pod Potosi Mountain) − amerykańska aktorka filmowa, ikona kina lat 30. XX wieku. Szczególnie ceniona za energiczne, często niecodzienne role w produkcjach z gatunku screwball comedy. W drugiej połowie lat 30. była najlepiej zarabiającą gwiazdą filmową w Hollywood. Punktem zwrotnym w jej karierze był udział w screwball comedy Napoleon na Broadwayu. Lombard stała się jedną z głównych aktorek gatunku, pojawiając się między innymi w Hands Across the Table oraz Mój pan mąż. Za udział w drugim z tych filmów otrzymała nominację do Oscara w kategorii dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. W latach 1939−1942 trzecia żona Clarka Gable’a. W roku 1999 została sklasyfikowana przez American Film Institute na 23. miejscu w rankingu „największych aktorek wszech czasów”. Po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do udziału w II wojnie światowej pod koniec 1941 roku, aktywnie włączyła się w sprzedaż bonów wojennych. Zginęła w katastrofie lotniczej razem ze swoją matką. Pośmiertnie została odznaczona przez prezydenta Franklina Delano Roosevelta Medalem Wolności jako pierwsza kobieta, która zginęła na służbie podczas wojny.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:40, 5 maj 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 08:16, 6 maj 2019 (CEST)
  3.  ?

Emil Zátopek (8 maja)[edytuj kod]

Fotothek df roe-neg 0006305 003 Emil Zátopek-2.jpg

Emil Zátopek (ur. 19 września 1922 w Kopřivnicy, zm. 21 listopada 2000 w Pradze) – czeski biegacz, długodystansowiec. Czterokrotny złoty medalista olimpijski, 18-krotny rekordzista świata, trzykrotny mistrz Europy, wielokrotny mistrz Czechosłowacji. Uważany za jednego z najlepszych lekkoatletów wszech czasów. Zátopek, biegnący w charakterystycznym, brzydkim stylu, znany jest też jako prekursor biegu interwałowego, polegającego na naprzemiennym przyspieszaniu i zwalnianiu tempa. Jest jedynym zawodnikiem, który na jednych igrzyskach olimpijskich zdobył trzy złote medale w biegach na 5000 m, 10 000 m i maratonie. Wielokrotnie ustanawiał rekordy świata, jako pierwszy człowiek pobiegł 10 000 m poniżej 29 minut, z kolei w biegu godzinnym jako pierwszy przebiegł więcej niż 20 000 m. Od 1948 do 1954 roku był niepokonany w biegach na 10 000 m. Należał do Komunistycznej Partii Czechosłowacji, jednak pod koniec lat sześćdziesiątych został usunięty z niej za poparcie politycznych zmian praskiej wiosny. Po rehabilitacji został archiwistą w Pradze. Członek IAAF Hall of Fame. Magazyn Runner's World uznał go za najlepszego biegacza wszech czasów.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:40, 5 maj 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 08:20, 6 maj 2019 (CEST)
  3.  ?

Psychoza (9 maja)[edytuj kod]

Psycho 1960 Lobby Card.jpg

Psychozaamerykański dreszczowiec psychologiczny z 1960 roku w reżyserii Alfreda Hitchcocka i według scenariusza Josepha Stefano, opartego na powieści o tym samym tytule autorstwa Roberta Blocha z 1959 roku. W rolach głównych wystąpili Anthony Perkins, Janet Leigh, John Gavin oraz Vera Miles. Film wzbudzał emocje jeszcze przed premierą. Kontrowersyjna tematyka spowodowała, że studio Paramount Pictures odmówiło produkcji, zajmując się jedynie dystrybucją. Psychoza została przyjęta z mieszanymi odczuciami; krytycy byli poirytowani faktem, że nie organizowano żadnych pokazów przedpremierowych z ich udziałem. Z uwagi na kampanię reklamową, która przeszła do historii jako jedna z najsprawniej zaplanowanych i przeprowadzonych, zainteresowanie filmem było na tyle duże, że kolejki do kin tworzyły się od wczesnych godzin porannych i nie znikały do ostatnich wieczornych pokazów. Na seansach niejednokrotnie musiała interweniować policja. Psychoza otrzymała cztery nominacje do nagrody Akademii Filmowej, w tym m.in. za najlepszą reżyserię. Globalny sukces kasowy spowodował, że przy budżecie wynoszącym nieco ponad 800 tys. dolarów, dochód z Psychozy wyniósł 32 miliony dolarów, co było najbardziej kasowym projektem w karierze Hitchcocka.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:40, 5 maj 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 08:23, 6 maj 2019 (CEST)
  3.  ?

Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks” (10 maja)[edytuj kod]

Wrocław - Dom Handlowy Feniks.jpg

Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks”secesyjny dom handlowy we Wrocławiu, we wschodniej części Rynku (Rynek 31-32), znany również jako Kathedrale des Kommerz (świątynia komercji) oraz Warenpalast (pałac towarów). Najstarsza działająca placówka handlowa we Wrocławiu – czynna od 1904 roku. W chwili otwarcia był to jeden z największych i najnowocześniejszych obiektów handlowych w Europie. Według Normana Daviesa dom handlowy Barascha był świetnym przykładem secesji, a zarazem zapowiedzią epoki konsumpcjonizmu. Dom handlowy został wybudowany w miejsce dwóch kamienic przyrynkowych – Rynek 31, zwanej kamienicą Pod Złotym Dzbanem lub Pod Złotym Drzewem, i Rynek 32 – oraz sześciu kamienic mieszczańskich stojących przy ulicy Kurzy Targ 1 od strony południowej. Wnętrze domu handlowego było zwieńczone beczkowym szklanym dachem o konstrukcji stalowej, kratownicowym, ozdobionym stiukowym sklepieniem i barokowymi lunetami. Podłogi wyłożone były dębowym parkietem, a na ścianach znajdowały się mozaiki, reliefy, kryształowe lustra i kute secesyjne balustrady. Secesyjny wystrój wnętrz został zaprojektowany przez Juliusa Koblinsky’ego.

Sprawdził (pierwszy wpis osoby wstawiającej propozycję)
  1. Kobrabones (dyskusja) 22:19, 28 kwi 2019 (CEST)
  2. Zala (dyskusja) 13:59, 29 kwi 2019 (CEST)
  3.  ?

Zajawki tematycznie pasujące do terminów późniejszych[edytuj kod]

Sprawdzone zajawki[edytuj kod]

Zajawki przygotowywane do ekspozycji[edytuj kod]

Zobacz też[edytuj kod]

Inne strony przygotowujące materiały na stronę główną Wikipedii: