The Crown (serial)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The Crown
Gatunek biograficzny
Kraj produkcji  Wielka Brytania
 Stany Zjednoczone
Oryginalny język angielski
Twórcy Peter Morgan
Główne role Claire Foy
Matt Smith
Liczba odcinków 30
Liczba serii 3
Produkcja
Produkcja Left Bank Pictures
Sony Pictures Television
Scenariusz Peter Morgan
Muzyka Hans Zimmer (motyw główny)
Rupert Gregson-Williams
Lorne Balfe
Czas trwania odcinka od 40 do 60 minut
Pierwsza emisja
Kraj oryginalnej emisji Wielka Brytania
Data premiery 4 listopada 2016
Stacja telewizyjna Netflix
Strona internetowa

The Crown (dosł. Korona) – brytyjsko-amerykański serial biograficzny, wyprodukowany na zlecenie platformy internetowej Netflix i opowiadający o życiu królowej Elżbiety II. Pierwsza seria, licząca 10 odcinków, została udostępniona abonentom Netfliksa (także w Polsce) 4 listopada 2016[1]. Premiera serii drugiej miała miejsce 8 grudnia 2017[2].

Serial otrzymał dwa Złote Globy za rok 2016 - w kategoriach najlepszy serial dramatyczny oraz najlepsza aktorka w serialu dramatycznym (dla Claire Foy), a także nagrodę Emmy za sezon 2016/2017 w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy w serialu dramatycznym (dla Johna Lithgowa).

Premiera trzeciej serii serialu miała miejsce w niedzielę, 17 listopada 2019 roku[3][4][5].

Produkcja i koncepcja[edytuj | edytuj kod]

Scenarzystą serialu jest Peter Morgan, a jego współproducentem wykonawczym i jednym z reżyserów Stephen Daldry. W prasie pojawiały się różne szacunki dotyczące budżetu serialu, wahające się od 5 milionów funtów[6] do nawet 13 milionów dolarów[7] za jeden odcinek, co czyni The Crown jedną z najdroższych produkcji w historii telewizji[7]. Cały serial został wstępnie zaplanowany na sześć serii, w toku których narracja ma zostać doprowadzona aż do współczesności[8]. Co dwa sezony ma następować zmiana głównej obsady serialu, tak aby starzejących się bohaterów grali też odpowiednio starsi aktorzy[9].

Obsada i bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

Legenda
     Kolor zielony oznacza wymienienie w obsadzie głównej (nazwisko w czołówce).
     Kolor jasnoniebieski oznacza występ specjalny, to znaczy wymienienie w czołówce pojedynczego odcinka.
     Kolor różowy oznacza wymienienie w obsadzie gościnnej.
     Kolor biały oznacza występ w nieznanym charakterze.
     Kolor szary oznacza brak występu w danym sezonie.

Mniejsza czcionka oznacza młodsze wersje bohaterów w retrospekcjach.

Postać Aktor
Sezon 1
(2016)
Sezon 2
(2017)
Sezon 3
(2019)
Sezon 4
(2020)

Postacie główne[edytuj | edytuj kod]

Królowa Elżbieta II Claire Foy Olivia Colman
Verity Russell Verity Russell Claire Foy[10]
Książę Filip Matt Smith Tobias Menzies
Finn Elliot Finn Elliot
Księżniczka Małgorzata Vanessa Kirby Helena Bonham Carter
Beau Gadsdon Beau Gadsdon
Królowa Maria Eileen Atkins
Anthony Eden Jeremy Northam
Elżbieta, Królowa Matka Victoria Hamilton Marion Bailey
Peter Townsend Ben Miles Ben Miles
Louis Mountbatten Greg Wise Charles Dance
Król Jerzy VI Jared Harris Jared Harris
Winston Churchill John Lithgow John Lithgow
Edward VIII Alex Jennings Derek Jacobi
Wallis Simpson Lia Williams Geraldine Chaplin
Harold Macmillan Anton Lesser
Antony Armstrong-Jones Matthew Goode Ben Daniels
Harold Wilson Jason Watkins
Księżniczka Anna Grace Gilmour
Amelia Gilmour
Grace Gilmour
Amelia Gilmour
Lyla Barrett-Rye
Erin Doherty
Księżna Alicja Rosalind Knight Sophie Leigh Stone Jane Lapotaire
Książę Karol Billy Jenkins Julian Baring Josh O’Connor
Billy Jenkins
Edward Heath Michael Maloney
Louise Zegrean
Księżna Kamila Emerald Fennell
Andrew Parker Bowles Andrew Buchan
Ksieżna Diana Emma Corrin
Margaret Thatcher Gillian Anderson

Występy specjalne[edytuj | edytuj kod]

Graham Sutherland Stephen Dillane
Patricia Campbell Gemma Whelan
John Grigg John Heffernan
Billy Graham Paul Sparks
John F. Kennedy Michael C. Hall
Jackie Kennedy Jodi Balfour
Kurt Hahn Burghart Klaußner
Lyndon B. Johnson Clancy Brown
Edward Millward Mark Lewis Jones
Robin Woods Tim McMullan
Roddy Llewellyn Harry Treadaway

Postacie drugoplanowe[edytuj | edytuj kod]

Robert Gascoyne-Cecil Clive Francis
Tommy Lascelles Pip Torrens
Martin Charteris Harry Hadden-Paton Charles Edwards
Mike Parker Daniel Ings
Margaret „Bobo” MacDonald Lizzy McInnerny
Piers Legh Michael Bertenshaw
Bernard Fitzalan-Howard Patrick Ryecart
Michael Adeane Will Keen David Rintoul
John Weir James Laurenson
Cecil Beaton Mark Tandy
Clementine Churchill Harriet Walter
Jock Colville Nicholas Rowe
Clement Attlee Simon Chandler
Venetia Scott Kate Phillips
Geoffrey Fisher Ronald Pickup
Harry Crookshank Nigel Cooke
Roger Lumley Patrick Drury
Cyril Garbett John Woodvine
Henryk Windsor Andy Sanderson Michael Thomas
Rab Butler Michael Culkin
Walter Monckton George Asprey
masztalerz James Hillier Sam Phillips
Collins Jo Stone-Fewings
Clarissa Eden Anna Madeley
Michael Ramsey Tony Guilfoyle
Billy Wallace Nick Hendrix Tom Durant-Pritchard
Julius D’Silva Baron Nahum
Johnny Dalkeith Josh Taylor
Colin Tennant David Shields
Bill Mattheson Paul Thornley
Jo Herbert Mary Charteris
Norman Hartnell Richard Clifford
Henry „Porchey” Herbert Joseph Kloska John Hollingworth
Gamal Abdel Nasser Amir Boutrous
Judy Montagu Abigail Parmenter
Eileen Parker Chloe Pirrie
Anthony Nutting Nicholas Burns
Edwina Mountbatten Lucy Russell
Selwyn Lloyd Richard Elfyn
Conolly Abel Smith Adrian Lukis
Książę Andrzej Guy Williams
Księżna Cecylia Leonie Benesch
Meryn Lewis Simon Paisley Day
Dorothy Macmillan Sylvestra Le Touzel
Elizabeth Cavendish Catherine Bailey
Bob Boothby Paul Clayton
Camilla Fry Yolanda Kettle
Jeremy Fry Ed Cooper Clarke
Dudley Moore Ryan Sampson
John Profumo Tim Steed
Freddie Bishop Robert Irons
Patrick Warner Peter Cook
Jim Orr Oliver Maltman
Kwame Nkrumah Danny Sapani
Patrick Plunket Sam Crane
Robert F. Kennedy Julian Ovenden
Alec Douglas-Home David Annen
Richard Lintern Stephen Ward
Księżna Maryna Clare Holman
Anthony Blunt Samuel West
Martin Furnival Jones Angus Wright
Księżna Alicja Penny Downie
Michael Straight Paul Hilton
Teresa Banham Mary Wilson
Lewis Williams Douglas Alan Gill
Blinkie Pippa Winslow
James Jesus Angleton Anthony Brophy
Tony Benn Mark Dexter
Barbara Castle Lorraine Ashbourne
Richard Crossman Aden Gillett
Patrick Dean Michael Simkins
W. Marvin Watson Martin McDougall
Lady Bird Johnson Suzanne Kopser
Marcia Williams Sinéad Matthews
Fred Phillips Richard Harrington
Gwen Edwards Gwyneth Keyworth
John Armstrong Colin Morgan
Chronos Miltos Yerolemou
Marquis Childs Nigel Whitmey
Lawrence E. Spivak Colin Stinton
George Thomas David Charles
Cecil Harmsworth King Rupert Vansittart
Alec Head Philippe Smolikowski
Cecil Boyd-Rochfort Julian Glover
Arthur B. Hancock Jr. John Finn
Silvia Millward Nia Roberts
Thomas Parry David Summer
Richard Dimbleby Henry Dimbleby
Alan David Ben Bowen Thomas
Neil Armstrong Henry Pettigrew
Buzz Aldrin Felix Scott
Michael Collins Andrew-Lee Potts
Książę Edward Sidney Jackson
Książę Andrzej Marlo Woolley
Cliff Michelmore Fred Broom
Patrick Moore Daniel Beales
ksiądz Michael Kevin Eldon
Kenneth Harris Matthew Baldwin
Hirohito Togo Igawa
Sydney Johnson Connie M’Gadzah
Arthur Scargill David Wilmot
Derek Parker Bowles Stephen Riddle
Ann Parker Bowles Judith Alexander
Bruce Shand Robert Benedetti-Hall
Rosalind Shand Nesba Crenshaw
Edward „Ted” Heath Louise Zegrean
Joe Gormley Richard Walsh
Lucy Lindsay-Hogg Jessica De Gouw
Anne Tennant Nancy Carroll
Colin Tennant Richard Teverson
Bodley Scott Martin Wimbush
Alastair Burnet Dan Skinner
John Betjeman Tim Bentinck

Lista odcinków[edytuj | edytuj kod]

Seria 1 (2016)[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza seria obejmuje wydarzenia z życia Elżbiety z lat 1947–1956, to jest od ślubu przyszłej monarchini z księciem Filipem do początków kryzysu sueskiego.

Nr Tytuł Tytuł polski

Reżyseria Scenariusz

Premiera

1 1 Wolferton Splash
Wolferton Splash
Stephen Daldry Peter Morgan 4 listopada 2016
Odcinek ukazuje w skrócie wydarzenia z lat 1947-1951, to jest od ślubu księżniczki Elżbiety z Filipem, księciem Danii i Grecji, odtąd tytułowanym księciem Edynburga, do powrotu Winstona Churchilla na urząd premiera Wielkiej Brytanii po sześcioletniej przerwie. Mocno zarysowany jest też wątek postępującej choroby króla Jerzego VI, który zdaje sobie sprawę ze zbliżającej się śmierci i choć nie mówi o tym swojej rodzinie, to stara się przygotowywać Elżbietę i Filipa do sukcesji.
2 2 Hyde Park Corner
Hyde Park Corner
Stephen Daldry Peter Morgan 4 listopada 2016
Elżbieta i Filip wyruszają w długą podróż po krajach Wspólnoty Narodów. Pierwszym etapem jest wizyta w Kenii, gdzie oprócz wypełniania oficjalnych obowiązków, mają też trochę czasu, aby cieszyć się sobą nawzajem i swoją miłością. Nagle dociera do nich wiadomość o śmierci Jerzego VI, co automatycznie oznacza, iż Elżbieta została właśnie królową.
3 3 Windsor
Książę Windsoru
Philip Martin Peter Morgan 4 listopada 2016
Między Elżbietą a Filipem pojawiają się pierwsze poważne konflikty, wynikające ze zobowiązań królowej. Rodzina panująca powinna mieszkać w Buckingham Palace, tymczasem Filip jest bardzo przywiązany do ich dotychczasowej siedziby w Clarence House, w której remont włożył dużo serca i środków. Sporna jest również nazwa dynastii panującej - czy powinna nadal nazywać się Windsorami czy też Mountbattenami, od nazwiska przybranego przez Filipa po jego przybyciu do Wielkiej Brytanii. Ponadto odcinek prezentuje, w dużej mierze poprzez retrospekcje, wydarzenia kryzysu abdykacyjnego z 1936 roku i złego traktowania, jakiego doświadczał po opuszczeniu tronu Edward VIII, jako były król tytułowany księciem Windsoru.
4 4 Act of God
Siła wyższa
Julian Jarrold Peter Morgan 4 listopada 2016
Odcinek poświęcony jest niemal w całości wydarzeniom związanym z tzw. wielkim smogiem londyńskim z grudnia 1952 roku. Początkowo premier Churchill bagatelizuje narastający kryzys, co wywołuje rosnące niezadowolenie zarówno opinii publicznej, jak i królowej Elżbiety, która coraz mocniej skłania się do poglądu, że sędziwy szef rządu stracił kontakt z realnymi problemami i powinien odejść. Dopiero śmierć ulubionej sekretarki Churchilla, która ginie w spowodowanym smogiem wypadku, radykalnie zmienia zachowanie premiera.
5 5 Smoke and Mirrors
Magia korony
Philip Martin Peter Morgan 4 listopada 2016
Umiera królowa Maria, babcia Elżbiety II, co staje się pretekstem do wizyty w Londynie mieszkającego na co dzień we Francji księcia Windsoru i w konsekwencji prowadzi do kolejnej odsłony konfliktu między byłym królem a elitami dworskimi i kościelnymi. Równocześnie trwają przygotowania do uroczystej koronacji Elżbiety. Monarchini wbrew utartym zwyczajom stawia na czele komitetu organizacyjnego własnego męża, ten zaś stara się unowocześnić uświęconą stuleciami tradycji ceremonię, m.in. poprzez transmisję telewizyjną.
6 6 Gelignite
Punkt zapalny
Julian Jarrold Peter Morgan 4 listopada 2016
Romans księżniczki Małgorzaty i kapitana Petera Townsenda, dotąd będący tajemnicą poliszynela na dworze królewskim, wychodzi na światło dziennie i staje się jednym z najszerzej komentowanych w tabloidach tematów. Zakochani proszą królową o zgodę na ślub, ale Townsend jest rozwodnikiem, co znacznie komplikuje sytuację. Ostatecznie kapitan zostaje zmuszony do wyjazdu na placówkę dyplomatyczną w Brukseli, ale Elżbieta przyrzeka swej młodszej siostrze, że gdy ta skończy 25 lat (czyli za dwa lata) będzie mogła decydować o sobie zupełnie swobodnie.
7 7 Scientia Potentia Est
Wiedza to potęga
Benjamin Caron Peter Morgan 4 listopada 2016
Elżbieta dochodzi do wniosku, że wykształcenie, które odebrała jako księżniczka, jest dalece niewystarczające, aby mogła po partnersku rozmawiać z czołowymi politykami. W tajemnicy zatrudnia więc znanego profesora jako swego korepetytora. Tommy Lascelles przechodzi na emeryturę i widzi jako swojego następcę na stanowisku głównego sekretarza królowej Michaela Adeane'a, ale kandydatem preferowanym przez samą Elżbietę jest Martin Charteris. Tymczasem premier Churchill przechodzi dwa wylewy i jest przykuty do łóżka, co rząd stara się skwapliwie ukrywać przed królową.
8 8 Pride & Joy
Duma i radość
Philip Martin Peter Morgan 4 listopada 2016
Elżbieta i Filip wyruszają w wielomiesięczną, wycieńczającą podróż po krajach Wspólnoty Narodów. Zmęczona wydarzeniami ostatnich lat królowa-matka Elżbieta zaszywa się w Szkocji, gdzie negocjuje zakup zamku Mey. W tej sytuacji najwyższą rangą członkinią rodziny królewskiej, wypełniającą oficjalne obowiązki w Londynie, staje się Małgorzata, która postanawia zdecydowanie rozluźnić tradycyjnie obowiązujące normy i rygory. Popada przez to w konflikt z siostrą.
9 9 Assassins
Przyjaźń i szacunek
Benjamin Caron Peter Morgan 4 listopada 2016
Coraz bardziej napięte relacje Elżbiety i Filipa skłaniają królową do zacieśnienia przyjaźni z lordem Porchesterem, zarządzającym królewską stadniną. Budzi to zazdrość księcia Edynburga. Churchill kończy 80 lat, zaś częścią obchodów jego urodzin ma być odsłonięcie jego nowego oficjalnego portretu, który ma namalować słynny artysta Graham Sutherland. Dzieło Sutherlanda, choć znakomite artystycznie, ukazuje Churchilla bardzo naturalistycznie, jako schorowanego starca. Początkowo szef rządu publicznie upokarza malarza i każe zniszczyć obraz, ale ostatecznie pod wpływem wzbudzonych przez te wydarzenia refleksji, a także nacisków ze strony własnego zaplecza politycznego, przechodzi na emeryturę. Nowym premierem zostaje Anthony Eden.
10 10 Gloriana
Gloriana
Philip Martin Peter Morgan 4 listopada 2016
Małgorzata kończy 25 lat i domaga się od Elżbiety wypełnienia danej jej dwa lata wcześniej obietnicy, iż w tym wieku będzie mogła poślubić rozwiedzionego kapitana Townsenda. Choć monarchini początkowo bardzo chce dotrzymać słowa, napotyka na silny opór gabinetu i Kościoła. Ostatecznie Małgorzata musi wybierać między swoją wielką miłością a przywilejami wynikającymi z członkostwa w rodzinie królewskiej, których ewentualny ślub automatycznie ją pozbawi. W polityce zagranicznej zaostrza się konflikt premiera Edena z rządzącym Egiptem pułkownikiem Naserem, co stanowi preludium kryzysu sueskiego.

Seria 2 (2017)[edytuj | edytuj kod]

Druga seria obejmuje wydarzenia z życia Elżbiety z lat 1957–1964, w rok od kryzysu sueskiego, do narodzin księcia Edwarda.

Nr Tytuł Tytuł polski

Reżyseria Scenariusz

Premiera

11 1 Misadventure
Nieszczęśliwy wypadek
Philip Martin Peter Morgan 8 grudnia 2017
12 2 A Company of Men
W Męskim Gronie
Philip Martin Peter Morgan 8 grudnia 2017
13 3 Lisbon
Lizbona
Philip Martin Peter Morgan 8 grudnia 2017
14 4 Beryl
Beryl
Benjamin Caron Amy Jenkins
i Peter Morgan
8 grudnia 2017
15 5 Marionettes
Marionetki
Philippa Lowthorpe Peter Morgan 8 grudnia 2017
16 6 Vergangenheit
Przeszłość
Philippa Lowthorpe Peter Morgan 8 grudnia 2017
17 7 Matrimonium
Matrimonium
Benjamin Caron Peter Morgan 8 grudnia 2017
18 8 Dear Mrs. Kennedy
Szanowna Pani Kennedy
Stephen Daldry Peter Morgan 8 grudnia 2017
19 9 Paterfamilias
Rodzinna Sprawa
Stephen Daldry Tom Edge i Peter Morgan 8 grudnia 2017
20 10 Mystery Man
Tajemniczy Mężczyzna
Benjamin Caron Peter Morgan 8 grudnia 2017

Seria 3 (2019)[edytuj | edytuj kod]

Trzecia seria obejmuje wydarzenia z życia Elżbiety z lat 1964 − 1972, czasów rosnącej popularności Margaret Thatcher oraz rozwój romansu księżniczki Małgorzaty i Roddy'ego Llewellyna.

Nr Tytuł Tytuł polski

Reżyseria Scenariusz

Premiera

21 1 Olding
Olding
Benjamin Caron Peter Morgan 17 listopada 2019
22 2 Margaretology
Margaretology
Benjamin Caron Peter Morgan 17 listopada 2019
23 3 Aberfan
Aberfan
Benjamin Caron Peter Morgan 17 listopada 2019
24 4 Bubbikins
Bubbikins
Benjamin Caron Peter Morgan 17 listopada 2019
25 5 Coup
Coup
Christian Schwochow Peter Morgan 17 listopada 2019
26 6 Tywysog Cymru
Tywysog Cymru
Christian Schwochow James Graham
i Peter Morgan
17 listopada 2019
27 7 Moondust
Moondust
Jessica Hobbs Peter Morgan 17 listopada 2019
28 8 Dangling Man
Dangling Man
Sam Donovan David Hancock
i Peter Morgan
17 listopada 2019
29 9 Imbroglio
Imbroglio
Sam Donovan Peter Morgan 17 listopada 2019
30 10 Cri de Coeur
Cri de Coeur
Jessica Hobbs Peter Morgan 17 listopada 2019

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Crown w bazie IMDb (ang.)
  2. Joe Otterson, ‘The Crown’ Season 2 Sets Premiere Date on Netflix, Releases First Trailer (Watch), „Variety”, 10 sierpnia 2017 [dostęp 2017-11-16] (ang.).
  3. "The Crown" sezon 3. Netflix podaje datę premiery! Romans księżniczki Małgorzaty jednym z wątków!, telemagazyn.pl, 5 sierpnia 2019
  4. Wygląda na to, że poznaliśmy datę powrotu "The Crown". Kiedy premiera 3. sezonu serialu Netfliksa?, serialowa.pl, 6 sierpnia 2019
  5. Poznaliśmy oficjalną datę premiery 3. sezonu "The Crown". Kiedy nowe odcinki?, antyradio.pl, 5 sierpnia 2019
  6. The Crown: all you need to know about Netflix's £100 million series, from the 'shocking' first scene to Matt Smith's topless rowing, „The Telegraph” [dostęp 2016-11-05].
  7. a b Hubert Salik, Dylematy korony, rp.pl [dostęp 2017-12-25] (pol.).
  8. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Jane Martinson, Netflix's glittering Crown could leave BBC looking a little dull, „The Guardian”, 31 października 2016, ISSN 0261-3077 [dostęp 2016-11-05] (ang.).
  9. The Crown may have found its new Prince Philip, „The Independent”, 19 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-19] (ang.).
  10. Devon Ivie: Claire Foy to Defy Space and Time to Appear in The Crown’s Fourth Season (ang.). W: Vulture [on-line]. 2019-11-26. [dostęp 2019-11-29].